Endoskopun ucundakı ultrasəs vericisi vasitəsilə həzm traktının divarını və qonşu orqanları daxildən görməyə imkan verən müayinə.
Sinonimlər: Endosonoqrafiya, EUS
Endoskopik ultrasəs müayinəsi (endosonoqrafiya) endoskopun və ultrasəsin imkanlarını birləşdirir. Verici qida borusu, mədə, onikibarmaq və ya düz bağırsaq vasitəsilə müayinə olunan sahəyə lap yaxın gətirilir, buna görə bağırsaqdakı qaz və piy toxuması təsvirə mane olmur. Üsul orqan divarının qatları, mədəaltı vəzi, öd axarları, divararalığı və qarın boşluğunun limfa düyünləri barədə ətraflı məlumat verir, həmçinin ultrasəs nəzarəti altında punksion biopsiya götürməyə imkan yaradır.
Göstərişlər
- mədəaltı vəzinin törəmələri və kistaları, mədəaltı vəzi xərçənginə şübhə;
- qida borusu, mədə, düz bağırsaq xərçənginin mərhələsinin müəyyənləşdirilməsi — divara yayılma dərinliyi və limfa düyünlərinin zədələnməsi;
- mədə və bağırsaq divarının selikaltı törəmələri;
- digər üsullar cavab vermədikdə öd axarlarında daşlara şübhə;
- mənşəyi aydın olmayan xroniki pankreatit;
- nazik iynə ilə punksiya və müalicəvi müdaxilələr: kistaların və maye yığıntılarının drenajı, ağrı sindromunda sinir kələfinin blokadası.
Əks-göstərişlər
Məhdudiyyətlər qastroskopiyadakı kimidir: qeyri-sabit vəziyyət, perforasiyaya şübhə, qida borusunun açıq-aydın daralması. Punksiya üçün qanın laxtalanma göstəriciləri vacibdir.
Hazırlıq
Yuxarı şöbələr müayinə edilərkən 6–8 saat yemək, 2–3 saat içmək olmaz. Düz bağırsağın müayinəsi üçün imalə və ya işlətmə dərmanı ilə təmizlənmə lazımdır. Antikoaqulyant və antiaqreqant qəbulu, allergiyalar və xroniki xəstəliklər barədə həkimə məlumat verin.
Necə aparılır
Prosedur adətən sedasiya altında aparılır. Exoendoskop adi qastroskopdan qalındır və müayinə, xüsusən punksiya edildikdə, daha uzun — 20–60 dəqiqə çəkir. Həkim eyni zamanda həm endoskopik, həm ultrasəs təsvirini görür. Lazım olduqda nazik iynə ilə sitoloji və histoloji analiz üçün hüceyrələr və ya toxuma sütuncuğu götürülür.
Mümkün ağırlaşmalar
Prosedurdan sonra boğaz ağrısı, köp, sedasiyadan sonra yuxululuq ola bilər; həmin gün avtomobil idarə etmək olmaz. Ağırlaşmalar az rast gəlinir: punksiyadan sonra qanaxma, infeksiya və ya pankreatit, çox nadir hallarda perforasiya.
Müayinədən sonra qarında və ya döş qəfəsində güclü ağrı, qanlı qusma, qara nəcis, yüksək temperatur, təngnəfəslik yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Ultrasəs müayinəsi
Əlaqəli terminlər
- Ultrasəs müayinəsi
- Endoskopiya
- Mədəaltı vəzi xərçəngi
- Pankreatit
- Xoledoxolitiaz
- Mədə xərçəngi
- Qida borusu xərçəngi
- Biopsiya
