Görmə sinirinin nevriti

Görmə sinirinin nevriti (optik nevrit) görmə sinirinin iltihabi, əksər hallarda demiyelinləşdirici zədələnməsidir. Tipik pasiyent 20–45 yaşlı gənc qadındır. Görmə bir neçə saat və ya gün ərzində, adətən bir gözdə pisləşir. Çoxlarında o, bir neçə həftə və ya ay ərzində xeyli dərəcədə bərpa olunur, lakin nevrit dağınıq sklerozun və digər autoimmun xəstəliklərin ilk təzahürü ola bilər, ona görə müayinə mütləqdir.

Səbəblər və risk amilləri

• Dağınıq skleroz — ən çox rast gəlinən əlaqə; nevrit onun başlanğıcı ola bilər.
• Optik neyromielit spektri xəstəlikləri (akvaporin-4-ə qarşı anticisimlərlə) və MOG anticisimləri ilə bağlı xəstəlik — daha ağır keçir, fərqli terapiya tələb edir.
• İnfeksiyalar (sifilis, vərəm, virus infeksiyaları), sarkoidoz, sistem qırmızı qurdeşənəyi və digər sistem xəstəliklər.
• Peyvənd və ya infeksiyadan sonrakı iltihab — nadir hallarda.

Simptomlar

• bir gözdə görmənin azalması, görmə sahəsinin mərkəzində ləkə;
• göz hərəkət etdikdə ağrı — xarakterik əlamət;
• rənglər, xüsusən qırmızı, solğun görünür;
• gözlər hərəkət edərkən işıq çaxmaları;
• istiləşmə, isti vanna, fiziki yük zamanı görmənin müvəqqəti pisləşməsi.

Diaqnostika

Oftalmoloq və nevroloq görmə kəskinliyini və rəng görməni, bəbək reaksiyalarını yoxlayır (nisbi afferent bəbək defekti aşkar edilir), görmə sinirinin diskinə baxır — retrobulbar nevritdə o normal görünə bilər. Perimetriya, sinir lifləri qatının OKT-si aparılır. Kontrastla baş beynin və orbitlərin MRT-si mütləqdir: o, iltihabı təsdiqləyir və dağınıq skleroz riskini qiymətləndirir. Akvaporin-4 və MOG anticisimlərinə analizlər, atipik gedişdə infeksiyaların və sistem xəstəliklərin axtarışı təyin edilir.

Müalicə

Yüksək dozalı qlükokortikoidlərin vena daxilinə yeridilməsi görmənin bərpasını sürətləndirir, lakin son nəticəyə az təsir edir; qərarı ağırlıq dərəcəsini nəzərə alaraq həkim verir. Ağır formalarda və akvaporin-4 anticisimləri olduqda plazmaferez və immunosupressiv terapiya tətbiq edilir. MRT-yə görə dağınıq skleroz riski yüksəkdirsə, nevroloq xəstəliyin gedişini dəyişən preparatları müzakirə edir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Görmənin qəfil azalması, xüsusən göz hərəkətində ağrı ilə, həmin gün oftalmoloqa və ya nevroloqa müraciət üçün səbəbdir. Görmə itkisi ətraflarda zəiflik, keyimə, nitq pozğunluğu və ya üzün asimmetriyası ilə birlikdədirsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın. 50 yaşdan yuxarı şəxslərdə baş ağrısı ilə qəfil görmə itkisi nəhəng hüceyrəli arteriitin istisna edilməsini tələb edir.