Scarlatina MKB-10: A38

Daha çox uşaqlarda rast gəlinən, angina, qızdırma və qızarmış dəri üzərində xırda nöqtəvi səpgi ilə gedən kəskin streptokok infeksiyası.

Skarlatina A qrupu streptokokunun törətdiyi infeksiyanın bir formasıdır: bu zaman bakteriyalar xarakterik səpgi verən toksin ifraz edir. Əsasən 3–15 yaşlı uşaqlar xəstələnir. Vaxtında antibiotiklərlə müalicə olunduqda xəstəlik izsiz keçir, terapiyanın əsas məqsədi isə təkcə simptomları yüngülləşdirmək deyil, həm də ürək və böyrəklərdə gecikmiş ağırlaşmaların qarşısını almaqdır.

Səbəblər və risk amilləri

Yoluxma skarlatina və ya angina ilə xəstə olan insandan hava-damcı yolu ilə, daha az hallarda əşyalar vasitəsilə baş verir. İnkubasiya dövrü adətən 2–5 gündür. Kütləvi hallar uşaq bağçalarında və məktəblərdə, xüsusilə soyuq mövsümdə tez-tez olur. Xəstəlikdən sonrakı immunitet digər streptokok infeksiyalarından qorumur.

Simptomlar

kəskin başlanğıc: 38–40 °C qızdırma, udqunma zamanı boğaz ağrısı, bəzən qusma;
parlaq qırmızı boğaz, badamcıqlarda ərp, böyümüş ağrılı boyun limfa düyünləri;
12–48 saat sonra — toxunduqda kələ-kötür, dəri qırışlarında (dirsək, qasıq) sıxlaşan xırda nöqtəvi səpgi;
solğun burun-dodaq üçbucağı fonunda qızarmış yanaqlar;
böyümüş məməcikli «moruq» dil;
1–2 həftə sonra — dərinin, xüsusilə ovuc və ayaqaltıların qabıq verməsi.

Diaqnostika

Həkim diaqnozu tipik mənzərəyə görə qoyur və A qrupu streptokoka sürətli test və ya boğaz yaxmasının əkməsi ilə təsdiqləyir. Antistreptolizin-O daha gec yüksəlir və retrospektiv qiymətləndirmə üçün faydalıdır. Qlomerulonefriti gözdən qaçırmamaq üçün xəstəlikdən sonra həkimin təyinatı ilə ümumi sidik analizi yoxlanılır.

Müalicə

Antibiotiklər vacibdir — adətən penisillinlər (məsələn, amoksisillin), allergiya zamanı isə digər qruplar; kurs adətən 10 gün davam edir və yaxşılaşma olduqda onu yarımçıq kəsmək olmaz. Əlavə olaraq qızdırmasalıcılar, isti içki, yumşaq qida verilir. Antibiotiklərə başlandıqdan təxminən bir sutka sonra uşaq yoluxucu olmur.

Mümkün ağırlaşmalar

Paratonzillyar abses, otit, sinusit; 1–3 həftə sonra — kəskin revmatik qızdırma və poststreptokok qlomerulonefriti.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

uşaq ağzını aça və ya tüpürcəyini uda bilmir, səsi «burundan» gəlir, nəfəs almaq çətindir — təcili tibbi yardım (103) çağırın;
tünd, «ət yuyuntusu» rəngli sidik, üzdə ödem;
xəstəlikdən sonrakı bir neçə həftə ərzində oynaqlarda ağrı və şişkinlik, təngnəfəslik, döşdə ağrı;
müalicənin 48 saatından sonra qızdırma düşmür.

Xəstəlik haqqında tam məlumat Uşaqlarda skarlatina

Üst termin: Streptokok infeksiyası