Visseral piyin miqdarını və onunla bağlı kardiometabolik riski əks etdirən belin sadə antropometrik ölçülməsi.
Bel çevrəsi piyin paylanmasını qiymətləndirmək üçün ən əlçatan göstəricilərdən biridir. Əzələ və piyi fərqləndirməyən bədən kütləsi indeksindən fərqli olaraq, bel çevrəsi qarın nahiyəsində, o cümlədən daxili orqanların ətrafında nə qədər piy toplandığını göstərir. Məhz visseral piy insulinrezistentlik, 2-ci tip diabet, hipertenziya və ateroskleroz ilə daha sıx bağlıdır.
Göstərişlər
- böyüklərin profilaktik və dispanser müayinələri;
- artıq bədən çəkisi və piylənmə zamanı riskin qiymətləndirilməsi;
- bel çevrəsinin məcburi meyar olduğu metabolik sindromun diaqnostikası;
- çəki azaltmanın effektivliyinə nəzarət, xüsusən çəki az dəyişdiyi, qarın həcmi isə kiçildiyi hallarda.
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Səhər acqarına, sidik ifrazından sonra, sıx paltar və kəmər olmadan ölçmək daha yaxşıdır. Təkrar ölçmələrdə eyni şəraitə riayət etmək vacibdir.
Necə aparılır
İnsan düz dayanır, ayaqlar çiyin genişliyində, qollar sərbəst aşağı salınmış, qarın boşaldılmış vəziyyətdə olur. Elastik santimetr lenti qabırğaların aşağı kənarı ilə qalça sümüyünün yuxarı kənarı arasındakı məsafənin ortasında üfüqi yerləşdirilir və göstərici sakit nəfəs verməsinin sonunda qeyd edilir. Lent dəriyə toxunmalı, lakin onu sıxmamalıdır.
Nəticələrin qiymətləndirilməsi
Beynəlxalq Diabet Federasiyasının meyarlarına görə avropoidlərdə abdominal piylənmə kişilərdə 94 sm və çox, qadınlarda 80 sm və çox bel çevrəsində müəyyən edilir; müvafiq olaraq 102 və 88 sm və yuxarı göstəricilər xeyli yüksək riskə işarədir. Cənubi Asiya sakinləri üçün daha aşağı hədlər tətbiq olunur. Əlavə faydalı göstərici bel çevrəsinin boya nisbətidir: 0,5-dən yuxarı dəyər yüksək riskdən xəbər verir.
Üsul hamiləlik, ağır assit və ya böyük qarın yırtığı zamanı dəqiq qiymətləndirmə üçün yararlı deyil. Mümkün səhvlər lentin düzgün yerləşdirilməməsi və qarın əzələlərinin gərginliyi ilə bağlıdır.
Bel çevrəsi susuzluq, tez-tez sidik ifrazı və ya 140/90 mm c.s.-dan yüksək təzyiqlə birlikdə artırsa, terapevtə və ya endokrinoloqa müraciət etmək lazımdır. Döş qəfəsində 5 dəqiqədən uzun sıxıcı ağrı zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Abdominal piylənmə
- Bədən kütləsi indeksi
- Metabolik sindrom
- Piylənmə
- Kardiometabolik risk
- Visseral piy indeksi
- Bədən kompozisiyası
