Dişlərin ümumi narkoz altında müalicəsi

• Artmış həyəcan — stomatologiyaya hər gəlişin ciddi stress olmasının səbəbi.
• Qusma refleksi — ağızda istənilən manipulyasiyaya cavab olaraq yaranır; nadirdir, lakin həkimin normal işi üçün demək olar ki, keçilməz maneəyə çevrilir.
• Yerli anesteziya maddələrinə allergik reaksiyalar — ümumi narkoz preparatları kimyəvi tərkibcə yerli keyitmə preparatlarından çox fərqlənir, buna görə birgə dözümsüzlük ehtimalı demək olar ki, istisna edilir.
• Geniş stomatoloji prosedurlar — əsasən yerli anesteziyanın effektsiz olacağı cərrahi müdaxilələr.

Pasiyentin zəifləmiş vəziyyəti, yaşlılıq, bəzi müşayiətedici xəstəliklər və sağlamlığın digər ümumi parametrləri. Yuxuda müalicə hamiləlikdə də əks-göstərişdir. Müalicədən əvvəl anestezioloqlar bütün fərdi parametrləri diqqətlə qiymətləndirir və konkret insanda narkozun tətbiq imkanı barədə rəy verir.

• çox vaxt aparan proseslər — məsələn, çətin ağıl dişlərinin narkoz altında çıxarılması, çənə kistalarının götürülməsi, düzgün formalaşmamış (məsələn, retensiyalı) dişlərin korreksiyası və aradan qaldırılması, diş əti plastikası və ya sümük toxumasında cərrahiyyə;
• intensiv terapevtik müdaxilələr — ağırlaşmış kariesli dişlərin bərpası (məsələn, pulpitdə);
• ortodontik manipulyasiyalar — dişləmin cərrahi düzləndirilməsi (məsələn, osteotomiya);
• parodontoloji metodlar — sümük toxumasının işlənməsi ilə təmizləyici terapiya.

Anesteziya növünün (yerli və ya ümumi) seçimi sağlamlıq vəziyyəti, prosedurun mürəkkəbliyi və psixoloji rahatlıq nəzərə alınmaqla fərdi müəyyən edilir.

• Pasiyent bütün seans boyu heç nə hiss etmir — təkcə fiziki ağrı deyil, psixoloji gərginlik də; çox vaxt stress reaksiyaları stomatoloji alətləri görəndə yaranır.
• Bir prosedurda dişlərin sağlamlığı ilə bağlı problemlərin əksəriyyətini həll etmək olar — bir neçə kökün çıxarılmasında, bir neçə implantın qoyulmasında və ya çoxsaylı kariesdə xüsusilə aktualdır.
• Yuxu müalicənin keyfiyyətini artırır və ağırlaşma riskini azaldır: pasiyentin reaksiyaları həkimi yayındırmır.
• Yerli anesteziya preparatlarına allergiyası olanlarda ağız boşluğunun sanasiyasını və dişlərin çıxarılmasını rahat və ağrısız aparmağın yeganə üsuludur.

Əsas fərq — rahatlıq dərəcəsidir. Ümumi narkoz pasiyentin narahatlıq hiss etmədiyi və tam rahat olduğu dərin medikamentoz yuxu təmin edir — prosedurlardan əvvəl güclü həyəcan keçirənlər və ya uzun müalicə tələb edənlər üçün idealdır.

Sedasiya altında müalicə daha yumşaq keçir: həyəcanı götürür, həkimlə yüngül əlaqəni saxlayır. Bu variant vəziyyətə nəzarəti saxlamaq, lakin stressdən xilas olmaq istəyənlərə uyğundur.

Hər iki metod təhlükəsizdir və anestezioloq nəzarəti altında aparılır; optimal variantı həkim konsultasiyada seçəcək.

Prosedura hazırlıq

Prosedurdan ən azı 4 saat əvvəl yemək və maye qəbulunu istisna etmək lazımdır — ümumi narkoz zamanı maksimum təhlükəsizlik üçün ciddi şərt.

Anesteziyanın yeridilməsinin xüsusiyyətləri

Ağciyərlərin süni ventilyasiyası avadanlığı yüksək təhlükəsizlik və effektivlik təmin edir. İntubasiya burun keçidindən və ya ağızdan aparıla bilər — seçim anatomik xüsusiyyətlərdən və prosedurun növündən asılıdır. Anestezioloq sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirir, optimal anestetiki, dəqiq dozanı və narkozun müddətini müəyyən edir. Dərin yuxuya giriş 1–2 dəqiqə çəkir, sonra müalicəvi prosedur aparılır.

Müalicənin müddəti və bərpa

Bütün prosedurların ümumi müddəti adətən 3 saatdan çox olmur. Oyanma bütün manipulyasiyalar bitdikdən 10–20 dəqiqə sonra tez baş verir.

Uşaq şöbələrində ümumi narkoz uzun və mürəkkəb manipulyasiyalarda, uşaqda qorxu yaradan müalicədə və hərəkətsizliyi saxlamaqda çətinlik çəkən kiçik uşaqlarla işdə uğurla istifadə olunur.

Ümumi keyitmədən sonra:

• ilk 24 saatda fiziki yüklərdən, idmandan və ağırlıq qaldırmaqdan çəkinin;
• ilk iki-üç saatda yemək və mayedən çəkinin, sonra otaq temperaturunda yumşaq, asan həzm olunan qidaya keçin;
• ilk sutkada dişləri fırça ilə fırçalamayın və qarqara istifadə etməyin.

Stomatoloqun təyin etdiyi bütün dərmanları təlimata ciddi uyğun qəbul edin.