CA-125

Qanda səviyyəsi ilk növbədə yumurtalıq xərçəngində, həmçinin bir sıra xoşxassəli ginekoloji və digər xəstəliklərdə artan zülal onkomarkeridir.

Sinonimlər: CA-125

Onkomarker CA-125 (karbohidrat antigeni 125) peritonu, plevranı, perikardı, uşaqlıq borularını və endometriumu örtən hüceyrələrin hasil etdiyi qlikoproteindir. Onun ən böyük klinik əhəmiyyəti yumurtalıq xərçəngində, xüsusən seroz formada olur; yayılmış xəstəliyi olan pasiyentlərin əksəriyyətində səviyyə yüksəkdir. Erkən mərhələlərdə artım həmişə olmur, xərçəngi olmayan qadınlarda isə tez-tez rast gəlinir, buna görə CA-125 bütün qadınlar üçün müstəqil skrininq testi kimi istifadə edilmir.

Nə üçün təyin edilir

yumurtalıq, uşaqlıq boruları xərçənginin və birincili periton xərçənginin müalicəsinə nəzarət;
müalicədən sonra residivin aşkarlanması;
kiçik çanaqdakı törəmənin bədxassəlilik riskinin qiymətləndirilməsi (ultrasəs və HE4 markeri ilə birlikdə — RMI və ROMA indeksləri);
həkimin qərarı ilə yüksək irsi riski olan, məsələn BRCA mutasiyası daşıyan qadınların müşahidəsi.

Hazırlıq

Qan səhər acqarına verilir. Reproduktiv yaşda olan qadınlara analizi menstruasiya zamanı deyil, o bitdikdən sonra tsiklin birinci yarısında vermək tövsiyə olunur. Bir gün əvvəl spirtli içki və intensiv yüklər istisna edilir. Nəzarət analizlərini eyni laboratoriyada etmək məqsədəuyğundur.

Normalar

Təxminən — 35 Vahid/ml-ə qədər. Menopauzadan sonra qadınlarda səviyyə adətən daha aşağı olur. İstinad göstəriciləri test sistemindən, laboratoriyadan, yaşdan və hormonal vəziyyətdən asılıdır, buna görə nəticə blankda göstərilən norma ilə müqayisə edilir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Bədxassəli: yumurtalıq, uşaqlıq boruları, endometrium xərçəngi, birincili periton xərçəngi, daha nadir hallarda mədəaltı vəzi, ağciyər, süd vəzisi, yoğun bağırsaq xərçəngi və mezotelioma.

Xoşxassəli və fizioloji: menstruasiya, hamiləlik (birinci trimestr), endometrioz və endometrioid kistalar, uşaqlıq mioması, kiçik çanaq orqanlarının iltihabi xəstəlikləri, istənilən mənşəli assit, qaraciyər sirrozu, ürək çatışmazlığı, plevrit, peritonit, pankreatit.

Diaqnozu olmayan qadında yüksək CA-125 müstəqil nəticə çıxarmağa deyil, ginekoloq müayinəsinə və kiçik çanağın ultrasəs müayinəsinə əsasdır. Xərçəngin müalicəsində isə ilk növbədə səviyyənin dinamikası əhəmiyyət daşıyır.

Üst termin: Onkomarker