Antibakterial terapiya

Antibakterial terapiya bakteriyaların törətdiyi infeksiyaların müalicəsi üçün antibiotiklərin və digər antimikrob vasitələrin tətbiqidir. Düzgün seçilmiş dərman pnevmoniya, sepsis, meningit zamanı həyat xilas edir, lakin əsassız təyinat fayda vermir və mikrobların davamlılığının artmasını sürətləndirir.

Göstərişlər

Antibiotiklər yalnız sübut olunmuş və ya ehtimalı yüksək olan bakterial infeksiyada lazımdır: bakterial pnevmoniya, sidik yollarının infeksiyaları, streptokok tonzilliti, dərinin və yumşaq toxumaların irinli infeksiyaları, sepsis, bakterial meningit, vərəm və s. Onlar KRVİ, qrip, kəskin bronxitin əksər halları və virus qastroenteriti zamanı kömək etmir.

Necə aparılır və növləri

• Empirik terapiya — analizlərin nəticəsini gözləmədən, ən ehtimal olunan törədici və yerli davamlılıq nəzərə alınmaqla dərhal başlanır.
• Məqsədyönlü terapiya — bakterioloji əkmə və həssaslığın təyini nəticələrinə görə düzəldilir.
• Profilaktik tətbiq — məsələn, bəzi əməliyyatlardan əvvəl.

Əsas qruplar: penisillinlər (amoksisillin), sefalosporinlər, makrolidlər (azitromisin), ftorxinolonlar, tetrasiklinlər, aminoqlikozidlər, karbapenemlər və s. Yeridilmə yolunu (ağızdan, venadaxili) və kursun müddətini həkim müəyyən edir. Dərmanı təyinata uyğun qəbul etmək, kursu özbaşına dayandırmamaq və qalan dərmanları “hər ehtimala qarşı” istifadə etməmək vacibdir. Müalicənin zəruriliyini və müddətini qiymətləndirmək üçün bəzən prokalsitonin və C-reaktiv zülal yoxlanılır.

Effektivlik və risklər

Düzgün seçimdə yaxşılaşma adətən 48–72 saat ərzində baş verir; olmazsa, həkim diaqnozu və müalicəni yenidən nəzərdən keçirir. Mümkün arzuolunmaz təsirlər:

• ishal, ürəkbulanma, bağırsaq mikroflorasının pozulması, o cümlədən Clostridioides difficile ilə bağlı kolit;
• allergik reaksiyalar — səpgidən anafilaksiyaya qədər;
• ağız boşluğunun və ya vajinanın kandidozu;
• digər dərmanlarla qarşılıqlı təsir, qaraciyər və böyrəklərə təsir, fotohəssaslıq.

Antibiotiklərlə özünümüalicə təhlükəlidir: simptomları gizlədir, diaqnostikanı çətinləşdirir və antibiotiklərə rezistentliyə səbəb olur. Həkimə əvvəlki dərman allergiyaları, hamiləlik və xroniki xəstəliklər barədə məlumat verin.

Dərman qəbulundan sonra üz və dodaqlarda ödem, nəfəs çətinliyi, kəskin zəiflik yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın — bu anafilaksiya ola bilər. Antibiotik kursu zamanı və ya sonra qanlı sulu ishal və ya qızdırma olarsa, həkimə müraciət edin.