Servikal radikulopatiya

Servikal radikulopatiya boyun səviyyəsində onurğa beynindən çıxan sinir kökünün sıxılması və ya qıcıqlanması zamanı yaranır. Bu zaman ağrı yalnız boyunla məhdudlaşmır, qolun müəyyən zonası boyunca — çiyinə, bazuönünə, konkret barmaqlara “vurur”. Əksər xəstələrdə simptomlar əməliyyatsız bir neçə həftə və ya ay ərzində azalır.

Səbəblər və risk amilləri

• Fəqərəarası disk yırtığı və ya protruziyası — daha çox orta yaşlı insanlarda.
• Onurğanın yaşla bağlı dəyişiklikləri: spondilyoz, sümük çıxıntıları, bağların qalınlaşması, spondiloartroz — köklərin çıxdığı dəlikləri daraldır.
• Daha nadir hallarda — travmalar, şişlər, infeksiyalar, iltihabi xəstəliklər.
• Risk amilləri: başın uzun müddət əyilmiş vəziyyətdə olduğu iş, ağır yük qaldırma, siqaret çəkmə, yaş.

Simptomlar

• Boyunda və kürək sümüyündə qola yayılan, başı geriyə və zədələnmiş tərəfə döndərdikdə və ya əydikdə güclənən ağrı.
• Müəyyən barmaqlarda keyimə, gizildəmə, yanma.
• Qolun ayrı-ayrı əzələlərində zəiflik, reflekslərin zəifləməsi.
• Bəziləri xəstə qolun əlini başın üstünə qoyduqda yüngülləşmə hiss edir.

Diaqnostika

Nevroloq ağrının, həssaslığın və reflekslərin paylanmasına görə zədələnmə səviyyəsini müəyyən edir. Onurğanın boyun şöbəsinin MRT-si yırtıqları və kanalların daralmasını göstərir; o, ağır və ya artan zəiflikdə, “qırmızı bayraqlar” olduqda və ya 4–6 həftə ərzində yaxşılaşma olmadıqda təyin edilir. Elektroneyromioqrafiya radikulopatiyanı tunel neyropatiyalarından və çiyin kələfinin zədələnməsindən ayırmağa kömək edir.

Müalicə

Əksər hallarda müalicə konservativdir: mümkün fəallığın saxlanması, mütəxəssis nəzarəti altında müalicəvi bədən tərbiyəsi, həkimin təyini ilə iltihabəleyhinə vasitələrin qısa kursları, şiddətli neyropatik ağrıda müvafiq qrupların preparatları. Bəzi hallarda vizual nəzarət altında qlükokortikoidlərin epidural yeridilməsi tətbiq edilir. Əməliyyat (yırtığın çıxarılması, dekompressiya) artan zəiflikdə, onurğa beyninin sıxılması əlamətlərində və ya müalicəyə baxmayaraq davam edən ağrıda nəzərdən keçirilir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

• Qolda zəiflik sürətlə artır, hər iki əldə yöndəmsizlik yaranıbsa.
• Yeriş, sidik ifrazı pozulub, ayaqlarda keyimə yaranıbsa — onurğa beyninin sıxılması əlamətləri.
• Boyun travmasından sonra, qızdırma, izah olunmayan arıqlama ilə müşayiət olunan ağrı.
• Sol qolda və boyunda ağrı döş qəfəsində sıxıcı ağrı, təngnəfəsliklə birlikdədirsə və 5 dəqiqədən çox davam edir və ya sükunətdə keçmirsə — təcili tibbi yardım (103) çağırın.