Quduzluq əleyhinə vaksin (inaktivləşdirilmiş)

• ekspozisiyadan sonrakı profilaktika: itlər, pişiklər, vəhşi heyvanlar (tülkü, çaqqal, canavar, yarasa və s.) tərəfindən dişlənmə, cırmaqlanma, zədələnmiş dərinin və ya selikli qişanın heyvan ağzının suyu ilə təması;
• ekspozisiyadan əvvəlki profilaktika: baytarlar, heyvanlarla işləyən mütəxəssislər, laboratoriya işçiləri, quduzluq yayılmış ərazilərə səyahət edənlər.

Vaksin inaktivləşdirilmiş, yəni çoxalma qabiliyyətini itirmiş virus saxlayır. İmmun sistemi ona qarşı virusu neytrallaşdıran antitellər hazırlayır. Quduzluq virusu dişləmə yerindən sinirlər boyu beyinə yavaş-yavaş irəlilədiyi üçün vaxtında başlanan peyvəndləmə virusun sinir sisteminə çatmasından əvvəl qoruma yaratmağa imkan verir. Ağır ekspozisiyada vaksinlə yanaşı quduzluq əleyhinə immunoqlobulin də yeridilir.

• Ekspozisiyadan sonrakı profilaktikanın mütləq əks-göstərişi yoxdur, çünki quduzluq simptomlar başladıqdan sonra demək olar ki, həmişə ölümlə nəticələnir.
• Ekspozisiyadan əvvəlki peyvəndləmədə — vaksinin komponentlərinə ağır allergiya, kəskin qızdırmalı xəstəlik (təxirə salınır).

• inyeksiya yerində ağrı, qızartı, şişkinlik, qaşınma;
• baş ağrısı, başgicəllənmə, əzələ ağrıları;
• qızdırma, halsızlıq;
• ürəkbulanma, qarında ağrı;
• nadir hallarda — allergik reaksiyalar.

• Kortikosteroidlər, immunosupressantlar, xlorokin — immun cavabı zəiflədə bilər; belə xəstələrdə antitel səviyyəsi yoxlanıla bilər.
• Quduzluq əleyhinə immunoqlobulin — vaksindən fərqli nahiyəyə yeridilir.

Hamiləlik ekspozisiyadan sonrakı profilaktika üçün əks-göstəriş deyil — quduzluq riski hər hansı ehtimal olunan riskdən üstündür. Ana südü ilə qidalandırma da peyvəndləməyə mane deyil.

Uşaqlar heyvanlar tərəfindən daha tez-tez dişlənir və çox vaxt baş-boyun nahiyəsindən. Uşaqlarda da profilaktika böyüklərdə olduğu kimi, gecikmədən aparılır.

Quduzluğun qarşısını almaq mümkündür, lakin simptomlar başladıqdan sonra müalicəsi yoxdur. Buna görə istənilən şübhəli təmasda vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək lazımdır. Profilaktikanın sxemini, immunoqlobulinin lazım olub-olmadığını və heyvanın müşahidəsini həkim müəyyən edir.