Adenovirusların törətdiyi kəskin xəstəlik: udlağı, gözləri, tənəffüs yollarını və bağırsağı zədələyir, daha çox uşaqlarda rast gəlinir.
Adenovirus infeksiyası insan adenoviruslarının (50-dən çox tipi məlumdur) törətdiyi kəskin xəstəliklər qrupudur. İnfeksiya soyuqdəymə, faringit, konyunktivit, bronxit və ya bağırsaq pozğunluğu şəklində özünü göstərə bilər. Ən çox uşaq bağçalarında və məktəblərdə olan uşaqlar, həmçinin qapalı kollektivlərdə yaşayan insanlar xəstələnir.
Səbəblər və risk amilləri
Virus hava-damcı yolu ilə, əllər və əşyalar vasitəsilə, həmçinin fekal-oral yolla və hovuz suyu ilə ötürülür. Adenoviruslar xarici mühitdə uzun müddət yaşayır və bəzi dezinfeksiyaedici maddələrə davamlıdır. Ağır gedişat riski körpələrdə, yaşlılarda və immuniteti zəif olanlarda (transplantasiyadan sonra, kimyaterapiya zamanı) daha yüksəkdir.
Simptomlar
- bədən temperaturunun 38–39 °C-yə qədər yüksəlməsi, bir neçə gün davam edir;
- boğaz ağrısı, badamcıqlarda ərp, burun axması;
- boyun limfa düyünlərinin böyüməsi;
- konyunktivit — gözlərdə qızartı, yaşarma, göynəmə (çox vaxt əvvəlcə bir gözdə);
- öskürək; kiçik yaşlı uşaqlarda bronxiolit və pnevmoniya mümkündür;
- bağırsaq formasında ishal və qarın ağrısı.
Qızdırma, faringit və konyunktivitin birgə olması faringokonyunktival qızdırma adlanır və adenovirus infeksiyası üçün tipik mənzərədir.
Diaqnostika
Diaqnoz adətən klinik əlamətlərə əsasən qoyulur. Lazım olduqda boğaz, göz yaxmasında və ya nəcisdə PZR və ya adenovirus antigeninə ekspress-testlər aparılır. Bu, antibiotik tələb edən streptokok tonzillitindən fərqləndirməyə kömək edir.
Müalicə
Əksər xəstələr üçün xüsusi antivirus dərman yoxdur, müalicə simptomatikdir: bol maye, həkimin tövsiyəsi ilə qızdırmasalıcı vasitələr (parasetamol, ibuprofen), burnun yuyulması, gözlərə qulluq. Antibiotiklər virusa təsir etmir və yalnız bakterial ağırlaşmalarda təyin olunur. Ağır immun çatışmazlığı olan xəstələrdə həkim stasionarda xüsusi antivirus müalicəni nəzərdən keçirə bilər.
Profilaktika
Əllərin yuyulması, ayrıca dəsmal, hovuz suyunun xlorlanması, xəstə uşağın sağalanadək kollektivdən təcrid olunması.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- uşaqda çətin və ya tez-tez nəfəs alma, qabırğaarası nahiyələrin içəri çəkilməsi;
- qızdırmasalıcılardan sonra düşməyən 39 °C-dən yuxarı temperatur və ya 5 gündən uzun qızdırma;
- susuzlaşma əlamətləri: ağız quruluğu, az sidik ifrazı, halsızlıq;
- gözdə şiddətli ağrı, görmənin zəifləməsi.
Kəskin təngnəfəslik, dodaqların göyərməsi və ya huşun qarışması zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Virus infeksiyası
Əlaqəli terminlər
- Kəskin respirator virus infeksiyası
- Konyunktivit
- Faringit
- Tonzillit
- Qastroenterit
- Qızdırma
- Virus infeksiyası
- Polimeraz zəncirvari reaksiya
