Onkoginekoloqun qəbulu

Onkoginekoloqa adətən ginekoloq, yaxud başqa mütəxəssis yönləndirir, lakin özünüz də müraciət edə bilərsiniz. Əsas səbəblər bunlardır:

• anormal yaxma nəticəsi (PAP-test) və ya yüksək riskli İPV təyin edilməsi;
• uşaqlıq boynunda dəyişikliklər, kolposkopiya zamanı şübhəli sahələr;
• USM-də yumurtalıqda törəmə və ya şişin aşkar edilməsi;
• menopauzadan sonra qanaxma;
• endometriumun qalınlaşması;
• ailədə yumurtalıq, döş, uşaqlıq və ya bağırsaq xərçəngi halları;
• uzunmüddətli izahsız qarın ağrısı, şişkinlik, ifrazat dəyişikliyi.

Bu əlamətlərin çoxu iltihab, polip, kista, hormonal dəyişikliklər kimi sakit səbəblərlə izah olunur. Qəbulun məqsədi dəqiq səbəbi tapmaqdır. Menopauzadan sonra qanaxma olarsa, gözləməyin; çox güclü qanaxma və ya huşun itməsi olarsa, 103 nömrəsinə zəng edin.

Qəbul zamanı həkim sizi qorxutmadan, lakin gizlətmədən danışır. İstəsəniz, yaxın bir adamla birlikdə gələ bilərsiniz; bu, məlumatı qəbul etməyi asanlaşdırır.

Qəbulda həkim əvvəlcə mövcud nəticələrinizə baxır: yaxma, İPV testi, USM, analizlər, çıxarışlar. Onları özünüzlə götürmək vacibdir. Sonra şikayətlər, aybaşı və menopauza tarixi, keçirilmiş əməliyyatlar, qəbul edilən dərmanlar və ailə tarixçəsi soruşulur.

Ginekoloji baxışdan sonra vəziyyətə görə aşağıdakı müayinələr təyin oluna bilər:

• uşaqlıq boynunun kolposkopiyası;
• kiçik çanaq orqanlarının ətraflı USM-i;
• kiçik həcmli toxuma nümunəsinin götürülməsi (biopsiya);
• lazım olduqda MRT və ya digər görüntüləmə üsulları;
• laborator analizlər.

Şiş markerləri tək başına skrininq testi deyil. Onların yüksək və ya normal çıxması diaqnoz qoymur, yalnız baxış, USM və digər müayinələrlə birlikdə qiymətləndirilir. Bu səbəbdən markerlərin analizi həkimin göstərişi ilə aparılmalıdır.

Müayinə planı hamıda eyni deyil: bəzi hallarda bir-iki müayinə kifayət edir, digər hallarda mərhələli yoxlama aparılır. Həkim ardıcıllığı və vaxtı əvvəlcədən izah edir.

Dəqiq diaqnoz üçün çox vaxt toxumanın mikroskopik müayinəsi (morfoloji müayinə) lazım olur. Yalnız şəkil və ya analiz əsasında şiş haqqında qəti nəticəyə gəlmək mümkün deyil.

Vəziyyətdən asılı olaraq bu addımlar tətbiq edilə bilər:

• uşaqlıq boynundan və ya endometriumdan biopsiya;
• histeroskopiya — uşaqlıq boşluğuna baxış və lazım olduqda nümunə götürmə;
• yumurtalıq törəməsinin xarakterinin USM və digər müayinələrlə qiymətləndirilməsi;
• lazım gələrsə, cərrahi üsulla nümunə alınması.

Həkim hər müayinənin nə üçün lazım olduğunu, hazırlığı və nəticəni nə vaxt gözləməyi izah edir. Nəticə hazır olana qədər narahatlıq təbiidir; bu müddətdə həkimə sual verməkdən çəkinməyin. Bəzi hallarda həkim dərhal müdaxilə əvəzinə müəyyən vaxtdan sonra təkrar müayinə ilə müşahidəni məsləhət görür.

Nəticə gözlənilərkən gündəlik həyatı mümkün qədər adi axarda saxlamaq, internetdə təsadüfi məlumat axtarmamaq faydalıdır. Anormal sözün hər dəfə ciddi xəstəlik mənasına gəlmədiyini yadda saxlayın.

Müalicə planı diaqnoza, xəstəliyin yayılmasına, yaşa, ümumi sağlamlığa və gələcək planlara əsasən qurulur. Xoşxassəli dəyişikliklərdə çox vaxt müşahidə, dərman müalicəsi və ya kiçik prosedur kifayət edir. Şübhəli və ya təsdiq olunmuş şiş diaqnozunda isə cərrahi müalicə, kimyaterapiya və ya şüa terapiyası kimi üsullar müzakirə oluna bilər; həkim bunları pasiyentlə açıq izah edir.

Mürəkkəb hallarda qərar bir neçə mütəxəssisin birgə fikri ilə verilir. Müalicədən sonra planlı nəzarət qəbulları aparılır, ailə tarixçəsi olan qadınlara isə genetik məsləhətləşmə təklif edilə bilər.

Bu dövrdə psixoloji dəstək də vacibdir: yaxınlarla danışmaq, suallarınızı yazmaq və həkimdən yenidən soruşmaq tam normaldır. Nəticələr barədə söz verilmir, yalnız dürüst məlumat təqdim olunur.

Müalicə seçimləri müzakirə olunarkən, həkim hər variantın üstünlüklərini və riskini izah edir, sizin sağlamlıq planlarınızı, o cümlədən hamiləlik arzusunu nəzərə alır. Qərar birlikdə qəbul edilir.

Anormal nəticə almaq qorxudur, amma bu, hələ xərçəng demək deyil. Çox vaxt dəyişikliklər erkən mərhələdə aşkarlanır və dəqiq planla izlənilir. Əsas odur ki, nəticəni gizlətmədən və gecikdirmədən həkimə göstərəsiniz.

Qəbula bütün əvvəlki sənədləri götürün, şiş markeri analizini həkimin göstərişi olmadan təyin etdirməyin, çünki nəticə yalnız klinik mənzərə ilə mənalıdır. Ailədə xərçəng halları olubsa, bunu mütləq deyin. Suallarınızı yazın və lazım olarsa yaxınınızla gəlin.

Onkoginekoloji qiymətləndirmənin dəyəri hər pasiyent üçün fərqli olur, çünki lazım olan müayinələr vəziyyətdən asılıdır. Qiymətə bu amillər təsir edir:

• əvvəlki nəticələrin sayı və onların şərhinin mürəkkəbliyi;
• kolposkopiya, USM və digər aparat müayinələrinin təyin olunması;
• biopsiya və ya histeroskopiya kimi əlavə prosedurlar;
• laborator analizlərin və morfoloji müayinənin həcmi;
• təkrar qəbulların və nəzarət planının mövcudluğu.

Həkim hansı müayinənin həqiqətən lazım olduğunu izah edir və gərəksiz addımlar təyin etmir. Cari qiymətlər bu səhifənin qiymət bölməsində göstərilir, ətraflı hesablama isə müayinə planı bəlli olduqdan sonra aparılır.

Qiymət hesablamasında ilk addım mövcud sənədlərin həkim tərəfindən nəzərdən keçirilməsidir. Bu mərhələdə lazımsız təkrar müayinələrdən çəkinmək mümkün olur.

Əvvəlki müayinə sənədlərini gətirmək həm vaxta, həm də əlavə xərcə qənaət edə bilər. Müayinə planı yalnız qəbuldan sonra dəqiqləşir, çünki lazım olan addımlar nəticələrə görə dəyişir.