Keratopatiya

Keratopatiya buynuz qişa xəstəliklərinin ümumi adıdır; onların əsasında iltihab deyil, qidalanmanın, nəmlənmənin, innervasiyanın və ya daxili hüceyrə qatının (endotelinin) işinin pozulması durur. Nəticədə buynuz qişa şəffaflığını və ya hamarlığını itirir, görmə pisləşir, narahatlıq yaranır. Adətən forma dəqiqləşdirilir, çünki müalicə ondan asılıdır.

Əsas formalar və səbəblər

• Bullyoz (ödemli) keratopatiya — endotel mayeni çıxara bilmir, buynuz qişa şişir və qabarcıqlar əmələ gəlir. Səbəblər: Fuks endotelial distrofiyası, katarakta əməliyyatının ağırlaşmaları, travmalar, uzun müddət yüksək göz daxili təzyiq.
• Lentvari keratopatiya — kalsium duzlarının boz zolaq şəklində çökməsi; xroniki uveit, kalsium mübadiləsinin pozğunluqları, xroniki böyrək xəstəliyi zamanı.
• Neyrotrofik keratopatiya — herpes və qurşaqvari herpesdən sonra, şəkərli diabetdə, üçlü sinirin zədələnməsində buynuz qişanın həssaslığının azalması.
• Ekspozisiya keratopatiyası — göz qapaqları tam bağlanmadığı üçün buynuz qişanın qurunması: üz sinirinin iflici, endokrin oftalmopatiyada gözün qabarması, reanimasiyada olan pasiyentlər.
• Nöqtəvi epitelial keratopatiya — quru göz sindromu, damcıların toksik təsiri zamanı.

Simptomlar

Görmənin dumanlanması (ödemli formada səhərlər daha güclü), qum hissi, ağrı, fotofobiya, göz yaşı axması. Neyrotrofik forma demək olar ağrısız keçə bilər və bu təhlükəlidir: xora hiss olunmadan inkişaf edir.

Diaqnostika

Boyama ilə biomikroskopiya, paximetriya (buynuz qişanın qalınlığı), endotelial mikroskopiya (hüceyrələrin sayılması), buynuz qişanın həssaslığının və göz yaşı ifrazının qiymətləndirilməsi, ön seqmentin OKT-si aparılır. Səbəb aydınlaşdırılır və aradan qaldırılır — məsələn, kalsium mübadiləsi və ya göz qapaqlarının funksiyası yoxlanılır.

Müalicə

Nəmləndirici damcı və gellər, müalicəvi kontakt linzalar, ödemdə hipertonik damcılar istifadə olunur. Ekspozisiya keratopatiyasında buynuz qişa qorunur və göz qapaqlarının vəziyyəti düzəldilir. Lentvari formada kalsium kimyəvi yolla və ya lazerlə təmizlənir. Geri dönməyən ödemdə endotelin və ya bütün buynuz qişanın köçürülməsi (keratoplastika) aparılır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qəfil ağrı, görmənin kəskin azalması, buynuz qişada ağ ləkənin yaranması, həmçinin üz sinirinin iflicindən sonra gözün bağlanmaması təcili müayinə tələb edir.