Ağrı tutmalarının fiziki yükdən deyil, koronar arteriyanın spazmından yarandığı, daha çox istirahətdə, gecə və ya səhər tezdən baş verən stenokardiya forması.
Sinonimlər: Prinsmetal stenokardiyası, Variant stenokardiya
Vazospastik stenokardiya (Prinsmetal stenokardiyası, variant stenokardiya) işemiyanın səbəbi koronar arteriyanın keçici spazmı olan stenokardiya növüdür. Spazm həm dəyişilməmiş arteriyalarda, həm də aterosklerotik piləklərin yerləşdiyi nahiyələrdə yarana bilər. Adi gərginlik stenokardiyasından fərqli olaraq, tutmalar daha çox istirahətdə, xüsusən gecə və səhər tezdən inkişaf edir.
Səbəblər və risk amilləri
Əsasında koronar arteriyaların saya əzələlərinin yüksək reaktivliyi və daxili qatının disfunksiyası durur. Təhrikedici amillər: siqaret çəkmə (ən əhəmiyyətlilərindən biri), soyuq, emosional stress, hiperventilyasiya, kokain və amfetaminlərin istifadəsi, bəzi dərmanlar (məsələn, triptanlar, çovdar mahmızı törəmələri), maqnezium çatışmazlığı. Xəstəlik ürəyin işemik xəstəliyi üçün tipik yaşdan daha gənc insanlarda tez-tez rast gəlinir.
Simptomlar
- İstirahətdə döş sümüyü arxasında sıxıcı ağrı tutmaları, adətən bir neçə dəqiqədən 15 dəqiqəyə qədər.
- Dövrilik: tutmalar sutkanın eyni vaxtında, çox vaxt gecə yarısından səhərə qədər olur.
- Tutma zamanı ritm pozğunluqları, ürəkdöyünmə, huşunu itirmə mümkündür.
Diaqnostika
Əsas əlamət tutma zamanı EKQ-də ST seqmentinin qalxması və tutmadan sonra itməsidir. Epizodları qeydə almaq üçün Holter monitorinqi istifadə olunur. Koronar angioqrafiya stenozların olub-olmamasını qiymətləndirir; ixtisaslaşmış mərkəzlərdə həkim nəzarəti altında spazm törədən preparatlarla provokasiya testləri aparılır. Miokard infarktı troponin analizi ilə istisna edilir.
Müalicə
Əsas şərt siqaretdən tam imtina və təhrikedici amillərin aradan qaldırılmasıdır. İlk seçim preparatları kalsium antaqonistləridir, lazım gələrsə uzun təsirli nitratlar əlavə olunur; tutmanı dayandırmaq üçün qısa təsirli nitratlar istifadə edilir. Qeyri-selektiv beta-blokatorlar spazmı gücləndirə bilər, ona görə ehtiyatla tətbiq olunur. Müşayiət edən ateroskleroz olduqda statinlər və antiaqreqantlar təyin edilir. Preparatları kardioloq seçir.
Profilaktika
Siqaret və narkotiklərdən imtina, soyuqdəymədən qorunma, təyin olunmuş müalicənin müntəzəm qəbulu.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş sümüyü arxasında ağrı 5 dəqiqədən çox davam edirsə, həkimin təyin etdiyi nitroqliserindən sonra keçmirsə, ürək döyüntüsündə fasilələr, kəskin zəiflik, soyuq tər və ya huşunu itirmə ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Stenokardiya
Əlaqəli terminlər
- Stenokardiya
- Koronar spazm
- Holter monitorinqi
- Koronar angioqrafiya
- Ürəyin işemik xəstəliyi
- Miokard infarktı
- Nikotin asılılığı
- Qəfil ürək ölümü
