Limfadenopatiya bir və ya bir neçə limfa düyününün ölçüsünün böyüməsi və ya sıxlığının dəyişməsidir; çox vaxt infeksiyaya reaksiya kimi yaranır.
Sinonimlər: Limfa düyünlərinin böyüməsi
Limfadenopatiya limfa düyünlərinin adi haldan böyük olduğu (adətən 1 sm-dən çox) və ya konsistensiyasının dəyişdiyi vəziyyətdir. Limfa düyünləri limfanı süzür və infeksiyaya ilk reaksiya verir, buna görə onların qısamüddətli böyüməsi tez-tez rast gəlinən və əksər hallarda zərərsiz tapıntıdır. Lokal (bir nahiyə) və generalizə olunmuş (iki və daha çox qonşu olmayan nahiyə) limfadenopatiya ayırd edilir.
Mümkün səbəblər
- İnfeksiyalar: angina, faringit, kariyes və ağız boşluğunda iltihablar, dəri infeksiyaları, infeksion mononukleoz, toksoplazmoz, vərəm, HİV-infeksiyası, pişik cızığı xəstəliyi.
- Autoimmun xəstəliklər: sistem qırmızı qurdeşənəyi, revmatoid artrit, sarkoidoz.
- Şişlər: limfomalar, leykozlar (xüsusən xroniki limfoleykoz), qonşu orqanlardan xərçəng metastazları.
- Dərmanlara (bəzi qıcolmaəleyhinə vasitələr və s.) və vaksinasiyaya reaksiyalar.
Hansı əlamətlər müşayiət edir
İltihabda düyün ağrılı, yumşaq olur, üzərində dəri qızara bilər, yaxınlıqda infeksiya mənbəyi görünür. Bərk, ağrısız, bir-biri və ətraf toxumalarla bitişmiş, həftələr ərzində böyüyən, həmçinin körpücüküstü nahiyədə yerləşən düyünlər narahatlıq doğurur. Ümumi simptomlar — qızdırma, gecə tərləməsi, bədən çəkisinin 10%-dən çox izahsız azalması — limfomalar və vərəm üçün xarakterikdir.
Diaqnostika
Həkim bütün limfa düyünü qruplarını, qaraciyəri və dalağı yoxlayır, son infeksiyaları və təmasları aydınlaşdırır. Ümumi qan analizi, C-reaktiv zülal, göstərişə görə Epşteyn–Barr virusu, HİV, vərəm testləri təyin olunur. Ultrasəs müayinəsi düyünün quruluşunu dəqiqləşdirir; dərin düyünlər üçün kompüter tomoqrafiya aparılır. Səbəb aydın deyilsə, düyün 3–4 həftəyə kiçilmirsə və ya şübhəli görünürsə, biopsiya — üstünlüklə bütöv düyünün çıxarılması və ya histologiya üçün yoğun iynəli biopsiya edilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Düyün 2 sm-dən böyükdürsə, bərk, hərəkətsizdirsə, böyüyürsə və ya bir aydan çox qalırsa, həmçinin qızdırma, gecə tərləməsi və arıqlama ilə birgə olduqda yaxın günlərdə həkimə müraciət edin. Boyunda böyümüş düyün nəfəs almağı və ya udmağı çətinləşdirirsə, yüksək hərarət və sürətlə artan ödemlə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) lazımdır.
Əlaqəli terminlər
- Limfoma
- Hockin limfoması
- İnfeksion mononukleoz
- Vərəm
- Xroniki limfoleykoz
- Punksion biopsiya
- Ultrasəs müayinəsi
- Gecə tərləməsi
