Bədəndə sızıltı — əzələlərdə, oynaqlarda və sümüklərdə yayılmış göynədici ağrı və əzginlik hissidir, çox vaxt qızdırma və virus infeksiyalarını müşayiət edir.
Sinonimlər: Bədən ağrısı
Bədəndə sızıltı demək olar ki, hər kəsə tanış olan hissdir: əzələlər və oynaqlar «burulur», ağırlıq və əzginlik yaranır. Adətən kürəyi, beli, qolları və ayaqları əhatə edir, hərəkət zamanı güclənir və ümumi zəifliklə müşayiət olunur. Çox vaxt sızıltı kəskin virus infeksiyasının bir hissəsidir və onunla birlikdə keçib gedir, lakin bəzən daha ciddi problemlərdən xəbər verir.
Mümkün səbəblər
- virus infeksiyaları — qrip, KRVİ, COVID-19: immun hüceyrələrin ifraz etdiyi maddələr (sitokinlər) əzələlərdəki sinir uclarının həssaslığını artırır;
- istənilən mənşəli qızdırma, o cümlədən bakterial infeksiyalar və əzələ-oynaq ağrılarının uzun sürməsi ilə xarakterik olan bruselyoz;
- qeyri-adi fiziki yük, soyuqlama, yuxusuzluq;
- susuzlaşma və elektrolit (kalium, maqnezium) pozuntuları;
- hipotireoz, D vitamini çatışmazlığı, anemiya;
- fibromialgiya və xroniki yorğunluq sindromu;
- revmatik xəstəliklər — polimialgiya, revmatoid artrit;
- bəzi dərmanların, məsələn statinlərin əlavə təsiri.
Nələr müşayiət edir
İnfeksiya zamanı sızıltı temperaturun qalxması, üşütmə, baş ağrısı, zökəm və ya öskürəklə birgə olur. Xroniki səbəblərdə ön plana yorğunluq, səhər tutqunluğu, yuxu pozuntuları, əzələ zəifliyi çıxır. Sidiyin rənginə diqqət yetirmək vacibdir: güclü əzələ ağrıları fonunda tünd, «kola rəngli» sidik əzələ toxumasının dağılmasını (rabdomioliz) göstərə bilər.
Diaqnostika
Sızıltı soyuqdəyməni müşayiət edirsə və bir neçə günə keçirsə, adətən müayinə tələb olunmur. Uzun sürən simptomlarda həkim ümumi qan analizi, EÇS və C-reaktiv zülal, kreatinkinaza, qalxanabənzər vəzi hormonları, D vitamini, lazım gələrsə infeksiya testləri və revmatoloji markerlər təyin edir. Vəziyyəti yüngülləşdirmək üçün istirahət, bol maye, QSİƏP qrupundan qızdırmasalıcı və ağrıkəsicilər və ya parasetamol tətbiq olunur — mədə və böyrək xəstəlikləri olduqda mütləq həkimlə razılaşdırılmaqla.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- tünd sidik, kəskin əzələ zəifliyi, intensiv yükdən, travmadan və ya yeni dərmana başladıqdan sonra ağrı;
- yüksək temperatur, şiddətli baş ağrısı, boyun əzələlərinin gərginliyi və səpgi ilə birlikdə sızıltı;
- təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı, huşun qarışması;
- 1–2 həftədən uzun sürən, çəki itkisi və gecə tərləməsi ilə müşayiət olunan səbəbsiz sızıltı.
Nəfəs çətinliyi, huşun pozulması və ya meningit şübhəsi olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.
