Normal ritm aparıcısı — sinus düyünü saxlanılmaqla ürək ritminin dəqiqədə 60 vurğudan aşağı düşməsi.
Sinus bradikardiyası — impulsların yenə də sinus düyünündən çıxdığı, lakin ürək ritminin dəqiqədə 60 vurğudan az olduğu vəziyyətdir. Özlüyündə o, normanın variantı ola bilər: məşq edən insanlarda və yuxu zamanı nəbz heç bir şikayət olmadan tez-tez dəqiqədə 40–50-yə qədər enir. Yalnız rəqəm deyil, simptomların olması və ritmin seyrəlməsinin səbəbi də əhəmiyyət daşıyır.
Səbəblər və risk amilləri
- Fizioloji: yüksək məşq səviyyəsi (xüsusən dözümlülük idmançılarında), yuxu, gənc yaş.
- Dərmanlar: beta-blokatorlar, bəzi kalsium kanal blokatorları, digoksin, antiaritmik dərmanlar, ivabradin.
- Ürək xəstəlikləri: sinus düyününün zəifliyi sindromu, ürəyin işemik xəstəliyi, miokard infarktı (xüsusən aşağı divarın), miokardit.
- Ürəkdənkənar səbəblər: hipotireoz, hiperkaliemiya, soyuqlama (hipotermiya), yuxu apnoesi, anoreksiya nervoza, kəllədaxili təzyiqin artması, azan sinirin güclü reaksiyası (məsələn, ağrı və ya gərginləşmə zamanı).
Simptomlar
Fizioloji bradikardiya şikayətsiz keçir. Ritmin əhəmiyyətli dərəcədə seyrəlməsində zəiflik, tez yorulma, yükə zəif dözüm, başgicəllənmə, “gözlərin qaralması”, bayılmaqabağı vəziyyət və huşunu itirmə, təngnəfəslik, diqqətin azalması mümkündür.
Diaqnostika
Diaqnoz EKQ ilə təsdiqlənir. Holter monitorinqi minimal və maksimal tezliyi, fasilələri, simptomlarla əlaqəni göstərir. Yüklənmə testi yük zamanı ritmin sürətlənib-sürətlənmədiyini qiymətləndirir. Qan analizləri (TSH, kalium) geri dönən səbəbləri istisna edir; exokardioqrafiya ürəyin vəziyyətini qiymətləndirir.
Müalicə
Sağlam insanda simptomsuz bradikardiya müalicə tələb etmir. Şikayətlər olduqda səbəb aradan qaldırılır: həkim dərmanları korreksiya edir, hipotireozun, elektrolit pozuntularının, yuxu apnoesinin müalicəsini təyin edir. Təcili hallarda həkimlər ritmi sürətləndirən dərmanlar və ya müvəqqəti kardiostimulyasiya tətbiq edirlər. Simptomlu bradikardiya sinus düyününün geri dönməyən zədələnməsi ilə bağlıdırsa, elektrokardiostimulyatorun implantasiyası tövsiyə olunur. Təyin edilmiş dərmanları özbaşına dayandırmaq olmaz.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Huşunu itirmə, başgicəllənmə, zəiflik və ya çaşqınlıqla müşayiət olunan dəqiqədə 40-dan az nəbz, döş ağrısı və ya güclü təngnəfəslik zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Seyrək nəbz yorğunluq və ya yükə dözümün azalması ilə müşayiət olunursa, kardioloqla planlı məsləhətləşmə lazımdır.
Üst termin: Bradikardiya
Əlaqəli terminlər
- Bradikardiya
- Sinus düyününün zəifliyi sindromu
- Atrioventrikulyar blokada
- Hipotireoz
- Elektrokardiostimulyatorun implantasiyası
- Ürək vurğularının tezliyi
- Elektrokardioqrafiya
- Huşunu itirmə

