Prostatitin müalicəsi

Prostatit bir neçə şəkildə təzahür edir:

• Kəskin bakterial prostatit. Qəfil başlayır: yüksək hərarət, titrəmə, çanaq və aralıq nahiyəsində ağrı, sidik ifrazında çətinlik və ya yanma.
• Xroniki bakterial prostatit. Təkrarlanan sidik yolu infeksiyaları, aralıq və çanaq nahiyəsində ağrı və sidik ifrazı pozğunluğu ilə özünü göstərir.
• Xroniki çanaq ağrısı sindromu. Üç aydan çox davam edən ağrı və ya narahatlıq, sidik ifrazı və cinsi funksiya ilə bağlı şikayətlər; çox vaxt infeksiya aşkar olunmur.

Kəskin prostatit təcili qiymətləndirmə tələb edir. Yüksək hərarət, titrəmə və ağır halsızlıq varsa və ya sidik ifrazı dayanıbsa, 103 nömrəsinə zəng edin. Belə vəziyyətdə evdə özbaşına müalicəyə cəhd etməyin.

Prostatit adı ilə oxşar şikayətlər verən başqa xəstəliklər də var: sidik yolu daşları, sistit, uretrit, prostat adenoması, bağırsaq və çanaq əzələləri problemləri. Ona görə diaqnoz tələsik qoyulmur.

Eyni şikayətlər müxtəlif səbəblərdən yarana bildiyi üçün müalicədən əvvəl diaqnoz dəqiqləşdirilir. Həkim şikayətləri, onların davametmə müddətini və həyat tərzini soruşur, xarici baxış və lazım olduqda prostat vəzinin rektal müayinəsini aparır. Kəskin prostatitdə vəzinin masajı aparılmır.

Aşağıdakı müayinələr təyin edilə bilər:

• simptom anketi, ağrı və sidik ifrazı şikayətlərinin qiymətləndirilməsi üçün;
• ümumi sidik analizi və sidik kulturası, mikrob həssaslığı ilə;
• PZR ilə cinsi yolla keçən infeksiyaların yoxlanması;
• prostat və sidik kisəsinin USM-i, qalıq sidiyin ölçülməsi;
• PSA, yalnız göstəriş olduqda və nəticənin iltihab fonunda dəyişə biləcəyini nəzərə alaraq;
• lazım olduqda TRUSM, uroflowmetriya və ya sistoskopiya.

Məqsəd infeksiyanı aşkar etmək və ya onu istisna edib digər səbəbləri müəyyənləşdirməkdir.

Müayinələrin hamısının nəticələri bir-biri ilə müqayisə olunur. Əgər sidik kulturasında mikrob tapılmazsa, bu, ağrının həqiqi olmadığını yox, səbəbin başqa ola biləcəyini göstərir.

Müalicə prostatitin növündən asılıdır.

Bakterial formalarda antibakterial müalicə mikrobun həssaslığına görə həkim tərəfindən seçilir, onun müddəti və növü hər pasiyentdə fərqlidir. Özbaşına antibiotik qəbul etmək və ya kursu vaxtından əvvəl dayandırmaq təhlükəlidir, çünki xəstəlik xronikiləşə və mikrob davamlı ola bilər.

Xroniki çanaq ağrısı sindromunda isə infeksiya çox vaxt tapılmır, ona görə kompleks, çoxkomponentli yanaşma tətbiq edilir:

• ağrı və sidik ifrazı şikayətlərini azaltmaq üçün həkimin seçdiyi dərman qrupları;
• çanaq dibi əzələləri üçün fizioterapiya və məşqlər;
• stres və yuxu ilə bağlı dəstək, lazım olduqda psixoloq və ya seksoloq məsləhəti;
• həyat tərzinin tənzimlənməsi.

Müalicə mərhələlərlə qiymətləndirilir və lazım olduqda dəyişdirilir.

Müalicənin effekti müəyyən müddətdən sonra qiymətləndirilir. Əgər şikayətlər azalmırsa, həkim diaqnozu yenidən nəzərdən keçirir, plana düzəliş edir və lazım olduqda digər mütəxəssisi cəlb edir.

Müalicəyə kömək edən ümumi tövsiyələr bunlardır:

• uzun müddət oturmamaq, aktiv hərəkət etmək;
• mütəmadi, mülayim fiziki fəaliyyət;
• spirtli içkiləri və siqareti məhdudlaşdırmaq;
• kifayət qədər maye qəbul etmək;
• şikayətləri artıran amilləri müşahidə etmək və qeyd etmək;
• stres və yuxu rejiminə diqqət yetirmək.

Kəskin bakterial prostatitdə müalicəyə cavab adətən izlənilir, lakin müddəti fərdidir. Xroniki formada vəziyyət dalğavari gedə bilər: yaxşılaşma, bəzən isə qısamüddətli kəskinləşmə baş verir. Buna görə səbr və həkimlə müntəzəm əlaqə vacibdir. Müalicənin tam sağalma ilə nəticələnəcəyi vəd edilmir, məqsəd şikayətləri azaltmaq və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaqdır.

Təkrar qəbul müalicənin təsirini qiymətləndirmək və planı dəqiqləşdirmək üçün təyin olunur.

Təkrar qəbulda şikayətlərin dinamikasını qeyd etdiyiniz gündəlik həkimə müalicənin təsirini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verir.

Cinsi həyatda və əhvalda dəyişiklik müvəqqəti ola bilər, bunu da həkimlə danışmaq lazımdır.

Dəyər prostatitin növündən, müayinələrin həcmindən və müalicənin müddətindən asılıdır. Dəqiq məbləğ qiymət siyahısında göstərilir. Əsas amillər:

• uroloqun birinci və təkrar qəbulları;
• laborator müayinələr: sidik kulturası, PZR, qan analizləri;
• USM, TRUSM və digər alətli müayinələr;
• dərman müalicəsinin xarakteri və kursun uzunluğu, bu xərc preparatların özünü də əhatə edə bilər;
• fizioterapiya və ya digər mütəxəssislərin (psixoloq, seksoloq) cəlb olunması.

Kəskin hallarda müalicə daha intensiv və nəzarətli ola bilər, xroniki formada isə mərhələli plan qurulur. Həkim hər mərhələnin niyə lazım olduğunu izah edir və lazımsız müayinələr təyin etmir.

Əgər müalicə uzunmüddətli olarsa, həkim xərc planını da müzakirə edə bilər ki, pasiyent kursu yarımçıq qoymasın.

Uzunmüddətli müalicədə qəbul sayı artdıqca ümumi dəyər də dəyişir, buna görə həkimlə plan əvvəlcədən müzakirə olunur.

Prostatit adı altında çox müxtəlif vəziyyətlər birləşir və hamısına eyni antibiotik kursu yaramır. Çoxlu pasiyent əvvəl özbaşına dərman qəbul edib nəticə almır, bu isə sonrakı diaqnostikanı çətinləşdirir. Dərman başlamazdan əvvəl sidik kulturası və infeksiya testləri vacibdir.

Xroniki ağrıda müalicə adətən bir dərmanla yekunlaşmır, əzələ rahatlaması, fizioterapiya və stresə nəzarət də rol oynayır. Təhlükəli əlamətləri, xüsusən yüksək hərarət və sidik ifrazının dayanmasını, gecikdirməyin.