Döşün dartılması (mastopeksiya)

Mastopeksiya döşün formasını və görünüşünü yaxşılaşdıran estetik plastik əməliyyatdır: yumşaq toxumalar yuxarı qaldırılır, areolaların və gilələrin ölçüsü və yerləşməsi düzəldilir. Bu cür korreksiyaedici mammoplastikaya ehtiyac adətən hamiləlik və əmizdirmə dövründən, xeyli arıqlamadan sonra, eləcə də yaşla bağlı süd vəzilərinin elastikliyini itirməsi nəticəsində yaranır.

Mastopeksiyaya göstərişlər

• döşün formasını və elastikliyini itirməsi;
• süd vəzilərinin sallanması (mastoptoz);
• süd vəzilərinin həcminin dəyişməsi (arıqlama, əmizdirmə) səbəbindən dərinin dartılması və striyaların yaranması;
• süd vəzilərinin asimmetriyası;
• areolaların genişlənməsi və qeyri-estetik görünüşü;
• gilənin aşağı yerləşməsi (aşağıya yönəlməsi).

Döş ptozunun dərəcələri

«Süd vəzilərinin ptozu» termini döşün sallanması deməkdir. Bu vəziyyət cazibə qüvvəsinin təsiri və vəzi toxumasının özündə baş verən dəyişikliklərlə bağlıdır. Döşün formasını və elastikliyini itirməsinə hormonal disbalans, çəki itkisi və digər amillər səbəb olur.

Klinikamızın plastik cərrahları döşün sallanma dərəcəsini Regnault təsnifatına əsasən qiymətləndirirlər. Bunun üçün həkim gilə-areola kompleksinin döşaltı qırışa nisbətən yerləşməsini müəyyən edir:

• I dərəcə – gilə döşaltı qırış səviyyəsində və ya ondan 1 sm aşağıdadır;
• II dərəcə – gilə qırışdan 1–3 sm aşağı enib;
• III dərəcə – gilə qırışdan 3 sm-dən çox aşağıdadır.

Psevdoptoz adlanan vəziyyət də mövcuddur: bu zaman gilə qırış səviyyəsində və ya ondan yuxarıda yerləşir, döşün əsas hissəsi isə aşağı sallanır.

Döşün dartılması əməliyyatına əks-göstərişlər

Ürək-damar sistemi xəstəlikləri, qanın laxtalanmasının pozulması (hemofiliya), şəkərli diabet və kəskin mərhələdə onkoloji xəstəliklər, sistem və kəskin virus xəstəlikləri mastopeksiyaya əks-göstərişdir. Korreksiya 18 yaşınadək şəxslərə, həmçinin hamiləlik və əmizdirmə dövründə aparılmır. Doğuşdan sonra isə döşün dartılması süd vəzilərinə əvvəlki formasını və ya ölçüsünü qaytarmağa imkan verir.

Mastopeksiyaya hazırlıq

Hazırlıq həkimlə ilk görüşdən başlayır. Klinikamızda bu qəbul zamanı cərrah sağlamlıq vəziyyəti, keçirilmiş əməliyyatlar, hamiləlik və əmizdirmə, vərdişlər və gözlənilən nəticə barədə ətraflı soruşur. Müayinə aparılır, döşün forması, sallanma dərəcəsi və korreksiya variantları müzakirə olunur. Adətən elə bu mərhələdə hansı üsulun daha uyğun olduğu və dartılmanı implant qoyulması ilə birləşdirməyin lazım olub-olmadığı aydın olur.

Bundan sonra standart əməliyyatöncəsi müayinələr aparılır:

• analizlər;
• EKQ;
• ehtiyac olduqda digər mütəxəssislərin məsləhəti.

Bütün bunlar orqanizmin əməliyyata hazır olduğuna əmin olmağa kömək edir. Həkim həyat tərzinə müəyyən düzəlişlər etməyi tövsiyə edə bilər: müvəqqəti olaraq siqareti tərgitmək, qəbul edilən dərmanları razılaşdırmaq, bərpa dövrü üçün rahat dəstəkləyici büstqalter seçmək.

Döşün dartılması üsulları

Mastopeksiyanın bir neçə variantı var və cərrahın vəzifəsi hamıya eyni əməliyyatı etmək deyil, konkret vəziyyətə və pasiyentin istəyinə uyğun üsul seçməkdir. Mərkəzimizdə döşü ehmalca qaldırmağa, ona formasını qaytarmağa və eyni zamanda təbii görünüşü qorumağa imkan verən sınaqdan çıxmış texnikalardan istifadə olunur.

Periareolyar dartılma

Bu variant döşün sallanması az olduqda, əsas narahatlıq isə forma və gilənin vəziyyəti ilə bağlı olduqda uyğundur. Kəsik areolanın sərhədi boyunca dairəvi aparılır, artıq dəri çıxarılır və toxumalar yumşaq şəkildə dartılır. Nəticədə döş daha səliqəli, gilə isə daha yuxarıda olur, çapıq areolanın konturunda gizlənir və zamanla demək olar ki, nəzərə çarpmır. Bu üsul çox vaxt əmizdirmə və ya arıqlamadan sonra döşü bir qədər düzəltmək lazım olduqda tətbiq edilir.

Vertikal dartılma

Bu üsul daha qabarıq sallanma zamanı seçilir. Kəsik areolanın ətrafından və şaquli istiqamətdə döşaltı qırışa qədər aparılır. Bu, cərraha daha geniş imkan verir: artıq dərini çıxarmaq, toxumaları yenidən paylamaq və döşü daha yuxarı qaldırmaq mümkün olur. Buna görə sağaldıqdan sonra döş «dartılmış» təsir bağışlamadan təbii görünür.

T-şəkilli (lövbərvari) texnika

Bu üsul adətən nəzərəçarpan ptoz və/və ya iri döş zamanı, çoxlu artıq dərini çıxarmaq və həcmi korreksiya etmək lazım olduqda təklif olunur. Kəsik areolanın ətrafından, şaquli aşağıya və döşaltı qırış boyunca keçir. Məhz bu texnika digər üsullar kifayət etmədikdə formanı maksimum düzəltməyə imkan verir. Belə əməliyyatlar xüsusilə diqqətlə planlaşdırılır: gözlənilən ölçü, forma və gələcək siluet əvvəlcədən müzakirə edilir.

Döş plastikasından sonra reabilitasiya dövrü

Mastopeksiyadan sonra pasiyentə döşün formasını sabitləyən xüsusi büstqalter geyindirilir. Bu alt paltarı ödemi azaldır, normal qan dövranına kömək edir və mümkün fəsadların riskini minimuma endirir. Onu bir ay ərzində geyinmək lazımdır.

Həmin müddətdə fiziki fəallığı azaltmaq, sauna, hamam və hovuza getməmək tövsiyə olunur. Bərpanın müddəti pasiyentin reabilitasiya rejiminə nə dərəcədə əməl etməsindən asılıdır və orta hesabla altı ay çəkir.

Əməliyyatın nəticəsi

İlk dəyişikliklər əməliyyatdan dərhal sonra görünür, lakin son nəticə toxumalar yeni vəziyyətə uyğunlaşıb tam sağaldıqdan sonra, bir neçə ay ərzində formalaşır. Pasiyentlər alt paltarı və geyim seçməyin asanlaşdığını, döşün büstqaltersiz də gözəl göründüyünü qeyd edirlər.

Planlaşdırmaya böyük önəm verilir: cərrah gözləntilərlə real nəticənin maksimum üst-üstə düşməsi üçün hansı effektin lazım olduğunu pasiyentlə əvvəlcədən müzakirə edir.

Mütəxəssis rəyi

Döşün dartılması yalnız estetik əməliyyat kimi deyil, həm də süd vəzisi toxumalarına düşən yükün paylanmasını dəyişən müdaxilə kimi qiymətləndirilir. Zamanla bağ aparatı qeyri-bərabər dartılır və əməliyyatdan sonra toxumaların cüzi yerdəyişməsi belə formaya çıxarılan dərinin həcmindən daha çox təsir göstərə bilər. Buna görə əsas məqsəd döşü sadəcə «yuxarı qaldırmaq» deyil, öz toxumalarının sıxlığını və formanı saxlamaq qabiliyyətini nəzərə alaraq onun dayanıqlı vəziyyətini bərpa etməkdir. Bəzi hallarda nəticənin uzunmüddətli sabitliyini məhz dərinin ilkin elastikliyi müəyyən edir.

Əməliyyatdan sonrakı ilk aylarda, daxili çapıqlaşma hesabına yeni karkas formalaşdığı dövrdə toxumaların davranışı da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu müddətdə döş son nəticədə olacağından müvəqqəti olaraq daha yuxarıda və ya daha sıx görünə bilər, çünki toxumalar yükü tədricən yenidən paylayır. Son forma dərhal deyil, çapıq toxumasının «oturması» və bağların uyğunlaşması ilə sabitləşir. Ona görə də yekun nəticəni sağalmadan dərhal sonra deyil, toxumaların yenidən qurulması başa çatdıqdan sonra qiymətləndirmək düzgündür.

Mastopeksiya ilə bağlı konsultasiyaya yazılmaq üçün *1103 nömrəsinə zəng edin.