Autodermoplastika pasiyentin öz dərisinin bir hissəsinin sağlam nahiyədən götürülərək zədələnmiş nahiyəyə köçürülməsi ilə dəri örtüyünün bütövlüyünü bərpa edən əməliyyatdır. O, yanıqlar, trofik xoralar, yataq yaraları və digər geniş dəri defektləri zamanı göstərişdir. Öz toxuması immun münaqişə yaratmadan kök saldığı üçün üsulun əsas üstünlüyü yüksək kök salma göstəricisi və rədd reaksiyasının olmamasıdır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–3 saat
- Stasionarda
- Fərdi, yaranın həcmindən asılı olaraq
- Bərpa
- 10 gün – 2 ay
- Qiymət
- 2 000 AZN
Yayımlanma tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- Autodermoplastika
- Dərinin autotransplantasiyası
- Öz dərisinin köçürülməsi
- Dəri plastikası
- Autodermoplastica (lat.)
Əməliyyatın təsviri
Autodermoplastika dəri defektlərinin pasiyentin öz dərisi ilə bağlanmasıdır. Bədənin donor nahiyəsindən sərbəst dəri lövhəsi götürülür və yara səthinə köçürülür. Bundan əvvəl yara yaxşı hazırlanmalıdır – nekrotik toxumalardan, irinli möhtəviyyatdan və iltihab əlamətlərindən təmizlənməlidir.
Əməliyyatın məqsədi dəri örtüyünü itirildiyi və ya ciddi zədələndiyi yerdə bərpa etməkdir. Donor material kimi pasiyentin öz dərisinin istifadəsi yüksək kök salmanı və rədd reaksiyasının olmamasını təmin edir. Transplantatın kök salması yara yatağının qan təchizatının keyfiyyətindən birbaşa asılıdır.
Nəticələr
Əməliyyatın yekun nəticəsi yaranın sağalmasıdır. Köçürülmüş dəri kök salır və yenilənmiş dəri qatı formalaşdırır, örtüyün bütövlüyü və baryer funksiyası bərpa olunur. Tam qatlı plastikada dəri təbiiyə maksimum yaxın olur; parçalanmış plastikada rəng və quruluş fərqi qala bilər.
Göstərişlər
Autodermoplastika variantının seçimi zədənin xarakterindən asılıdır:
- Parçalanmış dəri ilə plastika – funksional əhəmiyyəti az olan nahiyələrdə (üz və əl çanağı istisna olmaqla) səthi yaralar; geniş yanıqlar, iri trofik xoralar və yataq yaraları. Böyük sahəni örtməyə imkan verir.
- Tam qatlı dəri ilə plastika – istənilən lokalizasiyada, o cümlədən üz və əllərdə məhdud səthi yaralar; estetik və funksional baxımdan əhəmiyyətli zonalar. Ən yaxşı kosmetik nəticəni verir.
- Yerli toxumalarla plastika – yaxınlığında yerdəyişməyə imkan verən dəri olan məhdud yaralar.
Növləri
Parçalanmış lövhə:
- epidermis və dermanın bir hissəsini əhatə edir, qalınlığı 0,2–0,5 mm-dir;
- yara yatağının vəziyyəti ideal olmadıqda belə yaxşı kök salır;
- geniş sahələri örtməyə imkan verir, donor nahiyə tikişsiz sağalır.
Tam qatlı lövhə:
- epidermis və dermanın bütün qalınlığını əhatə edir;
- rəng və quruluşca ətraf dəriyə maksimum yaxındır, daha estetik və funksional nəticə verir;
- yara yatağının yaxşı qan təchizatını tələb edir, donor nahiyə tikilir; üzdə və əllərdə tətbiq olunur.
Yerli toxumalar:
- dəri bilavasitə qonşu nahiyədən köçürülür və qidalandırıcı ayaqcıq vasitəsilə qan təchizatını saxlayır;
- əla kök salır, rəng və quruluşca ətraf dəri ilə tam uyğun gəlir.
Alternativlər və üsulun seçimi
Dəri defektini bağlamağın başqa yolları da var. Kiçik və təmiz yaralar çox vaxt sarğılarla öz-özünə sağalır, lakin bu uzun çəkə bilər və çapıq qalın olur. Yaranın kənarlarını yaxınlaşdırmaq və ya yaxınlıqdakı dərini yerdəyişdirmək (yerli toxuma plastikası) mümkündürsə, öz dərisinin köçürülməsi tələb olunmur. Dərin və geniş defektlərdə damarlı dəri-əzələ lövhəsi köçürülür. Sarğı və vakuum terapiyası yaranı hazırlamaq üçün istifadə edilir.
Üsulu cərrah yaranın ölçüsünə, dərinliyinə, yerləşməsinə, yara yatağının vəziyyətinə, yaşınıza və yanaşı xəstəliklərinizə görə seçir. Yaranın təmizlənməsi və hazırlığı da qərara təsir edir; plan sizinlə müzakirə olunur.
Əks-göstərişlər
Ümumi əks-göstərişlər:
- Pasiyentin kritik vəziyyəti;
- Ürək, ağciyər və böyrək çatışmazlığının dekompensasiyası;
- Orqanizmdə kəskin infeksion proses;
- Hemostaz (qanın laxtalanma) pozğunluqları.
Yerli əks-göstərişlər:
- Yarada iltihab əlamətləri, irinli möhtəviyyat;
- Əvvəlcə kəsilib çıxarılmalı olan nekrotik toxumalar;
- Yara zonasında aktiv infeksion proses.
Cərrah əməliyyatdan əvvəl vəziyyəti təhlil edir; əks-göstəriş aşkar edildikdə plastika təxirə salınır.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi müdaxilə və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Əməliyyat qrupu bu riskləri azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür və prosesi diqqətlə izləyir.
- qanaxma, köçürülmüş dəri ilə yara yatağı arasında qan və ya maye yığılması
- yara nahiyəsində infeksiya
- köçürülmüş dəri lövhəsinin tam və ya qismən kök salmaması, bu halda təkrar köçürmə lazım ola bilər
- dərinin rəngində və səthində fərq, qeyri-bərabərlik
- dəri götürülən nahiyədə ağrı və yavaş sağalma
- çapığın qalınlaşması və ya yaranın büzülməsi (kontraktura), hərəkətin məhdudlaşması
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: siqaret, şəkərli diabet, damar xəstəlikləri, yaranın zəif qan təchizatı, qida çatışmazlığı, infeksiya. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq bir neçə gündən 2–3 həftəyə qədər
Analizlər, EKQ, flüoroqrafiya, anestezioloq rəyi və sağlam qranulyasiyalar yaranana qədər yaranın təmizlənməsi.
-
Əməliyyat 1–3 saat
Donor nahiyədən dəri lövhəsi götürülür, yaraya köçürülür və fiksasiya edilir.
-
Bərpa 10 gün – 2 ay
Transplantat kök salır, yara bağlanır və dəri örtüyü bərpa olunur.
Hazırlıq
Əməliyyatönü müayinə ümumi anesteziya üçün standart analiz və müayinələri əhatə edir:
- Ümumi və biokimyəvi qan analizi;
- Koaqulogramma – laxtalanma sisteminin qiymətləndirilməsi;
- İnfeksion xəstəliklərə testlər;
- EKQ və ağciyərlərin flüoroqrafiyası;
- Terapevt və anestezioloq konsultasiyası.
Yara zonasının hazırlanması həlledici əhəmiyyət daşıyır: səth nekrotik kütlələrdən, irindən və iltihab əlamətlərindən təmizlənir, antiseptik məhlullarla sarğılar aparılır, lazım olduqda yaranın cərrahi işlənməsi icra edilir. Sağlam qranulyasiyaların əmələ gəlməsi yaranın plastikaya hazır olduğunu göstərir.
Necə aparılır
Müdaxilə əməliyyat otağında, aseptika və antiseptika qaydalarına ciddi riayət edilməklə aparılır. Anesteziya fərdi seçilir – ümumi, yerli və ya keçirici (regionar). Əməliyyat yaranın ölçüsündən, yerləşməsindən, seçilmiş üsuldan və yanaşı xəstəliklərdən asılı olaraq 1–3 saat çəkir.
Parçalanmış autodermotransplantatla plastika
Dəri lövhəsi donor nahiyədən dermatom və ya skalpellə götürülür, antiseptiklə işlənir, yaraya yerləşdirilib kənarları boyunca tikilir. Yara və donor nahiyəyə sarğı qoyulur; donor nahiyə tikişsiz, öz-özünə bərpa olunur.
Tam qatlı autodermotransplantatla plastika
Yara səthi və donor nahiyə hazırlanır, tam qatlı dəri fraqmenti götürülür, yaraya köçürülüb fiksasiya edilir. Drenaj qoyulur və sarğı edilir; donor nahiyə işlənib tikilir.
Yerli toxumalarla plastika
Yaxınlıqdakı toxumalar mobilizasiya edilir və ya lövhə formalaşdırılır, sonra yaranın üzərinə köçürülüb fiksasiya edilir. Zədələnmiş toxumalar qənaətlə kəsilir, tikişlər gərginliksiz qoyulur, qanaxma diqqətlə dayandırılır.
Stasionarda qalma
Stasionarda qalma müddəti fərdidir və yaranın həcmindən, yerindən və vəziyyətinizdən asılıdır. Əməliyyat ümumi anesteziya altında açıq üsulla aparılır. Əməliyyatdan sonra köçürülmüş dərinin rəngi, sarğı və dəri götürülən nahiyə izlənilir; ağrı dərmanla azaldılır. Köçürülmüş dərinin kök salması üçün zonanın hərəkətsiz saxlanılması vacibdir, bunun üçün sarğı və ya sabitləşdirici bandaj qoyulur. Yataqdan qalxmaq həkimin icazəsi ilə başlayır.
Ağrı idarə olunursa, köçürülmüş dəri yaxşı tutubsa və sarğıya qulluq mümkündürsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr, sarğı və nəzarət müayinəsinin vaxtı bildirilir.
Bərpa dövrü
Əməliyyatdan sonrakı dövr bir neçə gündən bir neçə aya qədər davam edir və fiziki aktivlik, gigiyena məhdudiyyətləri və yaraya xüsusi qulluğu əhatə edir. Tam sağalma orta hesabla 10 gündən 2 aya qədər çəkir.
- İlk 48–72 saatda su prosedurlarından və yaraya toxunmaqdan çəkinmək;
- İlk 3–5 gün fiziki aktivliyi məhdudlaşdırmaq, sonra onu həkimin tövsiyəsi ilə tədricən artırmaq;
- Yaranı həkimin təyinatı ilə mütəmadi antiseptiklərlə işləmək;
- Zülal, C və E vitaminləri və sinklə zəngin qidalanmaq.
Tikişlər yaranın yerindən asılı olaraq adətən 1–2 həftə ərzində götürülür – üzdə daha tez, ayaqlarda daha gec. Tikişlər götürüldükdən sonra duş qəbul etmək olar, lakin yaranı sürtmək olmaz.
Qiymət cədvəli
- Autodermoplastika 2 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Tam qatlı plastikada dəri təbiiyə maksimum yaxın olur: normal quruluş saxlanılır, rəng ətraf toxumalara yaxındır. Parçalanmış plastikada rəng və quruluş fərqi mümkündür.
Bəli, dəri plastikası bədənin istənilən nahiyəsində, o cümlədən başın tüklü hissəsində aparılır. Bu zaman məhdud yaralarda tam qatlı transplantatlar və ya yerli toxumalar istifadə olunur.
Parçalanmış lövhə götürüldükdə donor nahiyə tikişsiz, öz-özünə sağalır və zamanla az nəzərə çarpır. Tam qatlı lövhə götürüldükdə donor nahiyə tikilir və orada nazik xətti çapıq qalır, bu yer adətən paltarla örtülən nahiyədən seçilir.
Kök salma yara yatağının qan təchizatından, infeksiyanın olmamasından və həkim tövsiyələrinə əməl olunmasından asılıdır. Transplantatın bir hissəsi kök salmadıqda yara əlavə müalicə olunur və lazım gəldikdə təkrar plastika aparılır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mərkəzlər
Mövzu üzrə məqalələr
Mammoplastikadan sonra alt paltarı — necə olmalıdır, düzgün necə seçilməli və nə qədər geyinilməlidir
Mammoplastikanın uğuru yalnız plastik cərrahın peşəkarlığından və implantların keyfiyyətindən deyil, həm də pasiyentin əməliyyatdan sonra özünü necə aparmasından…
İstiqamət: Plastik cərrahiyyə
Blefaroplastika — göz qapaqlarının plastikası haqqında hər şey
Yaşla birlikdə göz qapaqları sallandıqda, gözaltı «torbalar» yarandıqda, baxış isə solğun və kədərli olduqda nə etməli? Çıxış yolu…
İstiqamət: Plastik cərrahiyyə
Feyslifting nədir və prosedur necə aparılır
Yaşla bağlı dəyişikliklər hər bir insanın orqanizmində geriyə dönməyən prosesdir. Qocalmadan qorxmağa dəyməz, axı bu, təbiidir. Yaş artdıqca…
İstiqamət: Plastik cərrahiyyə
Lipofilinq nədir - prosedur haqqında hər şey
Müəyyən anatomik nahiyələrə həcm vermək üçün şəxsin öz piy toxumasından istifadə olunur. Plastik korreksiyanın bu üsulu lipofilinq adlanır.
İstiqamət: Plastik cərrahiyyə
