Uşaqlıq (fallopi) borusunun iltihabı; əsasən cinsi yolla keçən infeksiyalar törədir və kiçik çanaq orqanlarının iltihabi xəstəliklərinin bir formasıdır.
Salpinqit bir və ya hər iki uşaqlıq borusunun iltihabıdır. Təcrid olunmuş formada nadir hallarda rast gəlinir: adətən iltihab yumurtalığı da (salpinqooforit), bəzən isə endometriumu və çanaq periton qatını əhatə edir. Xəstəliyin əsas təhlükəsi nəticələridir: hətta sağalmış salpinqitdən sonra borularda keçiriciliyi pozan bitişmələr əmələ gələ bilər.
Səbəblər və risk amilləri
İnfeksiya çox vaxt uşaqlıq yolundan və uşaqlıq boynundan yuxarı qalxır. Əsas törədicilər xlamidiya və qonokoklardır, onlara tez-tez anaerob flora və digər bakteriyalar qoşulur. Riski artıran amillər:
- qorunmasız cinsi əlaqə, partnyorların tez-tez dəyişməsi, 25 yaşdan aşağı yaş;
- keçirilmiş cinsi yolla keçən infeksiyalar və bakterial vaginoz;
- uşaqlıqdaxili müdaxilələr: abort, qaşıma, spiralın qoyulması (risk ilk həftələrdə yüksəkdir).
Simptomlar
Kəskin salpinqit qarının aşağı hissəsində (bir və ya hər iki tərəfdə) ağrı, hərarətin yüksəlməsi, uşaqlıq yolundan irinli ifrazat, cinsi əlaqə və sidik ifrazı zamanı ağrı ilə özünü göstərir. Xroniki gedişdə küt çanaq ağrıları olur və xəstəlik çox vaxt yalnız sonsuzluğa görə müayinə zamanı aşkarlanır.
Diaqnostika
Həkim ginekoloji müayinə aparır (uşaqlıq boynunu yerindən tərpətdikdə və artımlar nahiyəsində ağrılılıq xarakterikdir), xlamidiya, qonoreya və trixomonadalara yaxma və PZR testləri götürür, qan analizi, hamiləlik testi və kiçik çanaq orqanlarının USM-ni təyin edir. Qeyri-müəyyən hallarda laparoskopiya icra olunur.
Müalicə
Antibakterial terapiyaya analizlər götürüldükdən dərhal sonra başlanılır və əsas törədicilərə təsir edən preparatların kombinasiyası seçilir. Ağır gediş, absses və ya hamiləlik hospitalizasiya tələb edir. Təkrar yoluxmanın qarşısını almaq üçün cinsi partnyor da müayinə və müalicə olunmalıdır. İrinli ağırlaşmalarda cərrahi müdaxilə aparılır.
Profilaktika
Baryer kontrasepsiya, 25 yaşa qədər cinsi həyat yaşayan qadınlarda hər il xlamidiya skrininqi, servisit və vaginitin vaxtında müalicəsi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Qarında güclü ağrı, 38 °C-dən yuxarı hərarət, qusma, zəiflik və ya başgicəllənmə, xüsusən aybaşı gecikdikdə, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırmaq üçün səbəbdir: absses, peritonit və ya uşaqlıqdankənar hamiləlik belə təzahür edə bilər.
Əlaqəli terminlər
- Salpinqooforit
- Adneksit
- Xlamidiya infeksiyası
- Qonoreya
- Hidrosalpinks
- Uşaqlıqdankənar hamiləlik
- Qadın sonsuzluğu
- Bitişmə xəstəliyi
