Pruritus MKB-10: L29

Qaşınma dəridə və ya selikli qişalarda qaşımaq istəyi yaradan xoşagəlməz hissdir. Yerli və ya yayılmış, kəskin və ya xroniki (6 həftədən uzun) ola bilər.

Qaşınma ən çox rast gəlinən dəri simptomlarından biridir. O, səpgi ilə birlikdə və ya görünüşcə dəyişməmiş dəridə yarana bilər. Uzunmüddətli qaşınma yuxunu pozur, cızıqlara və ikincili infeksiyaya səbəb olur, buna görə yalnız hissi yatırmaq deyil, səbəbini tapmaq vacibdir.

Mümkün səbəblər

Dəri xəstəlikləri: atopik dermatit, ekzema, övrə, kontakt dermatit, psoriaz, qırmızı yastı dəmrov, göbələk infeksiyaları.
Parazitlər: qotur (qaşınma gecə güclənir), pedikulyoz.
Dərinin quruluğu (kseroz) — xüsusən yaşlılarda və isitmə mövsümündə.
Daxili xəstəliklər: xolestaz və qaraciyər xəstəlikləri, xroniki böyrək xəstəliyi, şəkərli diabet, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri, dəmir çatışmazlığı, limfomalar.
Dərmanlar (opioidlər, bəzi antibiotiklər, təzyiqsalıcı vasitələr) və allergik reaksiyalar.
Hamiləlik, nevroloji və psixogen səbəblər.

Nələr müşayiət edir

Səpgi, qabarcıqlar, qabıqlanma, cızıq izləri, sarılıq, arıqlama, gecə tərləməsi, susuzluq olub-olmaması önəmlidir. Qaşınma ailənin bir neçə üzvündə eyni vaxtda başlayıbsa, ilk növbədə qotur düşünülür.

Diaqnostika

Həkim dərini müayinə edir, istifadə etdiyiniz dərmanları və qulluq vasitələrini soruşur. Səpgisiz qaşınmada adətən ümumi qan analizi, qlükoza, qaraciyər sınaqları, kreatinin, TSH, ferritin təyin olunur. Lazım gəldikdə gənə və göbələk üçün qaşıntı, allerqoloji müayinə, dəri biopsiyası aparılır.

Müalicə

Əsas məqsəd səbəbi aradan qaldırmaqdır. Müntəzəm emolentlər, qısa ilıq (isti deyil) duş, yumşaq yuyucu vasitələr, pambıq geyim kömək edir. Diaqnozdan asılı olaraq həkim xarici qlükokortikoidlər, antihistamin preparatlar və ya digər vasitələr təyin edə bilər. Qaşımaq qaşınmanı artırır — dırnaqları qısa kəsin.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qaşınma ilə yanaşı dodaqların, dilin, üzün şişməsi, nəfəs darlığı və ya zəiflik — anafilaksiya əlamətləridir: dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Dərinin və gözlərin saralması, sidiyin tündləşməsi.
Səbəbsiz arıqlama, qızdırma, gecə tərləməsi.
İki həftədən çox yuxuya mane olan qaşınma və ya cızıqların irinləməsi.