Kürək ağrısı (dorsalgiya) — onurğa və ətraf əzələlər nahiyəsində, daha çox bel hissəsində ağrıdır; əksər hallarda təhlükəsizdir və bir neçə həftəyə keçir.
Sinonimlər: Dorsalgiya
Yetkinlərin əksəriyyəti həyatında ən azı bir dəfə kürək ağrısı keçirir. Təxminən 10 haldan 9-da o, qeyri-spesifik adlanır: ciddi xəstəliklə deyil, onurğanın əzələləri, bağları və oynaqları ilə bağlıdır. Həkimin «qırmızı bayraqlar» vasitəsilə tanıdığı nadir, lakin təhlükəli səbəbləri gözdən qaçırmamaq vacibdir.
Mümkün səbəblər
- qeyri-spesifik (mexaniki) ağrı — həddindən artıq yüklənmə, narahat vəziyyət, əzələlərin dartılması, fəqərəarası oynaqlarda degenerativ dəyişikliklər;
- radikulopatiya — sinir kökcüyünün fəqərəarası disk yırtığı ilə sıxılması; ağrı dizdən aşağı ayağa yayılır (lümboişialgiya);
- onurğa kanalının stenozu — yeriyərkən ayaqlarda ağrı və zəiflik, irəli əyiləndə yüngülləşmə;
- iltihabi xəstəliklər (ankilozlaşdırıcı spondilit) — gənclərdə səhər donuqluğu, gecə ağrısı;
- ciddi səbəblər: osteoporozda kompression sınıq, metastazlar, fəqərələrin infeksiyası, aorta anevrizması, böyrəklərin və kiçik çanaq orqanlarının xəstəlikləri.
Nə ilə müşayiət olunur
Əzələ gərginliyi, əyilmə və dönmələrin məhdudlaşması, bəzən ayaqda keyimə və ya gizilti. Qızdırma, arıqlama, bədənin vəziyyətindən asılı olmayan gecə ağrısı müayinə tələb edən əlamətlərdir.
Diaqnostika
Əsas olan söhbət və nevroloji müayinədir: güc, reflekslər, hissiyyat yoxlanılır. Həyəcan əlamətləri olmayan qeyri-spesifik ağrıda ilk 4–6 həftədə rentgen və MRT lazım deyil: şəkillərdəki dəyişikliklər ağrısı olmayan insanlarda da tez-tez olur və müalicəyə təsir etmir. MRT «qırmızı bayraqlar», davamlı radikulopatiya olduqda və ya əməliyyat planlaşdırılarkən təyin edilir; göstərişə görə qan və sidik analizləri aparılır.
Nə kömək edir
Tövsiyələr yekdildir: yataq rejimi əvəzinə mümkün fəallığı saxlamaq, lazım olduqda həkimin təyinatı ilə qısa kursla QSİƏP qrupundan ağrıkəsicilər istifadə etmək, istilik tətbiq etmək. Xroniki ağrıda müalicəvi bədən tərbiyəsi və koqnitiv-davranış terapiyası elementləri olan proqramlar ən effektivdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- aralıq nahiyəsində keyimə, sidiyin və nəcisin ləngiməsi və ya saxlanılmaması, ayaqlarda sürətlə artan zəiflik — «at quyruğu» sindromu ola bilər, təcili yardım (103) lazımdır;
- solğunluq, zəiflik, təzyiqin düşməsi ilə müşayiət olunan kürəkdə və ya qarında qəfil, «cırılma» xarakterli ağrı — təcili tibbi yardım (103) çağırın;
- yıxılma və ya travmadan sonra ağrı, xüsusən osteoporoz olduqda;
- qızdırma, arıqlama, keçmişdə onkoloji xəstəliklə müşayiət olunan ağrı.
Üst termin: Ağrı
Əlaqəli terminlər
- Lümbalgiya
- Lümboişialgiya
- Fəqərəarası disk yırtığı
- Radikulopatiya
- Onurğa kanalının stenozu
- Aorta anevrizması
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya
- Müalicəvi bədən tərbiyəsi

