Çoxilməkli qövs texnikası (MEAW)

Müasir çoxilməkli qövs ortodontiyası hətta ciddi diş-çənə qüsurlarının uğurla öhdəsindən gəlməyə imkan verir — həm də konservativ: travmatik çənə-üz əməliyyatları və sağlam dişlərin çıxarılması olmadan. Metodun unikallığı hər ayrı tacın hərəkətinə fərdi nəzarətdədir — bu, pasiyentə gözəl təbəssüm və rahat müddətlərdə proqnozlaşdırıla bilən nəticə verir.

Bu konsepsiya (Multiloop Edgewise Arch Wire) ilkin olaraq professor Young H. Kim tərəfindən işlənib hazırlanmış, sonra 1980-ci illərdə professor Sadao Sato tərəfindən təkmilləşdirilmişdir. Standart metodlardan əsas fərq məftilin formasındadır: adi düz sistem bütün diş sırasına orta təzyiq göstərirsə, çoxilməkli breketlər dişlər arası boşluqlarda yerləşən «L» hərfi şəklində xüsusi üfüqi əyilmələrlə təchiz olunur.

Biomexanika baxımından necə işləyir?

• Yükün yumşaldılması və fərdiləşdirilməsi. İlməklər metal məftili daha elastik edir — diş köklərinə yumşaq, lakin fasiləsiz korreksiyaedici qüvvə ötürülür, adaptasiya daha rahat keçir.
• Müstəqil nəzarət. Ortodont konkret ilməyi əl ilə aktivləşdirə (əyə) bilər — bu, qonşu dişləri tərpətmədən bir dişin meylini və ya dönməsini üç müstəvidə nöqtəvi dəyişməyə imkan verir.
• Dişləmin korreksiyası. Yuxarı və aşağı çənə arasında düzgün təmas yaratmaq lazım olduqda texnika özünü əla göstərir — açıq və ya mezial dişləmin müalicəsində, gicgah-çənə oynağında (GÇO) şıqqıltı və ağrıların aradan qaldırılmasında bu xüsusiyyət həlledicidir.

Vestibulyar breketlər aşağıdakı hallarda qoyulur:

• patoloji dişləmlər;
• dişlərin sıxlığı;
• ağzı açarkən aşağı çənənin yana çəkilməsi;
• gicgah-çənə oynağının funksiyalarının pozulması.

Əks-göstərişlər:

• parodont toxumalarının iltihabı;
• somatik xəstəliklər;
• karies;
• ağız boşluğunda törəmələr;
• 16 yaşa qədər;
• dişlərin 50%-dən çoxunun olmaması.

MEAW metodikası ilə korreksiya üçün düz qövsü ilməkli qövslə tamamlanan və ya tamamilə əvəz olunan liqaturalı xarici breketlər qoyulur. Breket-sistemlər metaldan, kompozit materiallardan, plastikdən hazırlanır.

Çoxilməkli qövsün üstünlükləri:

• azaldılmış, lakin müntəzəm təzyiq qüvvəsi;
• bütün çənənin düzləndirilməsi imkanı;
• minimal müalicə müddətləri;
• hər diş vahidinə təsir;
• dişlərdə sıx fiksasiya;
• ən mürəkkəb halların korreksiyası;
• əlavə konstruksiyalara ehtiyac olmaması;
• yüksək nəticəlilik.

Diaqnostik mərhələdə ortodont anamnez toplayır, ağız boşluğunun sanasiyasını aparır, rentgen müayinəsinə göndərir. Alınan məlumatlar əsasında diaqnoz qoyur və korreksiya sxemi tərtib edir. Sonra çənənin qəlibi və gips modeli hazırlanır, mütəxəssis ona görə fərdi qövs formalaşdırır. Sistem xüsusi mexanizmlər və rezin liqaturalarla bərkidilir.

Dişlərin vəziyyəti dəyişdikcə ortodont ilməkləri əyərək dartma qüvvəsini artırır. Vestibulyar breket-sistemin taxılma müddəti diaqnozdan asılıdır, adətən 1–2 il. Nəticəni bərkitmək üçün breketlər çıxarıldıqdan sonra dişlərin daxili tərəfinə nazik məftil qoyulur.

• hər yeməkdən sonra dişləri fırçalamaq;
• bütün müalicə dövründə bərk, həddindən artıq soyuq və ya isti qidanı rasiondan çıxarmaq;
• breketlərin diqqətli işlənməsi üçün xüsusi fırçalar və ya irriqatorlardan istifadə;
• fırçalamadan sonra ağız boşluğunun yaxalanması.

«İfadəli açıq və ya mezial dişləmi olan bir çox pasiyent bizə başqa klinikalarda onlara çənə-üz əməliyyatı təklif olunduqdan sonra gəlir. Belə hallarda çoxilməkli qövs ortodontiyası əsl xilasdır. Qövsü konkret pasiyentə düzgün uyğunlaşdırmaq üçün həkimə böyük təcrübə və maksimum diqqət lazımdır. Bununla belə, məhz bu yanaşma həqiqətən təsirli nəticə əldə etməyə imkan verir: «ümidsiz» dişləri çıxarılmadan xilas etmək və 1–2 il ərzində fizioloji düzgün okklüziya qurmaq mümkün olur».

Ortodont