Dişlərin bərpası və uzadılması

Dişin qopması. Minanın təbii çalarına və şəffaflığına uyğun seçilən fotopolimer materialla düzəldilir. Bu, təkcə estetikanı bərpa etmir, həm də dişi sonrakı dağılmadan qoruyur; prosedur kariesin müalicəsinə bənzər aparılır və bəzi hallarda qazıma tələb etmir.

Minanın zədələnməsi/nazikləşməsi. Həkim dişi dağılmadan qoruyan, həssaslığı azaldan və xidmət müddətini uzadan kompozit qatı qat-qat çəkir — mikroçatlarda və artmış aşınmada xüsusilə aktualdır.

Ön dişlərin qüsurları. Kəsicilərin və köpək dişlərinin forma qüsurları və ya qopmaları varsa, stomatoloq materialı elə modelləşdirir ki, dişlər təbii görünsün və ümumi sıraya harmonik uyğunlaşsın.

Çeynəmə dişlərinin zədələnməsi. Qüsur düzəldilməzsə, sağlam dişlərin aşınması və dişləm patologiyaları riski yüksəkdir. Bərpa yalnız kompozitlə və ya vkladka, kök ştifti (dişi möhkəmləndirmək üçün) tətbiqi ilə aparıla bilər.

Aşınmış dişlər. Artmış yük və ya düzgün olmayan dişləm səbəbindən dişlər aşınıb kiçilə bilər — bu, görünüşü pisləşdirir və çeynəmədə narahatlıq yaradır. Bərpa onlara ilkin həcmi qaytarır, dişləmi yaxşılaşdırır və çənə oynaqlarına yükü azaldır.

Mütləq əks-göstərişlər:

• diş əti konturundan aşağı qopma;
• dişlərin hərəkətliliyi (3-cü dərəcə);
• kökün çatı və ya sınığı;
• böyük ölçülü kista;
• dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet;
• istifadə olunan materiallara və preparatlara allergiya.

Nisbi əks-göstərişlər (sağaldıqdan sonra müalicəyə başlamaq olar):

• ağız boşluğunda iltihabi proseslər (stomatit, gingivit);
• KRVİ, soyuqdəymə;
• xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi.

Birbaşa bərpa

Söhbət yalnız dişin kifayət qədər sərt toxuması saxlandıqda aparıla bilən kompozit bərpadan gedir. Dişin hazırlanmasından sonra rəngə uyğun kompozit seçilir və qat-qat çəkilir; tərkib xüsusi lampa ilə bərkidilir. Son mərhələdə stomatoloq plombu digər dişlərin fonunda seçilməsin deyə cilalayır və pardaqlayır.

Estetika və funksionallıq tez bərpa olunur, qiyməti aşağıdır. Lakin hətta düzgün qulluqda kompozit restavrasiya uzun xidmət etmir — 5 ilə qədər; zaman keçdikcə plomb boyaları udaraq rəngini dəyişir.

Dolayı restavrasiya

• Vinirinq — ön sıranın xarici səthinə nazik lövhələrin (vinirlərin) qoyulması: qopmaları, çatları, geniş aralıqları gizlədir. Terapevtik effekti yoxdur. Vinirlər kompozit (qəbulda formalaşdırılır) və ya keramik (laboratoriyada hazırlanır) olur.
• Tacın qoyulması — zədələnmiş dişin tacı 70%-dən çox dağılıbsa, uyğun alternativdir. Metal-keramik tac və ya sirkonium dioksidindən məmulat təklif oluna bilər; bəzi hallarda kökə kult vkladkası və tac üçün dayaq rolunu oynayan ştift bərkidilir.

Dolayı metodlar daha ciddi problemləri həll edir və bütün istismar dövründə yüksək estetika təmin edir; vinirlər 10–15, taclar 20 il və daha çox xidmət edir. Çatışmazlıqları — müalicənin müddəti və nisbətən yüksək qiymət. Konkret üsulu yalnız ilkin diaqnostikadan sonra seçmək olar; dişi saxlamaq mümkün deyilsə, çıxarıldıqdan sonra implantasiya və tac daha effektivdir.

1. Diaqnostika. Müayinə və rentgen zədələnmə dərəcəsini qiymətləndirir və gizli problemləri aşkarlayır.
2. Müalicənin planlaşdırılması. Anatomik xüsusiyyətlər və istəklər nəzərə alınmaqla fərdi plan, variantların və gözlənilən nəticələrin müzakirəsi.
3. Hazırlıq. Kompozitin bərkidilməsi üçün lazımi tekstura yaratmaq məqsədilə minimal preparasiya.
4. Bərpa. Kompozit bir neçə mərhələdə çəkilir: hər qat paylanır və işıq cihazı ilə polimerləşdirilir.
5. Son işlənmə. Cilalama və pardaqlama restavrasiyanı hamar və estetik edir; həkim keyfiyyəti yoxlayır və lazımi düzəlişləri edir.

• dişləri gündə ən azı iki dəfə fırçalayın;
• orta sərtlikli fırça və abrazivlik göstəricisi (RDA) 50–80 olan pastadan istifadə edin (abraziv keramika və kompoziti zədələyir);
• çətin əlçatan yerlərdən qida qalıqlarını diş sapı ilə təmizləyin;
• mümkünsə irriqatordan istifadə edin;
• ərpin yığılmasının qarşısını almaq üçün antibakterial qarqaralardan istifadə edin;
• profilaktik müayinə üçün 6 ayda ən azı bir dəfə stomatoloqa gəlin;
• göstərişə görə peşəkar gigiyenik təmizlik aparın.

Bərpa mümkün deyilsə, stomatoloq digər üsullar — taclarla protezləmə və ya qonşu sağlam dişlərin dayaq kimi istifadə olunduğu körpü təklif edə bilər. Bu metodlar təbəssümə inamı qaytarmağa və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edir.