Sistit sidik kisəsinin iltihabıdır; ən geniş yayılmış səbəb aşağı sidik yollarının bakterial infeksiyasıdır. Klinik əlamətlərə dizuriya, pollakiuriya və sidiyə təcili getmə hissi daxildir.
Yayımlanma tarixi:
Sinonimlər
- Sidik kisəsinin iltihabı
- sidik kisəsi katarı
Xəstəlik haqqında
Sistit – sidik kisəsi divarının selikli qişasının iltihabıdır. Daha çox qadınlarda müşahidə olunur ki, bu da onların sidik yollarının anatomik quruluş xüsusiyyətləri ilə izah olunur. Kişilərdə nadir hallarda, bir qayda olaraq, kiçik çanaqdakı digər orqanların iltihabi prosesləri nəticəsində rast gəlinir. Patologiyanın təhlükəsi infeksiyanın sidik axarları vasitəsilə böyrəklərə yayılma ehtimalındadır.
Əlverişsiz nəticənin qarşısını almağa və sistiti vaxtında müalicə etməyə klinika şəbəkəsinin uroloqları kömək edəcək.
Bu patologiya qarının aşağı hissəsində diskomfort və ağrılı hisslər, sidik ifrazının pozulması ilə xarakterizə olunur. Adətən səbəbkar amil bağırsaq çöpüdür (Escherichia coli).
Sistit çox geniş yayılmış xəstəlikdir: dünyada hər ikinci qadın ən azı bir dəfə onunla üzləşib.
Səbəbləri
Əksər hallarda sistit infeksion təbiətə malikdir. Onu aşağıdakılar yarada bilər:
- stafilokokklar;
- mikoplazmalar;
- bağırsaq çöpü;
- trixomonadlar və digər mikroorqanizmlər.
Bir sıra amillərin orqanizmə təsiri zamanı xəstəliyin inkişaf riski artır:
- hipodinamiya və ya digər səbəblər nəticəsində kiçik çanaq nahiyəsində qan dövranının pozulması;
- tibbi manipulyasiyalar zamanı konkrementlər və ya alətlərlə sidik kisəsi selikli qişasının mexaniki travması;
- endokrin pozuntular (bu kateqoriyada əsas risk amilləri – ağır şəkərli diabet, piylənmə və qadın orqanizmində estrogen defisiti);
- immunitetin zəifləməsi;
- sidik kisəsinin vaxtında boşaldılmaması (tualetə getmək istəyi olduqda “dözmək” vərdişi);
- soyuqlama.
Qadınlarda sistitin səbəbləri aşağıdakılar ola bilər:
- cinsi yolla keçən infeksiyalar;
- gigiyenanın kifayət qədər olmaması.
Əgər xəstəlik intim yaxınlıqdan sonra yaranırsa, o, postkoital sistit adlanır.
Bir çox qadınlar hamiləlik dövründə sistitlə üzləşirlər.
Kişilərdə sistitin əsas səbəbləri – qeyri-spesifik flora ilə törədilmiş xroniki prostat xəstəlikləri və ya gizli gedişli cinsi yolla keçən infeksiyalardır.
Təsnifat
Klinik mənzərənin xüsusiyyətlərinə görə sistitin iki variantı ayırd edilir: kəskin və xroniki.
İltihaba səbəb olan amildən asılı olaraq, o, infeksion və ya qeyri-infeksion ola bilər.
Klinik mənzərə
Kəskin sistit insanın tam sağlamlıq fonunda qəflətən yaranır. Onun simptomları:
- dizuriya (tez-tez və ağrılı sidik ifrazı, yalançı istəklər, sidik ifrazından sonra sidik kisəsinin natamam boşalması hissi);
- qasıqüstündə, arxa keçid və ya aralıq nahiyəsində diskomfort, ağrı;
- sidikdə qan qarışığı, xüsusən sidik ifrazının sonunda (orqanın iltihablı selikli qişasının yığılmasının nəticəsi);
- sidiyin şəffaflığının dəyişməsi (eritrositlərin, bakteriyaların, leykositlərin, kənarlaşmış epitelin yüksək miqdarına görə bulanıq olur);
- bədən hərarətinin subfebril göstəricilərə qədər qalxması, ümumi zəiflik.
Xroniki sistit dalğavari gedişə malikdir – xəstəliyin kəskinləşmə dövrləri remissiyalarla əvəz olunur. Kəskinləşmə dövründə qadınlarda sistitin simptomları xəstəliyin kəskin formasındakılara oxşardır, lakin onlar o qədər də parlaq ifadə olunmur. Remissiya zamanı xəstənin vəziyyəti qənaətbəxşdir, sistitin əlamətləri minimal ifadə olunur və ya ümumiyyətlə yoxdur.
Xəstəliyin simptomları
- Gecə və təcili sidik ifraz etmə istəkləri
- Leykositlər yüksəlmişdir
- Narıncı sidik
- Qarnın aşağı hissəsində ağrı
- Qasıqda ağrı
- Qırmızı, çəhrayı sidik
- Sarı sidik
- Sidik saxlaya bilməmə
- Sidik sindromu
- Sidik tutulması
- Sidik çəkərkən yanğı hissi
- Sidikdə bakteriyalar (bakteriuriya)
- Sidikdə lopalar
- Sidikdə qan
- Sidikdə selik
- Sidiyin pis qoxusu
- Spermada qan
- Tez-tez sidik ifrazı
- Tüpürük ifrazının artması
- Uretradan ifrazat
- Uretrədə ağrı
- Yaşıl sidik
Oxşar əlamətlər aşkar etmisinizsə, nə etməli?
-
Özünüzü müalicə etməyin
Özbaşına müalicə sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Dəqiq diaqnoz olmadan müalicəyə başlamaqla vaxt itirə və yanlış yol seçə bilərsiniz.
-
Mütləq həkimə müraciət edin
Yalnız ixtisaslı həkim dəqiq diaqnoz qoya və düzgün müalicə təyin edə bilər. Hansı mütəxəssisə getməli olduğunuzu bilmirsinizsə, terapevtə yazılın — o, sizi lazımi həkimə yönləndirəcək.
-
Müalicəni təxirə salmayın
İlk əlamətlər yaranan kimi başlanmış müalicə daha effektiv olur və ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
-
Bizə müraciət edin — mütləq kömək edəcəyik
*1103
Diaqnostika
Həkim sistitin diaqnostikası çərçivəsində mütləq aşağıdakıları nəzərə alır:
- xəstənin şikayətləri və anamnezi;
- obyektiv müayinənin məlumatları;
- laborator tədqiqatların nəticələri;
- instrumental tədqiqat üsullarının nəticələri.
Xəstəyə aşağıdakılar təyin edilə bilər:
- ümumi sidik analizi;
- qanın klinik analizi;
- sidiyin üç stəkanlı sınağı;
- uroflometriya;
- kiçik çanaq orqanlarının və böyrəklərin USM-i;
- rentgenoloji diaqnostika üsulları;
- ağır, şübhəli hallarda – sistoskopiya.
Diaqnostika nə qədər hərtərəfli olarsa, diaqnoz bir o qədər dəqiq, müalicənin uğurlu nəticə ehtimalı isə bir o qədər yüksək olar.
Müalicə
Sistitin müalicəsi xəstəliyin formasından asılıdır. Bir qayda olaraq, o, ambulator xarakter daşıyır, lakin ağır hallarda xəstənin urologiya stasionarına hospitallaşdırılması mümkündür. Xəstəxanada müalicənin üstünlüyü tibb personalının gecə-gündüz nəzarəti və evdə həyata keçirilməsi çətin olan fizioprosedurların aparılması imkanıdır.
Xəstəyə aşağıdakılar təyin ediləcək:
- istirahət;
- rasional və balanslaşdırılmış qidalanma;
- geniş spektrli antibiotiklər və ya xəstəliyi yaratmış mikroorqanizmin preparatlara həssaslığı nəzərə alınmaqla antibiotiklər;
- iltihab əleyhinə, ağrıkəsici vasitələr;
- spazmolitiklər;
- köməkçi üsul kimi – fitoterapiya.
Terapevtik stasionara hospitallaşdırma:
Sistitin stasionar müalicəsi hər bir xəstəyə kompleks və fərdi yanaşma təmin edir. Stasionar şəraitində laborator və instrumental müayinələr də daxil olmaqla hərtərəfli diaqnostika aparılır ki, bu da xəstəliyin formasını və dərəcəsini dəqiq müəyyən etməyə imkan verir. Mütəxəssislərin nəzarəti altında infeksiyanın aradan qaldırılmasına və ağırlaşmaların qarşısının alınmasına yönəlmiş dərman terapiyasının seçilməsi və korreksiyası həyata keçirilir. Sidik ifraz sisteminin vəziyyətinə nəzarətə və xəstənin maarifləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilir ki, bu da həyat keyfiyyətinin yaxşılaşmasına və xəstəliyin təkrar epizodları riskinin azalmasına kömək edir. Bu cür yanaşma effektiv müalicəni və xəstənin vəziyyətinin uzunmüddətli stabilləşməsini təmin edir.
Reabilitasiya
Müalicə reabilitasiyanı nəzərdə tutmur. Antibiotiklər təyin edildikdə, göstərişlərə əsasən bağırsaq mikroflorasını qorumaq üçün probiotiklərin qəbulu mümkündür.
Profilaktika
Sistit inkişafı riskini azaltmaq üçün vacibdir:
- şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etmək;
- gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək;
- soyuqlamamaq;
- pambıq alt paltarı geyinmək;
- cinsi əlaqə zamanı – bariyer kontrasepsiya vasitələrindən (prezervativlərdən) istifadə etmək, spermisidlərdən və diafraqmadan imtina etmək;
- qadınlara cinsi əlaqədən əvvəl və sonra – sidik kisəsini boşaltmaq və xarici cinsiyyət orqanlarının gigiyenasını aparmaq;
- sidik-cinsiyyət sistemi orqanlarının xəstəliklərini vaxtında müalicə etmək.
Yadda saxla!
Bir çox qadınlar sistitin təzahürlərinə dözməyə və ya əczaçının, yaxud dostunun məsləhətlərinə əsaslanaraq özbaşına müalicə olunmağa meyllidirlər. Belə etmək olmaz! Düzgün olmayan müalicə kəskin iltihabi prosesin xroniki formaya keçməsinə səbəb olacaq. Sonuncusu isə adekvat terapiya olmadıqda sidik kisəsi leykoplakiyasının inkişafına səbəb ola bilər ki, onunla mübarizə aparmaq kifayət qədər çətindir.
Öz sağlamlığınızla təcrübə aparmaq lazım deyil.
Əlaqəli Xəstəliklər
Faydalı Məqalələr
Sistit yatmır
Sistit qadınlarda ən geniş yayılmış uroloji xəstəliklərdən biridir və sidik kisəsinin selikli qişasının iltihabı ilə təzahür edir.
İstiqamət: Urologiya
Suallar və cavablar
Diaqnostika və müalicə taktikası klinik əlamətlər, müayinə nəticələri, xəstəliyin səbəbi və pasiyentin fərdi xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq profil mütəxəssis tərəfindən müəyyən edilir.
Urologiya üzrə xəstəliklər
- Astenozoospermiya
- Azoospermiya
- Balano-postit
- Böyrək çatışmazlığı
- Böyrək daşları
- Böyrək kistası
- Böyrək sancısı
- Böyrək şişləri
- Böyrək xərçəngi
- Böyrək zədələnməsi
- Böyrəklərdə qum (mikrokristalluriya)
- Böyrəklərin amiloidozu
- Böyrəklərin iltihabı (nefrit)
- Böyrəyin angiolioması
- Böyrəyin sallanması (nefroptoz)
Mövzu üzrə məqalələr
Sidik qaçırma gündəlik həyatınıza mane olur?
Öskürəndə və ya qəfil sidiyə getmək ehtiyacı yarananda sidik qaçırma fərqli mexanizmlərlə əlaqəli ola bilər. Düzgün tipin müəyyənləşdirilməsi…
İstiqamət: Urologiya / Ginekologiya
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Sidik ifrazı zamanı ağrılar
Sidik ifrazı zamanı ağrı barədə bilinməli ən vacib məqam odur ki, belə simptom orqanizmdəki pozğunluğun əlamətidir. Pozğunluqlar müxtəlif…
İstiqamət: Urologiya
Konsultasiya alın
Bu əlamətləri özünüzdə görürsünüzsə, həkimə müraciət etməyi təxirə salmayın. Vaxtında konsultasiya ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
