Plastmas taclar

Müsbət xüsusiyyətlər:

• qısa hazırlanma müddəti;
• estetik görünüş — məmulatı təbii toxumadan yalnız mütəxəssis ayıra bilər;
• yonulmadan sonra dişi xarici təsirlərdən effektiv qoruyur;
• zədələnmiş dişi sonrakı dağılmadan, kariesdən qoruyur;
• digər protezləmə növləri ilə müqayisədə aşağı qiymət;
• diş sırasının istənilən dişini əvəz etmək imkanı.

Çatışmazlıqlara yüksək məsaməlilik və onunla bağlı aşağı möhkəmlik, çat və qırıq riskinin artması, yeyilməyə meyl və qısa xidmət müddəti aiddir. Məsaməlilik səbəbindən plastmas taclar qida boyalarını tez hopdurur və protezin çaları dəyişir. Düzgün gigiyenada belə məsamələrdə qida mikrohissəcikləri qalır və ərpin mənbəyinə çevrilir.

1. Yerləşməsinə görə: ön dişlər üçün; çeynəmə dişləri üçün — möhkəmliyi artırmaq məqsədilə tac şüşə lifi və ya metalla armirlənir.
2. İstismar müddətinə görə: müvəqqəti — daimi protezlər (məsələn, metal-keramika) qoyulana qədər dişin kultunu, implantasiya zamanı diş ətini qorumaq və qonşu dişlərin yerdəyişməsinin qarşısını almaq üçün; daimi — plastmasın keyfiyyətindən asılı olaraq bir neçə il xidmət edə bilər.
3. Protezləmə növünə görə: çıxarılmayan — tac əsasa xüsusi tərkiblə bərkidilir; çıxarılan — yumşaq toxumalara vakuum sorulma və ya qonşu dişlərə klammerlərlə ilişmə hesabına diş ətində saxlanılır.
4. İstehsal növünə görə: preslənmiş — bilavasitə həkim kabinetində hazırlanan müvəqqəti variant; tökmə — laboratoriyada hazırlanır, həm daimi, həm müvəqqəti ola bilər; frezlənmiş — rəqəmsal idarəetməli frez dəzgahında yüksək dəqiqliklə, keyfiyyətli plastmasdan hazırlanır və daimi istifadəyə uyğundur.

• Bir və ya bir neçə diş olmadıqda diş sırasının estetikasını və funksionallığını saxlamaq üçün.
• Diş ətinin yumşaq toxumalarını sonrakı müalicəyə hazırlamaq; implant yerləşdirilənə qədər yuvanın bitişməsinin qarşısını almaq.
• Dişin çıxarılması/itirilməsi zamanı qonşu dişlərin yerdəyişməsinin qarşısını almaq.
• Dişin kultunu infeksiyadan və xarici təsirlərdən qorumaq.
• Müalicə bitənə qədər nitq və ünsiyyətlə bağlı problemlərin qarşısını almaq.
• Süni kök qoyulduqdan sonra (onun bitişməsinə qədər) müvəqqəti həll kimi.

Ön dişlərə plastmas taclar çeynəmə dişlərinə olduğu kimi qoyulur: hazırlanma texnologiyası və stomatoloqun hərəkət alqoritmi eynidir. Fərq yalnız istismar müddətindədir — ön dişlərdə konstruksiya daha az yük səbəbindən daha uzun xidmət edəcək. Buna görə çeynəmə dişlərinə metal və ya şüşə lifi ilə gücləndirilmiş protezlər tövsiyə olunur.

1. Stomatoloji kabinetdə. Qəbul zamanı həkim silikon ölçü götürür, dişi hazırlayır. Ölçü kompozit kütlə ilə doldurulur və dişin kultuna qoyulur. Bir müddətdən sonra həkim bərkimiş məmulatı çıxarır, tənzimləyir və cilalayır.
2. Diş-texniki laboratoriyada. Diş texnikinin işi protezin dəqiqliyini və möhkəmliyini xeyli artırır, çünki konstruksiyanı metal və ya şüşə lifi ilə armirləmək mümkündür. Ölçülər əsasında model, mumdan konstruksiya hazırlanır, plastmasdan tökülən tac cilalanır.

1. Müayinə. Həkim dişlərin, diş ətinin vəziyyətini qiymətləndirir, hazırlıq tədbirlərinin həcmini müəyyən edir.
2. Ağız boşluğunun sanasiyası — lazım olduqda kariesin müalicəsi, diş daşının təmizlənməsi, dişlərin çıxarılması.
3. Dişin hazırlanması — lazımi diş (və ya bir neçə diş) yonulur, göstərişə görə depulpasiya edilir.
4. Sınaq. Hazırlanmış tac dişə sınanır; ideal oturması üçün həkim yekun işləmə aparır.
5. Fiksasiya. Konstruksiya dişin kultuna xüsusi tərkiblə bərkidilir.

İstismar müddəti qoyulma məqsədi ilə müəyyən edilir. Müvəqqəti variant iki həftədən bir neçə aya qədər işləyə bilər (məsələn, dərhal yükləmə ilə birmərhələli implantasiyada). Metal və ya şüşə lifi ilə gücləndirilmiş daimi konstruksiya bir neçə il davam gətirə bilər. Taclardan daha uzun istifadə protez altında iltihab və toxuma dağılması riskini artırır.

Zamanla plastmas konstruksiya dəyişir: material tutqunlaşır, boz rəng alır; səthdə mikroçatlar və qırıqlar yaranır; çeynəmə səthi yeyilir; protez funksionallığını və estetik görünüşünü itirir.

• Boyaq maddəli qida və içkiləri istisna edin və ya azaldın.
• Bərk məhsullardan (qoz-fındıq, suxari və s.) çəkinin.
• Xüsusi abrazivsiz təmizləyici vasitələrdən istifadə edin.
• Dişlərarası aralıqları və diş-diş əti sahələrini diqqətlə təmizləyin.
• Keyfiyyətli qulluq üçün yumşaq fırça, irriqator və diş sapından istifadə edin.