Qarında ağırlıq qarnın yuxarı hissəsində, daha çox yeməkdən sonra dolğunluq, partlama və ya təzyiq hissidir.
Sinonimlər: Mədədə ağırlıq
Qarında ağırlıq, çoxlarının “mədədə ağırlıq” adlandırdığı hiss, qastroenteroloqa ən çox edilən şikayətlərdən biridir. Adətən qida qəbulu ilə bağlıdır və epiqastriumda — “ürəyin altında” hiss olunur. Bayram süfrəsindən sonrakı epizodik ağırlıq başa düşüləndir, lakin dolğunluq hissi müntəzəm və ya kiçik porsiyalardan sonra yaranırsa, səbəbi aydınlaşdırmaq lazımdır.
Mümkün səbəblər
- Qidalanma vərdişləri: çox yemək, tələsik yemək, yağlı və qızardılmış yeməklər, qazlı içkilər, gec şam yeməyi, alkoqol.
- Funksional dispepsiya — üzvi səbəb olmadan dolğunluq və erkən doyma ilə postprandial distress sindromu.
- Qastrit, o cümlədən helikobakter mənşəli, və xora xəstəliyi.
- Qastroparez — diabet və digər vəziyyətlərdə mədənin gec boşalması.
- Öd daşı xəstəliyi, ferment çatışmazlığı ilə xroniki pankreatit.
- Meteorizm, qıcıqlanmış bağırsaq sindromu, qəbizlik.
- Qaraciyərin böyüməsi, assit, mədə şişləri — daha nadir, lakin buraxılmamalıdır.
Nə ilə müşayiət olunur
Ağırlıq çox vaxt gəyirmə, köp, ürəkbulanma, erkən doyma, bəzən ürək yanması ilə birlikdə olur. Yağlı yeməkdən sonra sağ qabırğaaltı ağrı daha çox öd kisəsinə, yağlı nəcislə qurşaq tipli narahatlıq isə mədəaltı vəziyə işarə edir.
Diaqnostika
Narahatedici əlamətlər yoxdursa, həkim qidalanmanın düzəldilməsi və sınaq müalicəsi ilə başlaya bilər. Səbəbi dəqiqləşdirmək üçün ümumi qan analizi, biokimya, Helicobacter pylori testi (ureaza tənəffüs testi və ya nəcisdə antigen), qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsi, qastroskopiya təyin olunur — sonuncu narahatedici simptomlarda və 50 yaşdan yuxarı insanlarda mütləqdir.
Nə etmək olar
Yavaş və kiçik porsiyalarla yemək, yeməkdən dərhal sonra uzanmamaq, yağlı qidanı, qazlı içkiləri və alkoqolu məhdudlaşdırmaq, daha çox hərəkət etmək. Müayinəsiz uzun müddət özbaşına ferment və ya turşuluq əleyhinə vasitələr qəbul etmək ciddi xəstəliyi gizlədə bilər — müalicəni həkim seçir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Ağırlıq şiddətli ağrıya çevrilibsə, qanlı və ya “qəhvə çöküntüsü” rəngli qusma, qara nəcis, kəskin halsızlıq yaranıbsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Təngnəfəslik, soyuq tər və döşdə sıxılma ilə epiqastral narahatlıq infarktın əlaməti ola bilər — yenə də 103-ə zəng edin. Arıqlama, anemiya və artan simptomlarda planlı müayinə lazımdır.
Əlaqəli terminlər
- Funksional dispepsiya
- Dispepsiya
- Erkən doyma
- Meteorizm
- Qastroparez
- Xroniki qastrit
- Qıcıqlanmış bağırsaq sindromu
- Qarın ağrısı

