İnsanın gözlərini qıymasına və parlaq işıqdan qaçmasına səbəb olan ağrılı və ya xoşagəlməz yüksək işıq həssaslığı.
Sinonimlər: İşıqdan qorxma, İşığa həssaslıq
Fotofobiya xəstəlik deyil, simptomdur. Adi parlaqlıqda işıq gözlərdə narahatlıq, göynəmə və ya ağrı, gözləri yummaq istəyi, bəzən baş ağrısı yaradır. Mexanizm üçlü sinirin həssas liflərinin və görmə yollarının qıcıqlanması ilə bağlıdır, buna görə səbəblər həm göz, həm də nevroloji mənşəli ola bilər.
Mümkün səbəblər
Göz xəstəlikləri:
- keratit, buynuz qişanın eroziyası, yad cisim;
- uveit (xüsusilə ön uveit — iridosiklit);
- konyunktivit, quru göz sindromu;
- kəskin qlaukoma tutması;
- albinizm, aniridiya, damcılardan sonra bəbəyin genişlənməsi;
- göz əməliyyatlarından və lazer korreksiyasından sonrakı vəziyyət.
Nevroloji və ümumi səbəblər:
- miqren — fotofobiya onun diaqnostik əlamətlərinə daxildir;
- meningit, subaraxnoidal qansızma;
- beyin silkələnməsi və kəllə-beyin travması;
- bəzi dərmanların qəbulu, xumarlıq, qızdırmalı infeksiyalar.
Nələr müşayiət edir
Göz səbəblərində fotofobiya çox vaxt bir tərəfdə qızartı, göz yaşı axması, ağrı və görmənin zəifləməsi ilə birləşir. Miqrendə — pulsasiyaedici baş ağrısı, ürəkbulanma və səsə dözümsüzlüklə, gözlər isə sakit olur. Qızdırma, boyun əzələlərinin gərginliyi və səpgi ilə birləşməsi meningit baxımından narahatedicidir.
Diaqnostika
Oftalmoloq gözü yarıq lampada müayinə edir, buynuz qişanı boyayır, gözdaxili təzyiqi ölçür, göz dibini yoxlayır. Gözlər sağlamdırsa, nevroloq məsləhəti lazımdır; meningit və ya qansızmadan şübhələndikdə stasionarda təcili müayinə (KT, lumbal punksiya) aparılır. Günəş eynəkləri simptomu yüngülləşdirir, lakin qapalı məkanda daim tünd eynək taxmaq işığa həssaslığı artıra bilər.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- fotofobiya ilə qəfil, «zərbə kimi» ən güclü baş ağrısı — təcili tibbi yardım (103) çağırın;
- yüksək hərarət, boyun əzələlərinin gərginliyi, səpgi, çaşqınlıqla fotofobiya — təcili tibbi yardım (103);
- baş travmasından sonra fotofobiya;
- gözdə kəskin ağrı, qızartı, görmənin zəifləməsi — elə həmin gün oftalmoloq müayinəsi.
Əlaqəli terminlər
- Miqren
- Meningit
- Uveit
- Keratit
- Subaraxnoidal qansızma
- Göz ağrısı
- Gözlərin qızarması
- Kəllə-beyin travması
