Ginekoloq-endokrinoloqun qəbulu

Hormonal pozuntular müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Aşağıdakı hallarda bu mütəxəssisə müraciət məsləhət görülür:

• aybaşının nizamsızlığı, aybaşının uzun müddət gəlməməsi və ya çox seyrək olması;
• polikistik yumurtalıq sindromundan (PKYS) şübhə;
• hiperandrogeniya əlamətləri — üzdə, bədəndə həddindən artıq tük, davamlı sızanaq, saç tökülməsi;
• döşdən süd kimi ifrazat, prolaktin səviyyəsinin yüksək olması;
• qalxanabənzər vəzi ilə bağlı şikayətlər və ya göstəricilər;
• premenstrual sindrom: aybaşıdan əvvəl güclü əhval dəyişkənliyi, şişkinlik, baş ağrısı;
• perimenopauza əlamətləri: istilik hissi, yuxu pozuntusu, aybaşının dəyişməsi;
• hamiləliyin baş verməməsi.

Bu əlamətlərin çoxu başqa səbəblərlə də bağlı ola bilər, ona görə diaqnozu yalnız həkim müəyyən edir.

Əlamətlərin nə vaxt başladığını, çəkinin dəyişib-dəyişmədiyini və yaxın qohumlarda oxşar problemin olub-olmadığını həkimə bildirmək diaqnozu asanlaşdırır. Qeyd edilən məlumatlar analizlərin seçilməsinə də təsir edir.

Polikistik yumurtalıq sindromu aybaşı dövrünün nizamsızlığı, ovulyasiyanın pozulması, androgenlərin artması ilə özünü göstərə bilər. Diaqnoz tək USM əsasında deyil, şikayətlər, baxış və analizlər birlikdə qiymətləndirilərək qoyulur. Çəkisi normal olan qadınlarda da ola bilər.

Prolaktin hormonunun yüksəlməsi aybaşının pozulmasına və süd ifrazına səbəb ola bilər. Səviyyə stressdən, bəzi dərmanlardan, qalxanabənzər vəzi pozuntusundan asılı ola bilər, ona görə nəticə yenidən yoxlanıla və səbəb araşdırıla bilər.

Qalxanabənzər vəzi hormonları aybaşı dövrünə, hamiləliyə və əhval-ruhiyyəyə təsir göstərir. Göstəricilərdə dəyişiklik aşkar olunsa, həkim lazım gəldikdə sizi endokrinoloqla birgə nəzarətə yönləndirir. Müalicə qərarı fərdi qəbul olunur.

Nəticələr yalnız rəqəmlərlə deyil, şikayətlər və baxış nəticələri ilə birlikdə şərh olunur. Bəzən göstərici sərhəddə olur və dərhal müalicə əvəzinə müşahidə seçilir.

Qəbul ətraflı söhbətlə başlayır: aybaşı təqvimi, çəki dəyişikliyi, qidalanma, stress, istifadə etdiyiniz dərmanlar, ailədə hormonal və ya mübadilə xəstəlikləri soruşulur. Sonra boy və çəki ölçülür, tüklənmə və dəri vəziyyəti qiymətləndirilir, ginekoloji baxış aparılır, kiçik çanaq orqanlarının USM-i təyin edilə bilər.

Hormon analizlərinin vaxtı çox vacibdir. Bir çox hormonun səviyyəsi aybaşı dövrünün gününə görə dəyişir, ona görə həkim hər analiz üçün uyğun günü müəyyən edir; bəzi göstəricilər üçün dövrün müxtəlif günləri seçilə bilər. Aybaşı olmayan hallarda həkim ayrıca plan qurur. Bəzi analizlər üçün səhər aclıq və sakit vəziyyət, stress və ağır fiziki yükdən çəkinmək tələb oluna bilər — hazırlığı həkim izah edir.

Qəbuldan sonra həkim hansı analizin hansı gündə verilməsini yazılı şəkildə bildirə bilər. Beləliklə, laboratoriyaya düzgün vaxtda müraciət etmək asanlaşır və təkrar analizə ehtiyac azalır.

Müalicə səbəbdən asılıdır və yalnız həkim tərəfindən müəyyən olunur. Çox hallarda həyat tərzi tövsiyələri əsas yer tutur: balanslı qidalanma, çəkinin nəzarəti, mütəmadi fiziki fəaliyyət, yuxu və stress rejimi. Lazım gələrsə, hormonal preparatlar və ya digər dərman qrupları təyin edilir; bu, həkimin nəzarəti olmadan başlanmamalı və dayandırılmamalıdır.

Premenstrual sindromda şikayətlərin aybaşı ilə əlaqəsini göstərmək üçün gündəlik yazmaq çox kömək edir. Perimenopauzada həkim əlamətlərin yüngülləşdirilməsi yollarını, sümük və ürək-damar sağlamlığını müzakirə edir.

Təkrar qəbul analizlərin dinamikasını qiymətləndirməyə və planı dəqiqləşdirməyə imkan verir. Hormonal tarazlığın bərpası çox vaxt vaxt aparır, nəticəyə dair söz verilmir.

Çəki ilə hormonal tarazlıq arasında qarşılıqlı əlaqə var: artıq çəki bəzi pozuntuları ağırlaşdıra, kəskin arıqlama isə aybaşının kəsilməsinə gətirə bilər. Buna görə qidalanma planı həkimin tövsiyəsi ilə qurulmalıdır.

Hormon analizi tək başına qərar vermir. Eyni göstərici müxtəlif gündə və müxtəlif şəraitdə fərqli çıxa bilər, buna görə analizin vaxtını və hazırlığını həkimlə dəqiqləşdirin.

Qəbula 3–4 aylıq aybaşı təqvimi, əvvəlki analizlər və qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısı ilə gəlin. Özbaşına hormonal preparat qəbul etməyin və ya dayandırmayın. Həyat tərzi dəyişiklikləri çox vaxt müalicənin vacib hissəsidir, amma onları həkimlə birlikdə planlaşdırın.

Qiymət şikayətin xarakterindən və müayinələrin həcmindən asılıdır. Hormonal problemlərdə çox vaxt bir neçə mərhələli yoxlama lazım olur. Qiymətə təsir edən əsas amillər:

• qəbulun növü — ilk müraciət və ya təkrar qəbul;
• kiçik çanaq orqanlarının USM-inin və digər görüntüləmə üsullarının təyin edilməsi;
• hormon və digər laborator analizlərin sayı;
• nəticələrin ətraflı şərhi və müalicə planının hazırlanması;
• digər mütəxəssislə məsləhətləşməyə ehtiyac.

Həkim hansı müayinələrin ilk növbədə lazım olduğunu müəyyən edir, ardıcıllığı isə siz onunla razılaşdırırsınız. Cari qiymətlər bu səhifənin qiymət bölməsində verilib, ödənişlə bağlı sualları qeydiyyatda dəqiqləşdirmək olar.

Bəzi hallarda hormon analizləri ayrı-ayrı günlərdə təkrarlanır, bu da ümumi xərci dəyişir. Həkim planı əvvəlcədən izah edir ki, nə qədər müayinənin gözləndiyini bilə biləsiniz.

Qeydiyyatda ilkin analizlərin siyahısı barədə əvvəlcədən soruşmaq mümkündür.