Metal breketlər

Metal breket-sistemlər paslanmayan polad və ya titandan hazırlanır. Konstruktiv xüsusiyyətlərə görə:

• liqaturalı breketlər — qövsün qıfıllara liqaturalarla (metal və ya rezin bərkidicilərlə) bərkidildiyi konstruksiyalar;
• liqaturasız breketlər — qövsə sərbəst hərəkət verən xüsusi qapanan qıfıllarla təchiz olunmuş məmulatlar.

Metal breketlər diş sırasının xarici və daxili səthinə qoyulur:

• Vestibulyar sistemlər — sıranın xarici səthinə bərkidilən populyar növ: möhkəm, effektiv, lakin dişlərdə görünür.
• Linqval («görünməz») breketlər — ortodontik müalicəni gizlətmək istəyənlər üçün. Əla estetika təmin edir, lakin alışma və diqqətli qulluq tələb edir.

İstifadə olunan sistemlər:

• öz-tənzimləmə funksiyalı klassik liqaturasız metal breketlər (ABŞ);
• Damon Q — sistemin ayrı elementlərinin laxlaması və sınması riskini istisna edən xüsusi monolit qapaqlı klassik liqaturasız konstruksiyalar;
• yuvanın və qövsün kvadrat profili ilə rahat, yumşaq korreksiya təmin edən klassik öz-liqaturlu metal konstruksiyalar (ABŞ);
• Mini Master LP — paslanmayan poladdan liqaturalı breketlər (ABŞ);
• manqan, molibden və nikel əlavəli yüksək möhkəm korroziyaya davamlı poladdan, tökmə üsulu ilə hazırlanan monolit klassik liqaturalı sistemlər (Almaniya);
• Magnum Gold Roth — miniatür klassik breketlər; əsas göstəriş metal ərintilərinə allergiyadır — qızıl bioloji inertdir və selikli qişanı qıcıqlandırmır.

Nisbətən sürətli və davamlı nəticə verən metal breketlər aşağıdakı patologiyalarda göstərişdir:

• istənilən növ dişləm pozğunluğu (anadangəlmə və ya qazanılmış);
• diş sırası anomaliyaları (ayrı dişlərin əyriliyi, geniş aralıqlar, sıxlıq və s.);
• çıxarılmadan sonra dişlərin yerdəyişməsi;
• çənə sümüklərinin qeyri-bərabər inkişafı.

Əks-göstərişlər:

• materiala allergiya;
• ciddi sistem patologiyaları (dekompensasiya olunmuş şəkərli diabet, vərəm, onkoloji xəstəliklər və s.);
• çənədə çoxlu dişin olmaması;
• çənə sümüyünün osteoporozu.

Nisbi əks-göstərişlərə zəif gigiyena, diş əti iltihabları, karies və s. aiddir — bu halda breketlərin qoyulmasına ağız boşluğu xəstəlikləri müalicə olunduqdan sonra başlamaq olar.

1. Diaqnostika və hazırlıq. Stomatoloq müayinə edir, anamnez toplayır, rentgen diaqnostikasına göndərir və fərdi plan tərtib edir. Aparatdan əvvəl stomatoloji xəstəliklər müalicə olunur, peşəkar təmizlik aparılır.
2. Sistemin bərkidilməsi. Dişlərin səthi diqqətlə cilalanıb qurudulduqdan sonra ortodont qıfılları bir-bir bərkidir — ultrabənövşəyi şüa altında bərkiyən xüsusi yapışqanla. Qıfıllardan metal qövs keçirilir və elementlərin bərkidilmə möhkəmliyi yoxlanılır.
3. Müalicənin korreksiyası. Liqaturalı metal sistem tez-tez nəzarət tələb edir — pasiyent hər ay korreksiya üçün həkimə gəlir. Liqaturasız aparat bu baxımdan daha sadədir: 1,5–2 ayda bir gəlmək kifayətdir.
4. Nəticənin bərkidilməsi. Sistem çıxarıldıqdan sonra dişlərin yenidən anomal vəziyyət almasına imkan verməyən retension aparat — skoba və ya kapa taxılır; müddət fərdi müəyyən edilir.

• ilk vaxtlar metal breketlər narahatlıq yarada bilər; yaranan diş ağrısını həkimin təyin etdiyi ağrıkəsicilərlə aradan qaldırmaq olar — bir neçə həftəlik adaptasiyadan sonra öz-özünə keçir;
• qıfıllar selikli qişanı zədələdikdə xüsusi qoruyucu mum və həkimin tövsiyə edəcəyi yerli iltihab əleyhinə preparatlardan istifadə etmək olar;
• metal rənglənmədiyindən «ağ» pəhrizə əməl etmək vacib deyil, lakin elementlərin sınmaması üçün qoz-fındıq, tum, bərk iris konfetini rasiondan çıxarmaq lazımdır;
• qulluq üçün adi fırça ilə yanaşı ortodontik ərsinlər və irriqatordan istifadə edin;
• gigiyenanı saxlamaq üçün 3–4 ayda bir sistemin və dişlərin peşəkar təmizliyi tövsiyə olunur.