Preeklampsiyası olan qadında hamiləlik, doğuş zamanı və ya ondan sonra qıcolma tutması; həyati təhlükəli təxirəsalınmaz vəziyyət.
Eklampsiya preeklampsiyası olan hamilə, doğan qadın və ya zahıda başqa səbəblə (epilepsiya, insult, beyin şişi) izah edilə bilməyən generalizə olunmuş tonik-klonik qıcolmaların inkişafıdır. Tutma hamiləliyin ikinci yarısında, doğuş zamanı və ya doğuşdan sonrakı dövrdə, daha çox ilk 48 saatda, bəzən isə daha gec baş verə bilər. Eklampsiya beyinə qansızma, ağciyər ödemi, ciftin qopması, kəskin böyrək çatışmazlığı, dölün hipoksiyası və ölümü ilə təhlükəlidir.
Səbəblər və risk amilləri
Eklampsiya preeklampsiyanın ən ağır dərəcəsidir. Risk amilləri eynidir: ilk hamiləlik, çoxdöllü hamiləlik, xroniki hipertenziya, diabet, böyrək xəstəlikləri, çox gənc yaş, hamiləlik zamanı müşahidənin olmaması. Bəzən qıcolmalar orta dərəcədə yüksək təzyiqdə və ya hətta preeklampsiyanın aşkar əlamətləri yaranmazdan əvvəl baş verir.
Simptomlar
Xəbərdarlıq əlamətləri: şiddətli baş ağrısı, görmə pozğunluğu («milçəklər», duman, parıltılar), qarının yuxarı hissəsində ağrı, həyəcan, təzyiqin kəskin qalxması. Sonra huşun itirilməsi və adətən 1–2 dəqiqə davam edən qıcolmalar baş verir, bundan sonra huşun qarışıqlığı və ya yuxululuq qalır. Tutmalar təkrarlana bilər.
Diaqnostika
Diaqnoz klinik olaraq qoyulur. Təzyiq, tənəffüs, qanın oksigenlə doyması, qan analizləri (trombositlər, qaraciyər fermentləri, kreatinin, koaquloqramma), sidikdə zülal izlənilir; dölün vəziyyəti kardiotokoqrafiya və ultrasəs ilə qiymətləndirilir. Atipik gedişdə beynin KT və ya MRT müayinəsi aparılır.
Müalicə
Yardım intensiv terapiya şöbəsində göstərilir:
- travmadan qorunma, tənəffüs yollarının keçiriciliyinin təmini, sol böyrü üstə vəziyyət, oksigen;
- venadaxili maqnezium sulfat — qıcolmaları dayandırmaq və təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün seçim preparatı;
- ağır arterial hipertenziyanın aşağı salınması;
- vəziyyət sabitləşdikdən sonra hamiləlik müddətindən asılı olmayaraq doğuş.
Profilaktika
Hamiləlik zamanı müntəzəm müşahidə, preeklampsiyanın vaxtında aşkarlanması və müalicəsi, ağır formasında maqnezium sulfatın təyini.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Hamilə və ya yenicə doğmuş qadında qıcolmalar olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Briqada gələnədək onu böyrü üstə uzadın, təhlükəli əşyaları kənarlaşdırın, ağzına heç nə qoymayın. Yüksək təzyiq fonunda şiddətli baş ağrısı, görmə pozğunluğu, qabırğaaltı ağrı da dərhal 103-ə zəng etmək üçün səbəbdir.
