Dərinin kserozu baryer funksiyasının pozulması və nəm itkisi nəticəsində yaranan patoloji quruluqdur. Qabıqlanma, dartılma hissi, qaşınma və çatlarla özünü göstərir.
Sinonimlər: Dərinin quruluğu
Kseroz sadəcə kosmetik problem deyil. Quru dəri qıcıqlandırıcılardan, allergenlərdən və mikroblardan pis qoruyur, asanlıqla çatlayır və qaşınır. Kseroz xüsusilə yaşlı insanlarda geniş yayılıb: yaş artdıqca dəri piyinin və təbii nəmləndirici amillərin hasilatı azalır.
Mümkün səbəblər
- Xarici amillər: isti su ilə tez-tez yuyunma, qələvili sabun, spirtli vasitələr, isitmə mövsümündə quru hava, külək və şaxta, günəşdə uzun müddət qalma.
- Dəri xəstəlikləri: atopik dermatit, ekzema, ixtioz, psoriaz.
- Ümumi xəstəliklər: hipotireoz, şəkərli diabet, xroniki böyrək xəstəliyi (xüsusən dializdə), qaraciyər xəstəlikləri, qidalanma çatışmazlığı.
- Dərmanlar: retinoidlər, diuretiklər, bəzi statinlər və şiş əleyhinə preparatlar.
Nələr müşayiət edir
Dəri tutqun, kələ-kötür görünür, xırda qabıqlanır. Baldırlarda “çatlamış mina” naxışı yaranır — asteatotik ekzema adlanan vəziyyət. Duşdan sonra dartılma, xüsusən gecə qaşınma, dabanlarda və barmaqlarda ağrılı çatlar narahat edir. Cızıqlar iltihablaşa bilər.
Diaqnostika
Həkim dərini müayinə edir və qulluq vərdişlərini aydınlaşdırır. Kseroz qabarıqdırsa, qəfil yaranıbsa və ya zəiflik, ödem, susuzluq, çəki artımı ilə müşayiət olunursa, müayinə təyin edilir: qlükoza, TSH, kreatinin, qaraciyər sınaqları, ümumi qan analizi.
Qulluq və müalicə
- Emolentlər — gündəlik, gündə 1–2 dəfə və duşdan dərhal sonra, bir az nəm dəriyə. Karbamid, qliserin, seramidlər olan kremlər baryeri bərpa edir.
- Qısa ilıq duş, sabun əvəzinə yumşaq sindetlər, dəsmalla sürtmədən qurulama.
- Quru otaqda hava nəmləndiricisi, pambıq geyim.
- İltihab və güclü qaşınma olduqda həkim xarici iltihab əleyhinə vasitələr əlavə edə bilər.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
- Müntəzəm qulluqdan 2–3 həftə sonra quruluq azalmır.
- İslanan, qızarmış və ya irinləyən çatlar, xüsusən diabetli insanlarda.
- Bütün bədəndə qaşınma, arıqlama, zəiflik və ya dəri rənginin dəyişməsi ilə quruluq.
Əlaqəli terminlər
- Atopik dermatit
- Qaşınma
- Ekzema
- Hipotireoz
- Xroniki böyrək xəstəliyi
- Şəkərli diabet
- Seboreik dermatit
- Biorevitalizasiya
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Biorevitalizasiya — gəncliyə doğru addım
Dəri əvvəlki görünüşünü itirdikdə və bu zaman adi qulluq vasitələri kömək etmədikdə, biorevitalizasiya prosedurundan istifadə etməyi sınayın.
İstiqamət: Kosmetologiya
