Febril qıcolmalar

Febril qıcolmalar erkən yaşlı uşaqda qızdırmanın törətdiyi, baş beyin infeksiyası, mübadilə pozuntuları və anamnezdə epilepsiya olmadan baş verən qıcolma tutmalarıdır. Onlar əsasən 6 aylıqdan 5 yaşa qədər, çox vaxt xəstəliyin ilk sutkasında hərarətin sürətlə qalxması zamanı yaranır. Tutma qorxulu görünür, lakin əksər hallarda beyni zədələmir və sonrakı inkişafa təsir etmir.

Səbəblər və risk amilləri

Uşağın yetişməmiş sinir sistemi hərarətin artmasına xüsusilə həssasdır. Səbəb adətən virus infeksiyaları (kəskin respirator virus infeksiyası, rozeola, qrip), orta otit, bağırsaq infeksiyaları, bəzən vaksinasiyadan sonrakı qızdırma olur. Valideynlərdə və ya bacı-qardaşlarda febril qıcolmalar olubsa, risk yüksəkdir.

Simptomlar

• sadə qıcolmalar: bütün bədənin ümumi səyrimələri və ya gərginliyi, huşun itməsi, 15 dəqiqədən az davam edir və sutka ərzində təkrarlanmır;
• mürəkkəb qıcolmalar: 15 dəqiqədən uzun sürür, bədənin bir tərəfini əhatə edir və ya 24 saat ərzində təkrarlanır;
• tutmadan sonra uşaq yuxulu və çaşqın olur, sonra tədricən özünə gəlir.

Sonrakı qızdırmalar zamanı təkrar epizodlar təxminən hər üç uşaqdan birində baş verir.

Diaqnostika

Həkimin əsas vəzifəsi qızdırmanın mənbəyini tapmaq və meningit, ensefalit və digər təhlükəli səbəbləri istisna etməkdir. Müayinə aparılır, lazım gəldikdə qan və sidik analizləri edilir; meningitdən şübhələndikdə lumbal punksiya icra olunur. Sadə febril qıcolmalardan sonra EEQ və MRT adətən lazım deyil, onlar mürəkkəb tutmalarda və ya inkişafda kənarlaşmalar olduqda təyin edilir.

Müalicə

Tutmaların əksəriyyəti öz-özünə keçir. Qıcolma zamanı uşağı düz səthə yan üstə uzadın, təhlükəli əşyaları kənarlaşdırın, ağzına heç nə qoymayın, vaxtı qeyd edin. Qızdırmasalıcı dərmanlar uşağın özünü hiss etməsini yaxşılaşdırır, lakin təkrar qıcolmaların qarşısını almır. Sadə febril qıcolmalarda qıcolmaəleyhinə preparatların daimi qəbulu tövsiyə edilmir; uzunsürən tutmalarda həkim ailəyə təcili istifadə üçün vasitə verə bilər.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Tutma 5 dəqiqədən uzun sürürsə, təkrarlanırsa, uşaq özünə gəlmirsə, göyərmə, nəfəs çətinliyi, ənsə əzələlərinin gərginliyi, basdıqda itməyən səpgi varsa və ya bu, həyatda ilk qıcolma tutmasıdırsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Qısa tutmadan sonra da uşağa həkim baxmalıdır.