Xoşxassəli damar şişi, ən çox körpə tipli: həyatın ilk həftələrində yaranır, bir neçə ay böyüyür, sonra tədricən kiçilir.
Hemangioma damarların daxili səthini örtən endotel hüceyrələrinin çoxalmasıdır. Ən çox rast gəlinən variant infantil hemangiomadır — bu, körpəlik dövrünün ən geniş yayılmış şişidir. O, adətən doğuş zamanı görünmür və ya solğun ləkə kimi görünür, ilk 3–5 ayda fəal böyüyür, sonra bir neçə il ərzində yavaş-yavaş involyusiyaya uğrayır. Hemangiomanı damar malformasiyalarından (məsələn, «şərab ləkəsi») fərqləndirmək vacibdir: onlar doğuşdan mövcud olur, uşaqla birlikdə böyüyür və öz-özünə keçmir. Böyüklərdə digər növlər — albalı (qocalıq) hemangiomaları, həmçinin dəri ilə əlaqəsi olmayan qaraciyər hemangiomaları rast gəlinir.
Səbəblər və risk amilləri
- vaxtından əvvəl doğuş və aşağı doğum çəkisi;
- qız cinsi;
- çoxdöllü hamiləlik, ananın yaşlı olması, plasenta qan dövranının ağırlaşmaları.
Simptomlar
Səthi hemangioma — səthi paycıqlı, parlaq qırmızı qabarıq düyün. Dərin hemangioma — göyümtül, isti dərialtı bərkimə. Qarışıq forma hər iki əlaməti birləşdirir. Tipik yerləri baş və boyundur. Ağırlaşmalar: xoralaşma (xüsusən bez nahiyəsində və dodaqlarda), qanaxma, gözün yanında, burunda və ya boyunda yerləşdikdə görmə və ya tənəffüsün pozulması.
Diaqnostika
Diaqnoz baxış zamanı, yaranma vaxtı və böyümə dinamikası nəzərə alınaraq qoyulur. Dərinliyi və qan axınını qiymətləndirmək üçün doppleroqrafiya ilə ultrasəs müayinəsi aparılır. Çoxsaylı hemangiomalarda qaraciyərin ultrasəs müayinəsi, üzün iri hemangiomalarında əlavə müayinə təyin oluna bilər.
Müalicə
Təhlükəsiz nahiyələrdəki bir çox kiçik hemangiomalar yalnız müşahidə olunur. Müalicə funksiyalara təhlükə (görmə, tənəffüs, qidalanma), xoralaşma, sürətli böyümə və eybəcərlik riski olduqda göstərişdir. Seçim preparatı qeyri-selektiv beta-blokatorlardır (propranolol) — onları pediatr, dermatoloq və ya damar cərrahı təyin edir və nəzarət edir. Həmçinin yerli beta-blokatorlar, qalıq dəyişikliklərin lazerlə müalicəsi, daha nadir halda cərrahiyyə tətbiq olunur. Erkən müraciət vacibdir: müalicəyə fəal böyümə dövründə başlamaq daha yaxşıdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Hemangioma sürətlə böyüyürsə, göz yanında, burunda, dodaqlarda, cinsiyyət orqanları nahiyəsində yerləşirsə və ya onlar bir neçədirsə, uşağı yaxın günlərdə həkimə göstərin. Xoralaşma, sıxmaqla dayanmayan qanaxma, körpədə küylü nəfəs və ya səs batması olduqda — təcili.
