Herpes simplex MKB-10: B00

1-ci və 2-ci tip sadə herpes viruslarının törətdiyi, dəri və ya selikli qişada ağrılı qabarcıq qrupu ilə özünü göstərən və təkrarlanmağa meylli virus infeksiyası.

Sinonimlər: Uçuq

Sadə herpes (uçuq) insanda ən geniş yayılmış virus infeksiyalarından biridir. İlk yoluxmadan sonra virus ömürlük sinir düyünlərində gizli vəziyyətdə qalır və vaxtaşırı aktivləşərək eyni yerdə səpgilər törədir. Virus daşıyıcılarının əksəriyyəti infeksiyası barədə bilmir və ya nadir hallarda, yüngül formada xəstələnir.

Səbəblər və risk amilləri

1-ci tip sadə herpes virusu (HSV-1) adətən dodaqları və üzü, 2-ci tip (HSV-2) isə daha çox cinsiyyət orqanlarını zədələyir, lakin əksi də mümkündür. Yoluxma dəri, selikli qişa və ya tüpürcəklə təmas zamanı, o cümlədən görünən səpgi olmadıqda da baş verir. Residivləri soyuqdəymə və qızdırma, günəş şüaları, stress, menstruasiya, dodaq travması, immunitetin zəifləməsi təhrik edir.

Simptomlar

səpgidən bir neçə saat əvvəl — gizilti, yanma və ya qaşınma;
qızarmış dəri üzərində şəffaf möhtəviyyatlı xırda qabarcıqlar qrupu, çox vaxt dodaqda;
qabarcıqlar açılır, eroziya və qartmaq əmələ gəlir, 7–10 günə çapıqsız sağalır;
uşaqlarda ilkin yoluxma zamanı — qızdırma və ağızda ağrılı yaracıqlarla herpetik stomatit.

Diaqnostika

Əksər hallarda diaqnoz müayinə zamanı qoyulur. Atipik və ya ağır təzahürlərdə qabarcıq möhtəviyyatının PZR analizi aparılır. Qanda anticisimlərin təyini yoluxmanın olub-olmadığını göstərir, lakin konkret səpginin səbəbini müəyyən etmir.

Müalicə

Virusu orqanizmdən tam çıxarmaq mümkün deyil. Antivirus preparatlar (asiklovir, valasiklovir, famsiklovir) epizodun müddətini və şiddətini azaldır, xüsusilə ilk əlamətlərdə başlandıqda. Tez-tez residivlərdə həkim uzunmüddətli supressiv terapiya təklif edə bilər. Səpgiləri sıxmaq və yandırmaq olmaz.

Profilaktika

Kəskinləşmə zamanı öpüşdən və ümumi gigiyena əşyalarından çəkinmək, qabarcıqlara və gözlərə toxunmamaq, günəşdən qoruyucu dodaq balzamından istifadə etmək.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

gözdə ağrı, qızartı, görmənin zəifləməsi — herpetik keratit riski;
yenidoğulmuşda və ya hamiləliyin sonunda qadında səpgilər;
atopik dermatit və ya zəifləmiş immunitet fonunda geniş səpgi;
şiddətli baş ağrısı, huşun qarışması, qıcolmalarla qızdırma — təcili tibbi yardım (103) çağırın.

Üst termin: Herpes