Aortit aorta divarının iltihabıdır; infeksion və ya autoimmun mənşəli olur və aortanın genişlənməsinə, daralmasına və ya laylanmasına səbəb ola bilər.
Aortit — aorta divarının iltihabi zədələnmələrinin ümumi adıdır. O, iri damarların vaskulitlərinə aiddir və ya infeksiyanın ağırlaşması kimi inkişaf edir. İltihab divarı zəiflədir və ya əksinə qalınlaşdırır, buna görə anevrizmalar, aortanın və onun şaxələrinin daralması, aorta qapağının çatışmazlığı mümkündür. Aortit çox vaxt KT zamanı və ya əməliyyat vaxtı təsadüfən aşkar edilir.
Səbəblər və risk amilləri
- qeyri-infeksion: nəhəng hüceyrəli arteriit (daha çox 50 yaşdan yuxarı insanlarda), Takayasu arteriiti (daha çox gənc qadınlarda), IgG4 ilə əlaqəli xəstəlik, ankilozlaşdırıcı spondilit, Behçet xəstəliyi, residivləşən polixondrit;
- infeksion: sifilis (gec mərhələ), bakterial infeksiyalar (stafilokok, salmonella), vərəm; risk ateroskleroz, aorta protezləri, zəifləmiş immunitet zamanı daha yüksəkdir.
Simptomlar
Təzahürlər çox vaxt qeyri-spesifikdir: uzunmüddətli qızdırma, zəiflik, arıqlama, gecə tərləməsi, döş qəfəsində, kürəkdə və ya qarında ağrı. Aortanın şaxələri daraldıqda — yük zamanı qollarda zəiflik və ağrı, qollarda təzyiq və nəbz fərqi, başgicəllənmə. Nəhəng hüceyrəli arteriitdə baş ağrısı, çeynəmə əzələlərində ağrı, görmənin pozulması mümkündür.
Diaqnostika
- qan analizləri: EÇS, C-reaktiv zülal, ümumi qan analizi, qanın əkilməsi, sifilis analizləri;
- aortanın KT-angioqrafiyası və MR-angioqrafiyası — divarın qalınlaşması, anevrizmalar, daralmalar;
- PET-KT — iltihabın aktivliyinin qiymətləndirilməsi;
- exokardioqrafiya — aorta qapağının və aortanın kökünün vəziyyəti;
- əməliyyat zamanı — divarın histoloji müayinəsi.
Müalicə
Taktika səbəbdən asılıdır. Qeyri-infeksion aortitdə əsas qlükokortikoidlərdir; remissiyanı saxlamaq üçün onlara tez-tez immunosupressiv və ya gen-mühəndisliyi preparatları əlavə edilir; müalicəni revmatoloq aparır. İnfeksion aortit uzunmüddətli antibakterial terapiya, çox vaxt isə cərrahi müdaxilə ilə birlikdə tələb edir. Anevrizmalar, ifadəli daralmalar və ya qapaq zədələnməsi zamanı əməliyyat, mümkün olduqda iltihabın aktiv fazasından kənar aparılır. Aortanın görüntülənməsi ilə müntəzəm müşahidə vacibdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş qəfəsində, kürəkdə və ya qarında qəfil kəskin ağrı, huşunu itirmə, görmənin qəfil itməsi, insult əlamətləri (nitqin pozulması, qol və ya ayaqda zəiflik) zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Kürək ağrısı və ya qollarda təzyiq fərqi ilə birlikdə səbəbi aydın olmayan uzunmüddətli qızdırma tez bir zamanda müayinə tələb edir.
Üst termin: Vaskulit
Əlaqəli terminlər
- Vaskulit
- Nəhəng hüceyrəli arteriit
- Sifilis
- Aorta anevrizması
- Aortanın laylanması
- Ankilozlaşdırıcı spondilit
- Aorta
- Aorta çatışmazlığı
