Təsiredici maddə
Allergen ekstraktları — təmizlənmiş və standartlaşdırılmış allergenlərdən (bitki tozcuqları, ev tozu gənələri və s.) hazırlanan və allergenə spesifik immunoterapiya üçün istifadə olunan preparatlardır. Onlar dərialtı inyeksiya üçün suspenziya və ya dilaltı sprey və damcılar şəklində buraxılır. Bu müalicə allergiyanın simptomlarını yalnız müvəqqəti yüngülləşdirmir, immun sistemin allergenə reaksiyasını tədricən dəyişdirir və təsiri müalicə bitdikdən sonra da qala bilər.
- Latın adı
- Allergenorum extracta
- Ticarət adları
- Diater Sublinqval Allergenlər, Alksoid Polimerləşdirilmiş Allergen Ekstraktı, Oraltek Monovalent, Oraltek Polivalent Siyahı
- ATC kodu
- V01AA
- Farmakoloji qrup
- Digər vasitələr
- Dərman formaları
-
- İnyeksiya
- Sprey
- Damcı
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- müəyyən allergenə həssaslığı müayinə ilə təsdiqlənmiş allergik rinit və rinokonyunktivit (mövsümi və ya il boyu);
- nəzarət altında olan yüngül və orta ağırlıqlı allergik bronxial astma — həkimin qərarı ilə, digər müalicəyə əlavə olaraq;
- simptomatik dərmanlarla əlamətlərin kifayət qədər nəzarətdə saxlanmadığı və ya bu dərmanlara uzun müddət ehtiyac olduğu hallar.
Allergenin seçimi dəri sınaqları və ya qanda spesifik IgE anticisimlərinin təyini əsasında allerqoloq tərəfindən aparılır.
Necə təsir edir
Allergen az miqdarda, tədricən artırılaraq və uzun müddət ərzində müntəzəm yeridilir. Bu zaman immun sistemdə allergiyanı «söndürən» tənzimləyici T-hüceyrələr fəallaşır, qoruyucu IgG4 anticisimləri əmələ gəlir və allergik iltihabda iştirak edən hüceyrələrin reaksiyası zəifləyir.
Nəticədə həmin allergenlə təmas zamanı simptomlar azalır, simptomatik dərmanlara ehtiyac aşağı düşür. Sistematik icmallar dərialtı və dilaltı immunoterapiyanın allergik rinit və astmada effektivliyini təsdiqləyir; təsir adətən ilk mövsümdən sonra görünür, davamlı nəticə üçün isə müalicə bir neçə il davam etdirilir.
Kimlərə olmaz
- ağır və ya nəzarətdə olmayan bronxial astma;
- aktiv autoimmun xəstəliklər, bədxassəli şişlər, ağır immunçatışmazlıq;
- ağır ürək-damar xəstəlikləri;
- beta-blokatorlarla müalicə (ağır allergik reaksiya zamanı müalicəni çətinləşdirir) — nisbi əks-göstəriş;
- hamiləlik dövründə immunoterapiyaya başlanmır;
- dilaltı formalar üçün: ağız boşluğunda kəskin iltihab, yaralar.
Həkimlə məsləhət
Allergenə spesifik immunoterapiya yalnız allerqoloq tərəfindən təyin edilir və aparılır. Dərialtı inyeksiyalar anafilaksiyaya qarşı yardım göstərilə bilən tibb müəssisəsində vurulur və inyeksiyadan sonra pasiyent müəyyən müddət müşahidə altında qalır.
Əlavə təsirlər
- dilaltı formalarda: ağızda və boğazda qaşınma, dodaqların və dilin şişməsi, mədədə narahatlıq — adətən müalicənin ilk həftələrində;
- dərialtı inyeksiyalarda: yeridilmə yerində qızartı, şişkinlik, qaşınma;
- sistem reaksiyalar: övrə, burun axması, asqırma, öskürək, bronxospazm;
- nadir hallarda ağır allergik reaksiya (anafilaksiya).
Diqqət!
İnyeksiyadan və ya dilaltı qəbuldan sonra nəfəs darlığı, boğazda sıxılma, bütün bədəndə səpgi, başgicəllənmə yaranarsa — dərhal təcili yardım çağırın.
Qarşılıqlı təsir
- beta-blokatorlar və AÇF inhibitorları ağır allergik reaksiyaların gedişini ağırlaşdıra və müalicəsini çətinləşdirə bilər;
- antihistamin dərmanlar dəri sınaqlarının nəticəsini təhrif edir — sınaqdan əvvəl onları dayandırmaq barədə həkimin göstərişinə əməl edin;
- digər peyvəndlər və allergen yeridilməsi arasında həkimin müəyyən etdiyi fasilə saxlanılır.
Hamiləlik və laktasiya
Hamiləlik dövründə immunoterapiyaya başlanmır. Əgər müalicə hamiləlikdən əvvəl başlanıb və yaxşı keçirsə, onun davam etdirilməsi barədə qərarı allerqoloq fərdi olaraq qəbul edir. Laktasiya immunoterapiya üçün əks-göstəriş sayılmır.
Uşaqlar
Allergenə spesifik immunoterapiya adətən 5 yaşdan böyük uşaqlarda aparılır və erkən başlandıqda yeni allergiyaların və astmanın inkişaf riskini azalda bilər. Uşaqlarda müalicə uşaq allerqoloqunun nəzarəti altında aparılır.
Müalicə necə aparılır
-
Allerqoloq şikayətləri qiymətləndirir, dəri sınaqları və ya qan analizləri ilə əsas allergeni müəyyən edir.
-
Preparat və yeridilmə üsulu (dərialtı və ya dilaltı) seçilir.
-
Başlanğıc mərhələdə miqdar tədricən artırılır, sonra saxlayıcı mərhələyə keçilir.
-
Müalicə adətən üç-beş il davam edir; nəticə hər mövsüm həkimlə birlikdə qiymətləndirilir.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır
- yeridilmədən sonra yerli reaksiya çox güclüdürsə və ya bir gündən çox davam edirsə;
- müalicə dövründə astma əlamətləri güclənibsə;
- hər hansı yeni xəstəlik yaranıbsa, yeni dərman təyin edilibsə və ya hamiləlik baş veribsə — allerqoloqa məlumat verin.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Allergen ekstraktları (allergenə spesifik immunoterapiya) ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Diater Sublinqval Allergenlər
Diater Laboratorio De Diagnostico Y Aplicaciones Terapeuticas SA, İspaniya
Alksoid Polimerləşdirilmiş Allergen Ekstraktı
İnmunotek SL, İspaniya
Oraltek Monovalent
İnmunotek SL, İspaniya
Oraltek Polivalent
İnmunotek SL, İspaniya
Tez-tez verilən suallar
Antihistamin dərmanlar yalnız qəbul edildiyi müddətdə əlamətləri yüngülləşdirir. İmmunoterapiya isə immun sistemin allergenə reaksiyasını dəyişdirir və təsiri müalicə başa çatdıqdan sonra illərlə qala bilər.
Dilaltı formada ağır sistem reaksiyaları daha nadir rast gəlinir, buna görə onu çox vaxt evdə davam etdirmək mümkündür; ilk qəbul isə həkim nəzarəti altında aparılır. Effektivlik baxımından hər iki üsul sübut olunub, seçimi allerqoloq edir.
Bir çox pasiyentdə ilk mövsümdə əlamətlər azalır, lakin davamlı təsir üçün müalicəni bir neçə il fasiləsiz davam etdirmək lazımdır. Müalicəni vaxtından əvvəl dayandırmaq nəticəni zəiflədir.
Xəstəliklər
İxtisaslar
Bu qrupdan digər dərmanlar
Tuberkulin (təmizlənmiş tuberkulin, PPD)
Tuberculinum purificatum
Standart Durulaşdırılmış Təmizlənmiş Tuberkulin
