Təsiredici maddə
Sarı qızdırma vaksini — attenuasiya olunmuş (zəiflədilmiş) canlı virusdan hazırlanan peyvənddir. Afrika və Cənubi Amerikanın tropik ərazilərində yayılmış sarı qızdırmadan qoruyur. Əsasən həmin ölkələrə səyahət edənlərə vurulur; bəzi ölkələrə girişdə peyvənd sertifikatı tələb olunur.
- Latın adı
- Vaccinum febris flavae vivum
- Ticarət adları
- Stamaril Siyahı
- ATC kodu
- J07BL01
- Farmakoloji qrup
- Virus peyvəndləri
- Dərman formaları
-
- İnyeksiya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- sarı qızdırma yayılmış ərazilərə səyahət edən və ya orada yaşayan 9 aylıqdan böyük şəxslər;
- girişdə beynəlxalq peyvənd sertifikatı tələb edən ölkələrə səyahət;
- virusla laboratoriyada işləyən şəxslər.
Necə təsir edir
Vaksin zəiflədilmiş sarı qızdırma virusunu (17D ştammı) saxlayır. Virus orqanizmdə məhdud şəkildə çoxalır, xəstəlik törətmir, lakin güclü və uzunmüddətli immunitet yaradır. Qoruyucu antitellər peyvənddən təxminən on gün sonra formalaşır, buna görə peyvənd səfərdən əvvəlcədən vurulmalıdır.
Kimlərə olmaz
- 6 aylığa qədər körpələr;
- toyuq yumurtası zülalına və ya vaksinin digər komponentlərinə ağır allergiya;
- immun çatışmazlığı: HİV infeksiyasının ağır forması, immunosupressiv müalicə, kimyaterapiya, yüksək miqdarda kortikosteroidlər;
- timus vəzinin xəstəlikləri və ya çıxarılması;
- kəskin qızdırmalı xəstəlik.
Diqqət
60 yaşdan yuxarı şəxslərdə və 6–9 aylıq körpələrdə ağır əlavə reaksiyaların riski yüksəkdir. Bu yaşlarda peyvəndləmə yalnız yoluxma riski yüksək olduqda, həkim qərarı ilə aparılır.
Əlavə təsirlər
- inyeksiya yerində ağrı, qızartı;
- peyvənddən bir neçə gün sonra baş ağrısı, əzələ ağrıları, subfebril qızdırma;
- nadir hallarda — allergik reaksiyalar;
- çox nadir hallarda — vaksinlə əlaqəli nevroloji xəstəlik və ya çoxorqanlı zədələnmə (əsasən yaşlılarda və timus xəstəliyi olanlarda).
Qarşılıqlı təsir
- Digər canlı vaksinlərlə (məsələn, qızılca-parotit-məxmərək) ya eyni gündə, ya da ən azı dörd həftə fasilə ilə vurulur.
- İmmunosupressiv dərmanlar — vaksin əks-göstərişlidir.
- İmmunoqlobulinlər və qan preparatları — immun cavaba təsiri barədə həkimə məlumat verin.
Hamiləlik və laktasiya
Canlı vaksin olduğu üçün hamiləlikdə istifadəsi tövsiyə olunmur; yalnız yoluxma riski çox yüksək və səyahət təxirəsalınmaz olduqda həkim qərar verə bilər. Ana südü ilə qidalandırma dövründə, xüsusən körpə 6 aylığa qədər olduqda, peyvənd virusunun körpəyə keçməsi halları qeydə alınıb; qərarı həkim verir.
Uşaqlar
Uşaqlar 9 aylıqdan sonra peyvənd olunur; 6–9 aylıq körpələrdə yalnız xüsusi epidemioloji şəraitdə. 6 aylığa qədər körpələrə vurulmur.
Səyahətdən əvvəl
Səyahətdən ən azı on gün əvvəl peyvənd olunmaq lazımdır. Peyvəndləmə beynəlxalq peyvənd sertifikatında qeyd olunur. Sarı qızdırmanı ötürən ağcaqanadlardan qorunma (repellentlər, qoruyucu geyim) peyvəndlə yanaşı vacib olaraq qalır.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Sarı qızdırma vaksini (canlı) ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Stamaril
Sanofi Paster Sa, Fransa
Tez-tez verilən suallar
Əksər insanlar üçün bir peyvənd ömürlük qoruma yaradır. Bəzi qruplarda (məsələn, kiçik yaşda peyvənd olunanlar, immun sistemi zəif olanlar) əlavə doza tövsiyə oluna bilər — bunu həkim müəyyən edir.
Beynəlxalq qaydalara görə sertifikat peyvənddən on gün sonra etibarlı sayılır.
İxtisaslar
Həkimlər
Bu qrupdan digər dərmanlar
Hepatit B vaksini (rekombinant)
Vaccinum hepatitidis B (ADNr)
Enceriks B Böyüklər Üçün, Hepatit B Vaksini
Qrip vaksini (inaktivləşdirilmiş, səth antigeni)
Vaccinum influenzae inactivatum ex corticis antigeniis praeparatum
İnfluvak, İnfluvak Tetra
Quduzluq əleyhinə vaksin (inaktivləşdirilmiş)
Vaccinum rabiei inactivatum
Vaksirab N, İnaktivləşdirilmiş Antirabik Vaksin