Prostat adenomasının konservativ müalicəsi

Prostat vəzi sidik kanalının başlanğıc hissəsini əhatə edir. Vəz böyüdükdə sidik axınına mane ola bilər, sidik kisəsi isə buna cavab olaraq dəyişir. Nəticədə aşağıdakı şikayətlər yarana bilər:

• zəif və ya kəsilən sidik axını, sidiyin gec başlaması;
• sidik ifrazında gərginlik, sidikdən sonra damcı axması;
• tez-tez və təcili sidiyə getmə hissi;
• gecələr sidik ifrazı üçün təkrar oyanmalar;
• kisənin tam boşalmadığı hissi.

Şikayətlərin dərəcəsi adenomanın ölçüsü ilə həmişə üst-üstə düşmür. Bəzi kişilərdə böyük vəz az narahatlıq yaradır, digərlərində kiçik vəz çox narahat edir. Simptomlar zamanla dəyişə bilər.

Əgər sidik ifrazı qəfildən dayanıb və ağrı güclüdürsə, bu kəskin sidik tutulmasıdır və 103 nömrəsinə təcili zəng etmək lazımdır.

Simptomlar yaşla yavaş-yavaş artdığı üçün çoxları buna uyğunlaşır. Lakin gecə tez-tez oyanmaq yuxunu və gündəlik fəaliyyəti pozur, buna görə kömək almaq məqsədəuyğundur.

Müalicə seçilməzdən əvvəl şikayətlərin həqiqətən adenomadan olduğu dəqiqləşdirilir, çünki oxşar əlamətlər prostatit, sidik yolu infeksiyası, sidik kanalının daralması və ya digər xəstəliklərdən də yarana bilər.

Həkim aşağıdakıları təyin edə bilər:

• simptom anketi: şikayətlərin dərəcəsini və həyat keyfiyyətinə təsirini qiymətləndirir;
• prostat vəzinin rektal baxışı;
• ümumi sidik analizi, lazım olduqda kultura;
• PSA, onun yüksəlməsinin səbəbini araşdırmaq üçün;
• USM: vəzin ölçüsü, sidik kisəsinin divarı, böyrəklər və qalıq sidiyin həcmi;
• uroflowmetriya, sidik axınının sürətinin ölçülməsi;
• seçilmiş hallarda urodinamik müayinə, sidik kisəsinin və kanalın işini ətraflı qiymətləndirmək üçün.

Bəzən pasiyentdən bir neçə gün sidik ifrazı gündəliyi aparmaq xahiş olunur. Bu sadə üsul vəziyyəti dəqiqləşdirməyə kömək edir.

Müayinələrin nəticəsi göstərir ki, şikayət vəzin əngəlindən, sidik kisəsinin zəifliyindən və ya başqa səbəbdən yaranır. Bu fərq müalicənin seçiminə birbaşa təsir edir.

Konservativ yanaşma əməliyyatsız seçimləri əhatə edir və şikayətin dərəcəsinə görə qurulur.

Müşahidə. Şikayətlər yüngül olarsa və pasiyenti narahat etmirsə, tövsiyələr verilir və müəyyən aralıqlarla nəzarət aparılır.

Həyat tərzi. Axşam saatlarında mayenin məhdudlaşdırılması, kofein və spirtli içkilərin azaldılması, sidiyin vaxtında boşaldılması, çəki və fiziki fəaliyyətə diqqət, dərman qəbulunun gözdən keçirilməsi.

Dərman müalicəsi. Həkim vəziyyətə görə bir neçə qrup preparatdan seçir: sidik kanalı və vəz əzələlərini rahatlaşdıranlar, vəzin ölçüsünə təsir edənlər, bəzi hallarda sidik kisəsinin həssaslığını azaldan preparatlar. Seçim şikayətlərə, vəzin ölçüsünə, yaşa və yanaşı xəstəliklərə əsaslanır. Dərmanların yan təsirləri qəbuldan əvvəl izah edilir.

Konservativ müalicə şikayətləri azaltmağa yönəlib və bütün hallarda vəzin ölçüsünü kiçiltmir. Həkim hər seçimin nəyə kömək edə biləcəyini və nəyi vəd etmədiyini açıq izah edir.

Müalicə başladıqdan sonra həkim nəticəni simptom anketi, uroflowmetriya və USM ilə qiymətləndirir. Təkrar qəbulun tezliyi vəziyyətdən asılıdır. Lazım olduqda preparat dəyişdirilir və ya birləşdirilir.

Aşağıdakı hallarda əməliyyat müzakirə edilə bilər:

• dərman müalicəsi kifayət qədər kömək etmir və ya yan təsirlər dözülməzdir;
• kəskin sidik tutulması baş verib;
• təkrarlanan sidik yolu infeksiyaları;
• sidik kisəsində daşlar;
• adenoma səbəbli təkrarlanan sidik qanaxması;
• böyrək funksiyasının pisləşməsi və ya sidik kisəsində böyük qalıq sidik.

Mümkün üsullar arasında TUR, buxar terapiyası və adenomektomiya var; bunlar ayrıca xidmətlərdir və həkimlə ətraflı müzakirə olunur. Seçim vəzin ölçüsünə, pasiyentin vəziyyətinə və istəyinə görə aparılır. Onlayn suallarınızı da göndərə bilərsiniz.

Cərrahi seçim qəti qərar deyil, müzakirə mövzusudur. Pasiyent üsulların üstünlük və risklərini bilməli, qərarı isə həkimlə birlikdə verməlidir.

Qiymət müayinələrin və müşahidənin həcmindən asılıdır. Dəqiq məbləğ qiymət siyahısında göstərilir. Əsas amillər:

• uroloqun birinci və təkrar qəbulları;
• USM, qalıq sidiyin ölçülməsi və uroflowmetriya;
• PSA və digər laborator analizlər;
• urodinamik müayinə, yalnız göstəriş olduqda;
• dərman müalicəsinin xarakteri və müddəti;
• nəzarət müayinələrinin tezliyi.

Konservativ müalicə uzunmüddətli ola bildiyi üçün bir qəbulun dəyərindən çox, vaxt ərzindəki ümumi xərc nəzərə alınmalıdır. Əməliyyat müzakirə olunarsa, o, ayrı xidmət kimi qiymətləndirilir. Həkim planı təklif edərkən müayinələrin həcmini pasiyentin şikayətinə uyğunlaşdırır.

Qiymət siyahısında ayrıca göstərilmiş müayinələrdən yalnız lazım olanlar planlaşdırılır, bu isə xərci də məntiqli saxlayır.

Təkrar USM və uroflowmetriya hər qəbulda deyil, yalnız lazım olduqda təyin edilir, bu isə lazımsız xərcin qarşısını alır. Birinci qəbulda müayinələrin yalnız bir hissəsi aparıla bilər, qalanı isə nəticələrə görə planlaşdırılır.

Prostat adenoması xərçəng deyil və çox pasiyentdə uzun müddət əməliyyatsız idarə olunur. Əsas məsələ şikayətlərin sizə nə qədər mane olduğunu dürüst deməkdir: anket və gündəlik bunda çox kömək edir.

Dərmanı hiss etdiyiniz yüngüllük səbəbilə özbaşına dayandırmayın və ya başqasının preparatını qəbul etməyin. Sidik ifrazının qəfil dayanması, güclü ağrı və ya hərarət gözləməyə yol vermir. Nəzarət qəbullarını buraxmamaq vacibdir, çünki qalıq sidik və böyrək vəziyyəti simptomlar olmadan da dəyişə bilər.