Testosteron çatışmazlığının müalicəsi

Əlamətlər tədricən yaranır və çox vaxt başqa səbəblərlə qarışdırılır. Aşağıdakılar həkim qəbulu üçün əsas ola bilər:

• cinsi istəyin azalması;
• səhər ereksiyalarının zəifləməsi, erektil disfunksiya;
• davamlı yorğunluq, enerji və motivasiya düşkünlüyü;
• əzələ gücünün azalması və bədən yağının artması;
• əhvalın düşməsi, diqqəti cəmləməkdə çətinlik;
• sümük sıxlığının azalması.

Bu əlamətlər depressiya, yuxu pozuntuları, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri və ya artıq çəki ilə də görünə bilər. Buna görə yalnız şikayətə əsaslanıb nəticə çıxarmaq olmaz, həkim digər mümkün səbəbləri də nəzərdən keçirir.

Bu əlamətlərin bir neçəsinin birlikdə və uzun müddət davam etməsi daha informativdir. Yalnız bir şikayət çox vaxt başqa səbəbdən yaranır, ona görə həkim ümumi mənzərəni qiymətləndirir.

Əlamətlər tədricən artdığı üçün çoxları onları yaşın təbii hissəsi sayır və həkimə gec müraciət edir.

Diaqnoz iki şərtə əsaslanır: uyğun simptomlar və laboratoriya ilə təsdiqlənmiş aşağı hormon səviyyəsi. Testosteron gün ərzində dəyişir, səhərlər ən yüksək olur, ona görə qan səhər saatlarında, adətən ac vəziyyətdə verilir.

Bir analiz nəticəsi kifayət deyil, çünki xəstəlik, yuxusuzluq və ya stress göstəriciləri müvəqqəti dəyişə bilər. Həkim aşağı nəticəni ayrıca günlərdə təkrar yoxlayır.

• ümumi və lazım gəldikdə sərbəst testosteron;
• hipofiz hormonları, bu, səbəbin xayada, yoxsa beyində olduğunu göstərir;
• qan şəkəri, lipidlər, qaraciyər göstəriciləri;
• göstəriş olduqda PSA və spermoqramma.

Müayinə həm də xayaların vəziyyətini, çəkini və ümumi sağlamlığı əhatə edir.

Analizdən əvvəl həkim hazırlıq qaydalarını izah edir: ac qarına gəlmək, ağır fiziki yükdən və spirtdən çəkinmək, xəstəlik zamanı verməmək. Bu, nəticənin etibarlılığını artırır. Nəticələr həkim tərəfindən şərh olunur, siz isə hər göstəricinin mənasını soruşa bilərsiniz.

Çatışmazlıq xayanın özündəki problemdən (zədə, iltihab, genetik amil) və ya hormonal idarəetmənin pozulmasından yarana bilər. Artıq çəki, şəkərli diabet, ağır xroniki xəstəliklər, bəzi dərmanlar və yuxu apnoesi də səviyyəni aşağı sala bilər.

Müalicə həmişə səbəbin aydınlaşdırılmasından başlayır:

• çəkinin azaldılması, fiziki fəaliyyət, tam yuxu və spirtin məhdudlaşdırılması bəzi pasiyentlərdə göstəriciləri yaxşılaşdırır;
• müşayiət edən xəstəliklərin nəzarətə alınması;
• hormonal terapiya yalnız çatışmazlıq təsdiqləndikdə və əks göstəriş olmadıqda həkim tərəfindən təyin olunur.

Testosteron preparatı özbaşına qəbul edilməməlidir. Dozaj, forma və müddət yalnız həkim tərəfindən müəyyənləşdirilir və pasiyentə qabaqcadan izah olunur.

Bəzən səbəb dərmanlar, məsələn bəzi ağrıkəsici və ya hormonal preparatlar, yaxud nəzarətsiz anabolik qəbulu olur. Bunu həkimə açıq demək müayinə üçün çox vacibdir.

Müalicə planı həmişə yazılı izah edilir və istənilən vaxt yenidən nəzərdən keçirilə bilər.

Hormonal müalicə başlananda mütəmadi nəzarət vacibdir. Həkim simptomların dəyişməsini, qanda testosteron səviyyəsini, qanın qatılığını göstərən göstəriciləri və prostat vəziyyətini izləyir. Bu müayinələr müalicənin təhlükəsizliyini qiymətləndirməyə kömək edir. Hər pasiyentdə nəticə fərqli olur və vədlər verilmir.

Xüsusi diqqət tələb edən məqam: xaricdən verilən testosteron spermanın əmələ gəlməsini azalda və ya dayandıra bilər. Buna görə yaxın vaxtda uşaq planlaşdıran kişilər müalicə seçimini mütləq androloqla müzakirə etməlidir, çünki bu hallarda başqa yanaşmalar nəzərdən keçirilə bilər.

Müalicə zamanı yeni şikayət, məsələn sinə ağrısı, nəfəs darlığı və ya bir tərəfli ayaq şişkinliyi yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin, ağır hallarda 103 çağırın.

Hər kəs üçün hormon müalicəsi uyğun deyil: prostat vəzi, qanın qatılığı və ürək-damar vəziyyəti əvvəlcədən qiymətləndirilir. Hormonu özbaşına dayandırmaq və ya başlamaq da məsləhət görülmür.

Xərc müayinənin və müalicənin həcmindən asılıdır. Hər pasiyentdə plan fərqli olduğu üçün dəqiq məbləğ qəbuldan sonra bildirilir.

• androloqun ilkin və təkrar qəbulları;
• hormon və digər laborator analizlərin sayı və təkrarı;
• lazım gəldikdə əlavə müayinələr: USM, spermoqramma, PSA;
• müalicənin növü: yalnız həyat tərzi tövsiyələri, yoxsa hormonal terapiya ilə;
• nəzarət görüşlərinin tezliyi və izləmə müddəti;
• digər mütəxəssislərin, məsələn endokrinoloqun cəlb olunması.

Qiymətlər bu səhifənin aşağısında göstərilib. Həkim yalnız həqiqətən lazım olan analizləri təyin edir.

Xərc həm də müalicənin gedişində dəyişə bilər: nəticələrə görə analizlərin sayı artır və ya azalır. Dəqiq plan və hesab həkim qəbulunda aydınlaşdırılır.

İzləmə müddəti uzanarsa, təkrar analizlər və görüşlər də ümumi məbləğə təsir edir; bu məsələ əvvəlcədən aydınlaşdırılır. Lazımsız analizlər təyin edilmir və hər addım izah olunur.

Testosteron səviyyəsinin aşağı olması tək başına müalicə səbəbi sayılmır. Mən həmişə şikayətləri, analizləri və ümumi vəziyyəti birlikdə qiymətləndirirəm, çünki yorğunluq və cinsi istəyin azalması çox sayda başqa səbəbdən də yaranır.

Analizi səhər saatlarında və xəstəlik dövründən kənar verin, nəticəni təkrarlayın. Hormon preparatlarını internetdən və ya idman zalında məsləhətlə almayın: bu, sperma istehsalını dayandıra bilər və nəzarətsiz qəbul risklidir.