Fecal occult blood test

Nəcisdə gizli qan analizi gözlə görünməyən qan izlərini aşkar edir; kolorektal xərçəngin skrininqi və anemiyanın səbəbinin axtarışı üçün istifadə olunur.

Sinonimlər: Gizli qan testi

Nəcisdə gizli qan analizi nəcisin rəngini dəyişməyən və adi gözlə görünməyən az miqdarda qanı aşkar etməyə imkan verir. Qanın mənbəyi həzm traktında poliplər, şiş, xoralar və ya iltihab ola bilər. Testin iki əsas növü var: insan hemoqlobininə reaksiya verən və yoğun bağırsaqdan qanaxmanı daha dəqiq aşkar edən immunokimyəvi test (FIT) və qidadan gələnlər də daxil olmaqla istənilən peroksidaza aktivliyinə reaksiya verən köhnə qvayak testi.

Nə üçün təyin edilir

simptomu olmayan insanlarda kolorektal xərçəngin skrininqi — adətən 45–50 yaşdan başlayaraq, proqram üzrə 1–2 ildən bir;
dəmir defisitli anemiyanın səbəbinin axtarılması;
iltihabi bağırsaq xəstəliklərində və poliplər çıxarıldıqdan sonra müşahidə — həkimin qərarı ilə.

Hazırlıq

İmmunokimyəvi test üçün xüsusi pəhriz tələb olunmur. Qvayak testindən 3 gün əvvəl adətən qırmızı ət, qaraciyər, yüksək dozada C vitamini və dəmir preparatları istisna edilir. Aspirin və digər iltihabəleyhinə dərmanların qəbulu həkimlə müzakirə olunur — həkimin təyin etdiyi dərmanları özbaşına dayandırmaq olmaz. Analiz menstruasiya dövründə, qanayan hemorroyda, imalə və rektal şamlardan sonra, həmçinin kolonoskopiyadan sonrakı bir neçə gün ərzində verilmir. Nəcis steril qaba porsiyanın müxtəlif yerlərindən götürülür, ona sidik və su qarışmamalıdır.

Normalar

Normada nəticə mənfidir. Kəmiyyət immunokimyəvi testində nəticə laboratoriyanın hədd göstəricisi ilə (çox vaxt 1 q nəcisdə təxminən 10–20 mkq hemoqlobin) müqayisə edilir. Hədd göstəriciləri laboratoriyadan və test-sistemdən asılıdır.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Müsbət nəticə həzm traktının hansısa hissəsində qanaxmanı göstərir: yoğun bağırsaq polipləri və ya xərçəngi, xoralı kolit, Kron xəstəliyi, angiodisplaziya, divertikullar, hemorroy, anal çat, mədə xorası (qvayak testi üçün). Qvayak testinin yalançı müsbət nəticəsi qida və dərmanlarla bağlı ola bilər. Müsbət analiz diaqnoz deyil, lakin kolonoskopiya üçün mütləq əsasdır. Mənfi nəticə xəstəliyi tam istisna etmir, ona görə də simptomlar (nəcisdə qan, arıqlama, anemiya) olduqda müayinə testdən asılı olmayaraq aparılır.