İmpetiqo stafilokok və ya streptokokun törətdiyi dərinin səthi, yoluxucu bakterial infeksiyasıdır. Qabarcıqlar və bal-sarı qartmaqlarla özünü göstərir, daha çox uşaqlarda olur.
İmpetiqo məktəbəqədər və məktəb yaşlı uşaqlarda piodermiyanın ən çox rast gəlinən formasıdır. İnfeksiya yalnız dərinin üst qatını zədələyir, buna görə vaxtında müalicədə çapıq qalmadan keçir. Xəstəlik çox yoluxucudur: xəstənin dərisi ilə təmasda, dəsmal, oyuncaq, paltar vasitəsilə ötürülür.
Səbəblər və risk amilləri
Törədiciləri qızılı stafilokok və A qrup streptokokdur. Bakteriyalar kiçik zədələrdən daxil olur: sıyrıqlar, həşərat dişləmələri, atopik dermatit, qotur, pedikulyoz, herpes zamanı yaranan cızıqlar. İsti və rütubətli iqlimdə, uşaq kollektivlərində, sıxlıq və gigiyena çatışmazlığında risk artır.
Simptomlar
- Qabarcıqsız impetiqo: qırmızı ləkə tez bir zamanda qabarcığa və ya pustula çevrilir, onlar açılır və bal-sarı qartmaqla örtülür. Adətən burun və ağız ətrafında, əllərdə yerləşir.
- Bülloz impetiqo: şəffaf və ya bulanıq möhtəviyyatlı süst qabarcıqlar, açıldıqdan sonra nazik qartmaq qalır. Daha çox körpələrdə olur.
- Mülayim qaşınma; ümumi vəziyyət adətən pozulmur.
Diaqnostika
Diaqnoz müayinə əsasında qoyulur. Geniş yayılmış və ya təkrarlanan prosesdə, müalicə effektsiz olduqda ifrazatın əkilməsi və antibiotiklərə həssaslığın təyini aparılır.
Müalicə
Məhdud zədələnmədə həkim xarici antibakterial vasitələr (məsələn, mupirosin və ya fusid turşusu) və qartmaqların ehtiyatla təmizlənməsini təyin edir. Geniş proses, bülloz forma və ya effekt olmadıqda sistem antibiotiklər lazımdır. Həkim icazə verənədək (adətən antibiotik müalicəsinin başlanmasından ən azı bir gün sonra və ocaqlar quruduqda) uşaq bağçaya və ya məktəbə getmir.
Profilaktika
Əllərin yuyulması, fərdi dəsmallar, sıyrıqların işlənməsi, qısa kəsilmiş dırnaqlar, qaşınan dermatozların müalicəsi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- Qızdırma, halsızlıq, limfa düyünlərinin böyüməsi, ocaqların sürətlə yayılması.
- Ocaqlar ətrafında dərinin qızarması və şişməsi, dərin yaralar.
- İmpetiqodan 1–3 həftə sonra ödemlər, tünd və ya qırmızı sidik, sidiyin azalması (qlomerulonefrit ola bilər).
