Dyupüitren kontrakturası

Ovucun dərisi altında sıx birləşdirici toxuma lövhəsi — ovuc aponevrozu yerləşir. Dyupüitren kontrakturasında onda düyünlər və kordlar əmələ gəlir ki, bunlar yavaş-yavaş qısalaraq barmaqları ovuca doğru çəkir. Ən çox adsız barmaq və çeçələ barmaq, tez-tez hər iki əldə zədələnir. Xəstəlik vətərlərlə bağlı deyil və adətən ağrı vermir.

Səbəblər və risk amilləri

• irsi meyil — ən mühüm amil, çox vaxt qohumlarda da müşahidə olunur;
• kişi cinsi və 50 yaşdan yuxarı yaş;
• Şimali Avropa mənşəyi;
• şəkərli diabet;
• siqaret və alkoqoldan sui-istifadə;
• bəzi antiepileptik dərmanların qəbulu;
• digər fibromatozlarla birgə rast gəlinməsi: ayaqaltı fibromatoz, Peyroni xəstəliyi, barmaqların arxa səthində düyüncüklər.

Simptomlar

Əvvəlcə ovucda bərk düyüncük və ya dərinin çuxurvari içəri çəkilməsi yaranır, bəzən yüngül ağrılı olur. Sonra düyündən barmağa doğru kord uzanır. Barmaq əvvəlcə daraq-falanq, sonra isə falanqlararası oynaqda getdikcə pis açılır. Ovucu stolun üzərinə düz qoymaq, əlcək geyinmək, əl sıxmaq, yuyunmaq çətinləşir. İrəliləmə sürəti çox fərdidir — bir neçə aydan uzun illərədək.

Diaqnostika

Diaqnoz müayinə zamanı qoyulur. Sadə ölçü — «stol testi»: ovucu düz qoymaq alınmırsa, cərrahla müalicəni müzakirə etməyə dəyər. Həkim dinamikanı izləmək üçün oynaqların bükülmə bucağını ölçür. Adətən instrumental müayinələrə ehtiyac olmur; kordun yerini dəqiqləşdirmək üçün bəzən ultrasəs müayinəsindən istifadə edilir.

Müalicə

Kontraktura olmayan erkən mərhələdə müşahidə kifayətdir. Məşqlər və şinlər xəstəliyi dayandırmır, lakin müdaxilədən sonra faydalıdır. Korreksiya üsulları:

• iynəli aponevrotomiya — yerli anesteziya altında deşiklər vasitəsilə kordun iynə ilə kəsilməsi; bərpa tezdir, lakin residiv riski yüksəkdir;
• qismən fassiektomiya — dəyişmiş toxumanın cərrahi yolla çıxarılması; reabilitasiya daha uzundur, lakin nəticə davamlıdır;
• residivlərdə və ağır formalarda dəri plastikası ilə dermofassiektomiya.

İstənilən müdaxilədən sonra reabilitoloqla məşğələlər və gecə şini vacibdir. Xəstəlik təkrarlana bilər, ona görə də nəzarət lazımdır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Əməliyyat və ya aponevrotomiyadan sonra barmaq solğunlaşıbsa və ya keyiyibsə, ağrı, şişkinlik, yaranın qızartısı artırsa və ya temperatur yüksəlibsə.