COVID-19: diaqnostika və müalicə
COVID-19 — SARS-CoV-2 koronavirusunun törətdiyi kəskin respirator infeksiyadır. Xəstəlik yüngül soyuqdəymə kimi də, ağciyərlərin zədələnməsi ilə ağır pnevmoniya şəklində də keçə bilər; bəzi insanlarda infeksiyadan sonra aylarla davam edən zəiflik və nəfəs darlığı qalır.
Klinikamızda virusun aşkarlanması, immunitetin qiymətləndirilməsi, ağciyərlərin KT müayinəsi və xəstəlikdən sonra bərpa üçün hər şey bir klinikada təşkil olunub.
Diaqnostika: COVID-19 və immunitetin qiymətləndirilməsi
Virusun özünü yaxmanın PZR və ya antigen testi ilə, orqanizmin cavabını isə qanda antikorların səviyyəsi ilə qiymətləndirirlər. Müayinənin növünü simptomların başlanma vaxtı və məqsəd — xəstəliyin təsdiqi, keçirilmiş infeksiyanın aşkarlanması və ya peyvənddən sonrakı immunitet — müəyyən edir.
Analizlər canlı növbə ilə, əvvəlcədən yazılmadan götürülür. Qan nümunəsi səhər ac qarına, yaxud axırıncı yeməkdən 4 saat sonra verilməlidir; yaxma isə simptomlar olduqda götürülür.
Virus aşkarlanması: PZR və antigen testi
PZR nazofarinksdən və orofarinksdən götürülən yaxmada virusun genetik materialını (RNT) axtarır. Bu, xəstəliyin kəskin mərhələsində ən dəqiq üsuldur; nəticə adətən növbəti gün hazır olur.
Antigen testi viral zülalı aşkarlayır və cavabı qısa vaxtda verir. Mənfi cavabda simptomlar davam edirsə, PZR ilə dəqiqləşdirmək məsləhətdir.
Antikorlar: IgM və IgG
IgM sinfi antikorlar infeksiyanın ilk günlərində yaranır və təzə yoluxmanı göstərir.
IgG sinfi antikorlar adətən xəstəlikdən 3–4 həftə sonra aşkarlanır və keçirilmiş infeksiyadan xəbər verir; qanda aylarla qala bilir.
Antikor analizi simptomlar olmadıqda xəstəliyin diaqnozunu qoymur, yalnız həkimin ümumi mənzərəni qiymətləndirməsinə kömək edir.
İmmunitet səviyyəsinin qiymətləndirilməsi
Kəmiyyət testləri antikorların nə qədər olduğunu göstərir. Virusun iki zülalına qarşı müayinə aparılır:
- S-zülalına (spike) qarşı IgG — həm keçirilmiş infeksiyadan, həm də peyvənddən sonra əmələ gəlir; peyvənd immunitetini qiymətləndirmək üçün əsas göstəricidir;
- N-zülalına (nukleokapsid) qarşı IgG — yalnız xəstəlik keçirdikdə yaranır, ona görə infeksiya keçirib-keçirmədiyinizi peyvənddən ayırmağa imkan verir.
Nəticənin necə yozulması xəstəliyin gedişindən, peyvənd tarixindən və istifadə olunmuş preparatdan asılıdır — buna görə cavabı həkimlə birlikdə nəzərdən keçirmək yaxşıdır. Analizlərin nəticələri adətən 1–2 iş günü ərzində hazır olur.
Əlaqəli xidmətlər
İsti, öskürək, nəfəs darlığı və ya dad-qoxu itkisi olduqda əvvəlcə infeksionistə və ya terapevtə müraciət edin. Analizləri verib evdə qalmaq mümkün deyilsə, götürülməsini evə də sifariş etmək olar.
Ağciyərlərin KT müayinəsi
Kompüter tomoqrafiya ağciyər toxumasının zədələnməsini — infiltrasiya, buzlu şüşə tipli dəyişikliklər, fibrozu — rentgenlə görünməyən təfərrüatla göstərir. COVID-19 keçirdikdən sonra nəfəs darlığı, davamlı öskürək və ya tez yorulma olduqda həkim bu müayinəni bərpa dövründə nəzarət üçün təyin edə bilər.
Müayinə müasir tomoqrafda aparılır, şüa yükü minimuma endirilib; məlumatlı konsultasiya üçün KT bölməsinə baxa bilərsiniz.
Bərpa: COVID-19-dan sonrakı proqramlar
Xəstəliyi keçirənlərin bir hissəsində virus aradan qalxandan sonra da şikayətlər qalır: tez yorulma, nəfəs darlığı, ürək döyüntüsü, diqqətin pisləşməsi, yuxu pozuntusu. Bu, bir sıra orqanların — ağciyərlərin, ürəyin, damarların, əsəb sisteminin — vəziyyətinin yoxlanmasını tələb edə bilər.
Klinikamızda iki istiqamət təklif olunur: şikayətlərin səbəbini aydınlaşdıran müayinə proqramı və pnevmoniyadan sonra ağciyərlərin bərpası proqramı.
Postkovid skrininqi
Müayinə proqramı COVID-19-dan sonra orqanizmdə qalan dəyişiklikləri aşkarlamaq üçün hazırlanıb. Proqrama laborator müayinələr (ümumi qan analizi, iltihab və laxtalanma göstəriciləri, qlükoza, qaraciyər və böyrək göstəriciləri) və lazım olduqda EKQ daxildir.
Nəticələr əsasında həkim əlavə müayinələr və müalicə tövsiyə edir. Üç variant var: minimal, standart və genişləndirilmiş.
Pnevmoniyadan sonra reabilitasiya
Proqram nəfəs gimnastikası, ağciyərlərin ventilyasiyasını yaxşılaşdırmaq üçün məşqlər və həkim nəzarəti ilə fiziki yükün tədricən artırılmasını əhatə edir. Məqsəd nəfəs darlığını azaltmaq, bronxların drenajını yaxşılaşdırmaq və tənəffüs əzələlərini gücləndirməkdir.
Proqramı pulmonoloq və ya reabilitoloq təyin edir; variantlar — minimal, standart, genişləndirilmiş.
Peyvəndləmə və antikor analizi
Peyvənddən əvvəl antikor analizi vermək məcburi deyil, lakin keçirilmiş infeksiya barədə məlumatı dəqiqləşdirmək istəyənlər üçün faydalı ola bilər. Peyvənddən sonra isə S-zülalına qarşı IgG analizi immunitetin formalaşıb-formalaşmadığını göstərir.
Peyvənddən sonrakı müayinə üçün analiz 2–4 həftədən sonra verilməlidir; nəticənin necə yozulacağını həkim izah edəcək. Klinikada vurulan bütün peyvəndlər — qrip, hepatit, HPV və digərləri — Peyvəndləmə bölməsində toplanıb.
Sizin təhlükəsizliyiniz üçün
Hərarətin ölçülməsi
Klinikaya girişdə hərarət yoxlanılır.
Maskalar və əlcəklər
Əməkdaşlar bütün lazımi qoruyucu vasitələrdən istifadə edir.
Dezinfeksiya
Otaqlar və səthlər müntəzəm dezinfeksiya edilir, havanın təmizlənməsi təmin olunur.
Təmasın azaldılması
Növbələr elə təşkil olunub ki, pasiyentlərin sıx toplaşması istisna edilir.
Antiseptiklər
Girişdə və mərkəzin hər yerində əl antiseptikləri yerləşdirilib.
Hərarəti olanlara baxış
İsti və tənəffüs simptomları olan pasiyentlər ayrıca qəbul olunur.
Faydalı məlumat
Xeyr. Analizlər canlı növbə ilə götürülür: qəbulxanada qeydiyyatdan keçib laboratoriyaya yönəlmək kifayətdir. Əvvəlcədən zəng etmək tələb olunmur.
Qan nümunəsini səhər ac qarına və ya axırıncı yeməkdən ən azı 4 saat sonra vermək məsləhətdir. Yaxma üçün xüsusi hazırlıq tələb olunmur.
Nəticə klinikanın elektron sistemində hazır olur; onu qəbulxanada çap şəklində də almaq olar. Antikorların nəticələrinin yozumunu həkim konsultasiyası zamanı almaq daha yaxşıdır.
Müayinənin mümkünlüyü və şərtləri yaşdan asılıdır — operatordan əvvəlcədən dəqiqləşdirin. Uşaq ilk dəfə gələndə valideynin şəxsiyyət vəsiqəsi lazımdır.
Antigen testinin cavabı qısa vaxtda, PZR nəticəsi adətən növbəti gün, antikor analizləri isə 1–2 iş günü ərzində hazır olur.
IgM təzə infeksiya zamanı yaranır və tez azalır, IgG isə xəstəlikdən bir müddət sonra görünür və uzun müddət qala bilər. Hər ikisini birlikdə qiymətləndirmək daha informativdir.
İlk günlərdə antikorlar hələ əmələ gəlməmiş ola bilər, ona görə mənfi nəticə xəstəliyi istisna etmir. Kəskin dövrdə PZR üstünlük təşkil edir.
Qiymətlər
- SARS-CoV-2 antigeninin sürətli testi (nazofarinks yaxması) 25 AZN
- SARS-CoV-2 RNT-nin aşkarlanması (PZR, nazofarinks və orofarinks yaxması) 45 AZN
- SARS-CoV-2-yə qarşı IgM sinfi antikorlar 30 AZN
- SARS-CoV-2-yə qarşı IgG sinfi antikorlar 30 AZN
- S-zülalına (spike) qarşı IgG antikorlarının kəmiyyət təyini 35 AZN
- N-zülalına (nukleokapsid) qarşı IgG antikorlarının kəmiyyət təyini 30 AZN
- Peyvənddən sonra S-zülalına qarşı antikorların təyini (peyvənd immunitetinin qiymətləndirilməsi) 35 AZN
- Torakal KT 90 AZN
- Postkovid skrininqi — minimal proqram 120 AZN
- Postkovid skrininqi — standart proqram 180 AZN
- Postkovid skrininqi — genişləndirilmiş proqram 230 AZN
- Pnevmoniyadan sonra reabilitasiya — minimal proqram 450 AZN
- Pnevmoniyadan sonra reabilitasiya — standart proqram 550 AZN
- Pnevmoniyadan sonra reabilitasiya — genişləndirilmiş proqram 680 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
COVID-19 müayinəsinə və konsultasiyaya yazılın
Müraciət qoyun — operator sizə zəng edib lazım olan müayinələri, vaxtı və qiyməti dəqiqləşdirəcək.
