Vətər reflekslərinin normadan artıq güclənməsidir; adətən mərkəzi sinir sisteminin — baş və ya onurğa beyninin zədələnməsinə işarə edir.
Hiperrefleksiya — nevroloji çəkiclə vətərə vurduqda əzələnin güclənmiş cavabıdır. Refleks qövsü onurğa beynində qapanır, baş beyin isə enən (piramid) yollar vasitəsilə onu daim «tormozlayır». Bu yollar zədələndikdə tormozlanma zəifləyir, reflekslər həddindən artıq canlı olur və onların oyadıla bildiyi zona genişlənir.
Mümkün səbəblər
- insult, kəllə-beyin travması, baş beyin şişi;
- dağınıq skleroz və digər demielinizasiyaedici xəstəliklər;
- onurğa beyninin zədələnməsi: travma, mielit, boyun şöbəsində disk yırtığı və ya onurğa kanalının stenozu nəticəsində sıxılma;
- yan amiotrofik skleroz;
- uşaq serebral iflici;
- sistem səbəbləri: hipertireoz, güclü həyəcan, spirtli içkinin kəsilməsi, bəzi dərmanların həddindən artıq dozası, serotonin sindromu.
Reflekslərin yüngül simmetrik canlanması sağlam insanlarda da, xüsusən həyəcan zamanı olur, buna görə özü-özlüyündə həmişə xəstəlik demək deyil. Asimmetriya və digər əlamətlərlə birləşmə narahatlıq doğurur.
Müşayiət edən əlamətlər
Mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsində hiperrefleksiya adətən əzələ tonusunun artması (spastiklik), klonus — əzələ dartıldıqda ritmik yığılmalar seriyası, patoloji ayaq əlamətləri (məsələn, Babinski əlaməti), ətraflarda zəifliklə birlikdə olur. Onurğa beyni zədələndikdə müəyyən səviyyədən aşağı həssaslıq pozğunluqları və sidik ifrazının pozulması mümkündür.
Diaqnostika
Nevroloq sağ və sol tərəfdə, qollarda və ayaqlarda refleksləri müqayisə edir, patoloji əlamətləri və zədələnmə səviyyəsini axtarır. Sonra baş və/və ya onurğa beyninin maqnit-rezonans tomoqrafiyası, qalxanabənzər vəz hormonları və elektrolitlər üzrə analizlər təyin olunur; motoneyron xəstəliyindən şübhələndikdə elektroneyromioqrafiya aparılır. Refleksin özü deyil, səbəb müalicə olunur; spastiklikdə müalicəvi bədən tərbiyəsi, miorelaksantlar, həkimin təyinatı ilə botulinoterapiya kömək edir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Güclənmiş reflekslər qolda və ya ayaqda qəfil zəiflik, üz asimmetriyası, nitq pozğunluğu ilə birləşirsə, bu, insult ola bilər: dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Hər iki ayaqda sürətlə artan zəiflik, beldən aşağı keyimə, sidiyin saxlanması zamanı da təcili yardım lazımdır — onurğa beyninin sıxılması belə təzahür edə bilər.
Əlaqəli terminlər
- Spastiklik
- Dağınıq skleroz
- İnsult
- Yan amiotrofik skleroz
- Mielit
- Mərkəzi sinir sistemi
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya
- Parez
