Yaxmada E. coli tapılıb: bu, mütləq infeksiyadırmı?

Sidikdə yanma, tez-tez getmə və başqa əlamətlər olduqda sidik yolu infeksiyası araşdırıla bilər. Vaginal nümunədəki nəticəni avtomatik sistit kimi adlandırmaq olmaz. Eyni bakteriya adı nümunənin yerini və klinik mənasını eyniləşdirmir.

Nümunə toplanması zamanı çirklənmə ehtimalı da nəzərə alınır. Təkrar nümunə istənilərsə, düzgün toplama qaydasını alın. Əvvəlki antibiotik və hazırlıq barədə məlumat verin. Sadəcə rəqəmi azaltmaq üçün analizdən əvvəl dərman başlamaq faydalı diaqnostikanı çətinləşdirə bilər.

Sidikdə simptomsuz bakteriya aşkarlanması ayrıca vəziyyətdir. Bütün insanlarda avtomatik müalicə olunmur; hamiləlik və müəyyən uroloji müdaxilələr kimi xüsusi hallar var. Bu qaydaları vaginal yaxmaya mexaniki tətbiq etmək də doğru deyil. Nümunənin yeri yenə əsas məlumatdır.

Hamiləsinizsə və ya hamiləlik ehtimalı varsa, bunu həkimə deyin. Simptomsuz nəticənin həmin vəziyyətdə necə qiymətləndiriləcəyini soruşun. “Şikayət yoxdur, deməli heç vaxt önəmli deyil” və “bakteriya var, deməli həmişə antibiotik” fikirlərinin hər ikisi çox ümumidir.

Vaginal şikayətin səbəbi başqa infeksiya və ya infeksiya ilə əlaqəsiz dəyişiklik ola bilər. Tək kultura cavabına baxıb bütün əlamətləri E. coli ilə izah etmək düzgün deyil. Həkim müayinə və uyğun əlavə testlərlə nəticənin əlaqəsini qiymətləndirir.

Qəbulda qoxu, ifrazat, yanma, ağrı və onların başlanma vaxtını ayrıca danışın. Eyni sözlə bütün nahiyələri təsvir etməyin: sidik zamanı göynəmə ilə xarici dəridə qaşınma fərqli məlumatdır. Bu dəqiqlik lazımsız geniş müalicədən qaçmağa kömək edir.

Təsdiqlənmiş sidik yolu infeksiyasında simptomlar, risklər və uyğun hallarda kultura ilə həssaslıq nəticəsi nəzərə alınır. Preparatın seçimi hamiləlik və əvvəlki müalicə ilə dəyişə bilər. Başqasına kömək edən antibiotik sizin üçün uyğun olmaya bilər.

Hərarət, bel və yan nahiyədə ağrı, qusma və özünü ciddi pis hiss etmə varsa, gecikmədən tibbi qiymətləndirmə alın. Hamiləlikdə sidik şikayətlərini də diqqətsiz qoymayın. Nəticəyə baxıb nəzarət tarixini özünüz təxirə salmayın.

Hesabatın üstündəki nümunə növünü yoxlayın. Sidik kulturası ilə vaginal kultura eyni sualı araşdırmır. Bakteriyanın adı eyni olsa da, müalicə göstərişi və sonrakı nəzarət dəyişə bilər. Hər iki sənədi tam göstərin.

Sidikdə yanma yox, yalnız xarici qaşınma varsa, bunu dəqiq deyin. Əksinə, tez-tez sidiyə getmə və hərarəti “yaxmada mikrob var” sözləri ilə ümumiləşdirməyin. Əlamətin yeri və vaxtı düzgün qiymətləndirmənin praktik hissəsidir.

Hamiləlik və planlaşdırılan uroloji müdaxilə barədə məlumat verin. Simptomsuz bakteriya üçün qərar xüsusi hallarda fərqlənir. Nəticəni özbaşına “daşıyıcılıqdır” və ya “mütləq müalicədir” kimi etiketləməkdənsə, konkret vəziyyətinizdə qaydanın nə olduğunu soruşun. Qanunauyğun istisnaları ümumi internet qaydası ilə əvəz etməyin.

Escherichia coli bağırsaq florasının normal tərkib hissəsidir və çoxu zərərsizdir. Bəzi ştammlar isə sidik yolları infeksiyasına və ya bağırsaq infeksiyasına səbəb ola bilər. Sidik yolu infeksiyalarının ən çox rast gəlinən törədicisidir.

Mikroblar bağırsaqdan anus ətrafına, oradan da vaginaya və sidik yoluna keçə bilər. Bu səbəbdən vaginal nümunədə E. coli tapılması bəzən sadəcə kolonizasiyanı, yəni xəstəlik yaratmadan mövcudluğu göstərir. Şikayət yoxdursa, nəticə tək başına müalicə səbəbi sayılmır.

Aerob vaginit vaginal mühitdə laktobasillərin azalması və bağırsaq mənşəli aerob bakteriyaların, o cümlədən E. coli və ya streptokokların üstünlük qazanması ilə xarakterizə olunan iltihab vəziyyətidir. Əlamətlər qızartı, yanma, sarımtıl ifrazat və cinsi əlaqə zamanı ağrı ola bilər.

Bu diaqnoz hər laboratoriya hesabatında qoyulmur; klinik baxış və mikroskopiya birgə qiymətləndirilir. Yalnız yaxmada E. coli adının olması diaqnozu təsdiqləmir. Şikayətlər varsa, müalicə qərarı həkimin müayinəsinə əsaslanır. Özbaşına antibiotik və ya göbələk əleyhinə müalicəyə başlamayın.

Qadınlarda sidik yolunun qısa olması bakteriyaların sidik kisəsinə daha asan çatmasına şərait yaradır, buna görə sistit tez-tez rast gəlinir.

Nümunənin keyfiyyəti nəticənin etibarlılığına birbaşa təsir edir. Sidik analizi üçün:

1. Əllərin yuyulması. Qabı götürməzdən əvvəl əlləri yuyun.
2. Gigiyena. Xarici cinsiyyət orqanlarını təlimata uyğun təmizləyin.
3. Orta axın. İlk sidiyi tualetə buraxın, orta hissəni steril qaba toplayın.
4. Təhvil. Nümunəni laboratoriyaya tezliklə çatdırın.

Vaginal yaxma üçün isə müayinədən əvvəl vaginal duş və vasitələrdən çəkinmək tövsiyə olunur. Çirklənmiş nümunə yalançı nəticə verə bilər və təkrar lazım olur.

Sidik analizində leykositlər və nitrit kimi göstəricilər infeksiyanın ilkin işarəsi ola bilər. Kultura isə mikrobun növünü və sayını dəqiqləşdirir. Şikayət və analiz birlikdə qiymətləndirilir, çünki çirklənmiş nümunə də müsbət göstərici verə bilər.

Kultura mikrobun yetişdirilməsi deməkdir. Antibiotikoqram (həssaslıq testi) isə hansı antibiotiklərin mikroba təsir etdiyini və hansılarının etməyəcəyini göstərir. Bu cavab müalicənin seçilməsinə kömək edir, lakin yalnız şikayət və təsdiqlənmiş infeksiya olduqda tətbiq edilir.

Hesabatda dərmanın yanında “həssas”, “aralıq” və ya “davamlı” yazıla bilər. Davamlı olması həmin dərmanın bu mikroba təsir etmədiyini bildirir. Müalicəni tamamlamaq və özbaşına dayandırmamaq vacibdir; qalan dərmanı sonra istifadə etmək və ya başqasına vermək olmaz. Müalicə seçimi hamiləlik, allergiya və əvvəlki kurslardan asılıdır.

Hamiləlikdə sidik yollarında dəyişikliklər, məsələn sidik axınının yavaşlaması, infeksiyanın inkişafını asanlaşdırır. Buna görə hamilə qadında sidikdə bakteriya aşkarlandıqda, şikayət olmasa belə, qiymətləndirmə və lazım olduqda müalicə nəzərdən keçirilir.

Müalicə edilməyən sidik infeksiyası böyrəyə yayıla və vaxtından əvvəl doğuş riskini artıra bilər. Hamiləsinizsə, sidik şikayətlərini və analiz nəticələrini ciddi qəbul edin. Dərman seçimi hamiləliyin müddətinə uyğun həkim tərəfindən seçilir, ona görə evdə qalan dərmanları istifadə etməyin.

Menopauzdan sonra estrogen səviyyəsi azaldığı üçün vaginal mühit qurulaşır, laktobasillər azalır və sidik yolları infeksiyalarına meyl artır. Bu dövrdə qaşınma, quruluq və təkrarlanan sidik şikayətləri tez-tez olur.

Belə hallarda yalnız yaxmadakı mikroorqanizm adı deyil, vaginal atrofiya kimi digər səbəblər də nəzərə alınır. Həkim mühitin dəstəklənməsi üçün uyğun vasitə təklif edə bilər. Müalicəyə başlamazdan əvvəl səbəbin həqiqətən infeksiya olduğuna əmin olmaq vacibdir.

Bu əlamətlər sidik yolunun yuxarı hissəsinə yayılmış infeksiyaya işarə edə bilər və gecikdirilmədən qiymətləndirilməlidir.

• Gün ərzində kifayət qədər maye için, əgər həkim məhdudiyyət qoymayıbsa.
• Sidiyi uzun müddət saxlamayın.
• Tualetdən sonra önə-arxaya istiqamətdə silin.
• Cinsi əlaqədən sonra sidiyə getmək bəzi qadınlara kömək edir.
• Ətirli sabun və vaginal duşlardan çəkinin.
• Pambıq alt paltarına üstünlük verin.

Şikayətlər tez-tez qayıdırsa, səbəbin araşdırılması lazımdır; özbaşına təkrarlanan antibiotik istifadəsi davamlılığı artıra bilər.

Şikayətlər keçdikdən sonra hər dəfə təkrar kultura və ya yaxma tələb olunmur. Simptomsuz qadında “nəticənin təmizlənməsi” üçün analiz təkrarlamaq çox vaxt məqsədsizdir. İstisnalar hamiləlik və ya həkimin xüsusi göstərişidir.

Şikayətlər davam edərsə və ya bir neçə gündən sonra qayıdarsa, həkimə yenidən müraciət edin. Bu halda səbəb başqa ola bilər və əlavə müayinə lazım olur. Dərmanı vaxtından əvvəl dayandırmaq təkrar infeksiya riskini artırır.