Boğazda daimi və ya dövri olaraq düyün, yad cisim və ya sıxılma hissi; bu zaman qida sərbəst udulur.
Sinonimlər: Boğazda kom hissi
Boğazda düyün hissi (qlobus) insanın boğazında nəyinsə ilişib qaldığını hiss etdiyi, lakin real maneənin olmadığı geniş yayılmış şikayətdir. Tipik xüsusiyyəti: düyün udqunmalar arasında və tüpürcək udarkən hiss olunur, bərk qida isə sərbəst keçir və çox vaxt hətta rahatlıq gətirir. Vəziyyətin özü təhlükəli deyil, amma onu həqiqi udma pozuntusundan ayırmaq vacibdir.
Mümkün səbəblər
- Larinqofaringeal reflüks və qastroezofageal reflüks xəstəliyi — turşu və pepsinin geri atılması udlaq və qırtlaq selikli qişasını qıcıqlandırır.
- Stress, həyəcan pozuntusu, depressiya — udlaq əzələlərinin tonusu artır; düyün həyəcanlı dövrlərdə güclənir.
- Yuxarı qida borusu sfinkterinin tonusunun artması.
- Xroniki rinit və ya rinosinusitdə seliyin udlağın arxa divarı ilə axması, xroniki faringit.
- Qalxanabənzər vəzinin böyüməsi, düyünlər, iri boyun osteofitləri — daha nadir hallarda.
- Udlaq, qırtlaq və qida borusunun törəmələri — nadirdir, lakin müayinənin əsas məqsədi məhz onları istisna etməkdir.
Nələr müşayiət edir
Çox vaxt boğazda göynəmə, daim boğazı təmizləmək istəyi, selik hissi, zəhərdağı və ya turş dad narahat edir. Həyəcanla bağlı səbəblərdə ürəkdöyünmə, havaçatışmazlığı hissi, yuxu pozuntuları ola bilər. Başqa əlamətlər isə həyəcan təbili olmalıdır: qidanı udmağın çətinləşməsi və ya ağrılı olması, loxmaların ilişməsi, çəki itkisi, üç həftədən uzun səs batması, tüpürcəkdə qan zolaqları, boyunda şişkinlik, birtərəfli şikayətlər.
Diaqnostika
Müayinə LOR həkiminin baxışı ilə başlayır: udlaq və qırtlaq endoskopla qiymətləndirilir (larinqoskopiya), boyun əllənir. Göstərişə görə qalxanabənzər vəzin USM-i, qastroskopiya, qida borusunun kontrastlı rentgenoqrafiyası, qastroenteroloq məsləhəti təyin edilir. Üzvi səbəb tapılmadıqda həkim stressin rolunu izah edir və lazım gəldikdə psixoterapevtə və ya psixiatra yönləndirir. Müalicə aşkar olunan səbəbdən asılıdır: reflüksün korreksiyası, rinitin müalicəsi, psixoterapiya; dərmanları həkim seçir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- Yeməkdən sonra qəfil yad cisim hissi (məsələn, balıq sümüyü) — həmin gün LOR həkiminə.
- Hətta tüpürcəyi uda bilməmək, ağızdan selik axması, boyun və ya dilin artan ödemi.
- Çətin, küylü nəfəs, həşərat sancmasından, dərmandan və ya qidadan sonra üzün və boğazın ödemi — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
- Udmanın getdikcə çətinləşməsi və çəkinin azalması — müayinəni təxirə salmadan keçmək lazımdır.
Əlaqəli terminlər
- Larinqofaringeal reflüks
- Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
- Disfagiya
- Həyəcan pozuntusu
- Qalxanabənzər vəzin düyünü
- Qastroskopiya
- Faringit
- Qida borusu xərçəngi
