Sadə qeyri-invaziv test: topuqdakı sistolik təzyiqin bazudakı təzyiqə nisbəti; ayaq arteriyalarının daralmasını aşkar etməyə imkan verir.
Sinonimlər: ABI
Topuq-bazu indeksi (ABI) periferik arteriyaların xəstəliyindən şübhə olduqda əsas skrininq və diaqnostik testdir. Ölçmə 10–15 dəqiqə çəkir, ağrısızdır, şüalanma və kontrast tələb etmir. ABI həm də ümumi ürək-damar riskinin göstəricisidir: aşağı göstəricilər aterosklerozun geniş yayıldığını göstərir.
Göstərişlər
- Yeriyərkən ayaqlarda ağrı, pəncələrdə nəbzin zəifləməsi, ayaqlarda sağalmayan yaralar.
- 65 yaşdan yuxarı şəxslərdə, həmçinin risk amilləri olan daha gənc şəxslərdə skrininq: siqaret çəkmək, şəkərli diabet, xroniki böyrək xəstəliyi, digər arteriyaların aterosklerozu.
- Revaskulyarizasiyadan sonra nəzarət və xəstəliyin dinamikasının qiymətləndirilməsi.
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Müayinədən 1–2 saat əvvəl siqaret çəkməmək və qəhvə içməmək, ondan əvvəl intensiv yüklənmədən qaçmaq məsləhətdir. Ölçmədən əvvəl pasiyent sakit şəraitdə 5–10 dəqiqə arxası üstə uzanır.
Necə aparılır
Uzanmış vəziyyətdə tonometr manjeti növbə ilə hər iki bazuya və topuqların üstündə hər iki baldıra qoyulur. Doppler sensoru ilə bazu arteriyalarında və pəncə arteriyalarında (arxa qamış və pəncənin arxa arteriyası) sistolik təzyiq müəyyən edilir. Hər ayaq üçün indeks topuqdakı ən yüksək təzyiqi bazulardakı ən yüksək təzyiqə bölməklə hesablanır. Bəzən ölçmə tredmildə yüklənmədən sonra təkrarlanır.
Nəticə necə qiymətləndirilir
- 1,00–1,40 — norma.
- 0,91–0,99 — sərhəd göstərici.
- 0,90 və aşağı — periferik arteriyaların xəstəliyinin əlaməti; indeks nə qədər aşağıdırsa, qan axını pozuntusu bir o qədər ağırdır.
- 1,40-dan yuxarı — arteriyalar kalsinoz səbəbindən pis sıxılır (çox vaxt diabet və böyrək xəstəliyində); nəticə etibarsızdır, barmaq-bazu indeksi və ya USM lazımdır.
Yekun şərhi həkim simptomları və digər məlumatları nəzərə alaraq verir.
Mümkün hisslər
Prosedur təhlükəsizdir; yeganə narahatlıq manjetin qısamüddətli sıxmasıdır. Dərin venaların trombozu, açıq xoralar və ya manjet nahiyəsində yaxın vaxtda aparılmış şuntlama olduqda həkim ölçmə üsulunu dəyişə bilər.
