Kiçik baldır sinirinin neyropatiyası

Kiçik baldır siniri dizin altında, xaricdən kiçik baldır sümüyünün başını dövrələyir və orada çox səthi — praktiki olaraq dərinin altında yerləşir. Buna görə onu sıxmaq və ya zədələmək asandır. Sinir pəncənin və barmaqların qaldırılmasına, baldırın xarici səthinin və pəncə üstünün hissiyyatına cavabdehdir; onun zədələnməsi ayağın ən çox rast gəlinən mononeyropatiyasıdır.

Səbəblər və risk amilləri

• Ayağı ayaq üstə aşırıb oturmaq vərdişi, uzun müddət çömbəlib oturmaq (məsələn, kənd təsərrüfatı işlərində).
• Gips sarğısı, ortez ilə, yataqda və ya əməliyyat zamanı uzunmüddətli hərəkətsizlikdə sıxılma.
• Diz travmaları, kiçik baldır sümüyünün sınıqları, çıxıqlar.
• Çəkinin kəskin azalması — siniri qoruyan piy “yastığı” kiçilir.
• Şəkərli diabet və polineyropatiyanın digər səbəbləri.

Simptomlar

• Pəncənin və barmaqların qaldırılmasında zəiflik — yeriyərkən pəncə “şappıldayır”.
• “Xoruz” yerişi: insan ayaq ucunu ilişdirməmək üçün dizini yüksək qaldırır.
• Tez-tez büdrəmə.
• Baldırın xarici səthi və pəncə üstü boyunca keyimə və qarışqalanma.

Diaqnostika

Sallanan pəncəyə yalnız kiçik baldır sinirinin zədələnməsi deyil, L5 kökünün zədələnməsi ilə gedən fəqərəarası disk yırtığı, oturaq sinirinin zədələnməsi, insult və ya hərəki neyronların xəstəliyi də səbəb ola bilər. Nevroloq ayağın müxtəlif əzələlərinin gücünü, refleksləri, keyimə zonasını qiymətləndirir. Elektroneyromioqrafiya zədələnmənin səviyyəsini və ağırlığını dəqiqləşdirir; göstərişə görə diz nahiyəsinin USM və ya maqnit-rezonans tomoqrafiyası və onurğanın bel şöbəsinin MRT-si təyin olunur.

Müalicə

İlk növbədə sıxılma aradan qaldırılır: ayağı ayaq üstə aşırmaqdan imtina edilir, gips və ya ortez düzəldilir. Təhlükəsiz yeriş üçün pəncəni saxlayan topuq ortezi istifadə olunur. Müalicəvi bədən tərbiyəsi və həkim təyinatı ilə fizioterapiya vacibdir. Kompressiya neyropatiyalarının əksəriyyəti bir neçə ay ərzində bərpa olunur. Travmatik qırılma, şiş və ya bərpanın olmaması zamanı cərrahi müalicə nəzərdən keçirilir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Pəncə diz travmasından sonra və ya gips altında “sallanıbsa” (gips olduqda həkimə dərhal bildirin, sarğını boşaltmaq lazım ola bilər), həmçinin bel nahiyəsində güclü ağrı, aralıqda keyimə və sidik ifrazının pozulması olarsa, təcili müraciət edin — bu, təcili yardım tələb edir. Pəncənin zəifliyi qəfildən qolda zəiflik və ya nitq pozğunluğu ilə birlikdə yaranıbsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.