Görmə kəskinliyinin azalması, görmə sahəsinin daralması və ya görmə keyfiyyətinin pozulması; tədricən və ya qəfil, bir və ya hər iki gözdə yaranır.
Sinonimlər: Görmənin zəifləməsi
Görmə pozğunluğu geniş anlayışdır: görmə kəskinliyinin azalması, görmə sahəsindən hissələrin düşməsi, təhriflər, ikiləşmə, alaqaranlıqda və rəng görmənin pisləşməsi buraya daxildir. Həkim üçün ən önəmli iki sual var: pisləşmə nə qədər sürətlə yaranıb və bir, yoxsa hər iki göz zədələnib. Tədrici zəifləmə adətən refraksiya və ya xroniki göz xəstəlikləri ilə, qəfil zəifləmə isə çox vaxt təcili yardım tələb edən damar, iltihabi və ya nevroloji səbəblərlə bağlıdır.
Mümkün səbəblər
- Tədrici: miopiya, uzaqgörmə, astiqmatizm, presbiopiya; katarakta; qlaukoma (görmə sahəsini hiss olunmadan daraldır); yaşa bağlı makula degenerasiyası; diabetik retinopatiya; keratokonus.
- Qəfil: tor qişa arteriyasının və ya venasının okklüziyası, tor qişanın qopması, şüşəvari cismə qansızma, qlaukomanın kəskin tutması, görmə sinirinin nevriti, o cümlədən nəhəng hüceyrəli arteriitdə işemik optik neyropatiya.
- Nevroloji: insult və tranzitor işemik ataka (görmə sahəsinin yarısının düşməsi və ya bir gözdə qısamüddətli “pərdə”), baş beyin şişi, kəllədaxili hipertenziya.
- Digər: travmalar, keratit və uveit, dərmanların yan təsiri, metanol zəhərlənməsi.
Müşayiət edən əlamətlər
Gözdə ağrı və qızartı iltihabı və ya göz daxili təzyiqin artmasını; milçəklər və çaxmalar tor qişa problemini; göz hərəkəti zamanı ağrı görmə sinirinin nevritini; yaşlılarda baş ağrısı, baş dərisinin həssaslığı və çeynəyərkən çənə ağrısı nəhəng hüceyrəli arteriiti; ətraflarda zəiflik və nitq pozğunluğu insultu göstərir.
Diaqnostika
Oftalmoloq görmə kəskinliyini və refraksiyanı təyin edir, göz daxili təzyiqi ölçür, gözün ön hissəsinə və geniş bəbəklə göz dibinə baxır, görmə sahəsini yoxlayır (perimetriya). Lazım olduqda tor qişanın və görmə sinirinin OKT-si, gözün ultrasəs müayinəsi aparılır. Səbəb nevroloji və ya damar mənşəli ola bilərsə, nevroloq cəlb edilir, MRT, qan analizləri (qlükoza, eritrositlərin çökmə sürəti, C-reaktiv zülal) təyin olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- Qəfil görmə itkisi və ya dumanlanma, görmə sahəsinin yarısının düşməsi, xüsusən üzün asimmetriyası, qol və ya ayaqda zəiflik, nitq pozğunluğu ilə birlikdə — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
- Bir gözdə qısamüddətli “pərdə”, görmə bərpa olunsa belə — insultun xəbərçisi ola bilər; həmin gün təcili yardım lazımdır.
- Gözdə şiddətli ağrı, ürəkbulanma, göy qurşağı halqaları ilə görmənin kəskin azalması.
- Görmə sahəsində kölgə, çaxmalar, milçək axını.
- Yaşlı insanda yeni baş ağrısı və çənə ağrısı ilə görmənin pisləşməsi.
Əlaqəli terminlər
- Görmənin dumanlanması
- Katarakta
- Qlaukoma
- Yaşa bağlı makula degenerasiyası
- Diabetik retinopatiya
- Tor qişanın qopması
- İnsult
- Görmə sinirinin nevriti
